PlusUpdate

Boerenprotest in Stroe: ‘De Staat der Nederlanden is in oorlog met de boerenrepubliek’

Het protest in Stroe, door tienduizenden boeren bezocht, moest een waardig en sympathiek karakter krijgen om zo de steun van de hele samenleving te verkrijgen. ‘Ik roep op tot massale volksverontwaardiging.’

Juriaan Nolles
Boeren vertrekken via de snelweg A1, na afloop van een boerenprotest in Stroe. Beeld ANP
Boeren vertrekken via de snelweg A1, na afloop van een boerenprotest in Stroe.Beeld ANP

Op bruine laarzen loopt melkveehouder Eddy Gras tussen tienduizenden collega-boeren over het hete grasveld in Stroe. Hij is op de motor gekomen, vertelt hij, om zo snel langs alle trekkers te kunnen rijden. Hij had drukte verwacht, maar dit?

Hij wijst om zich heen, naar alle trekkers, vrachtwagens en de mensenmassa die de wegen rondom het Gelderse gehucht volledig hebben verstopt. Hij trekt een weifelend gezicht, want hij vraagt zich af of ze daar wel zo blij mee moeten zijn. “Ik denk dat we dit niet te vaak moeten doen.”

Boerenclub Agractie, een van de organisatoren van het boerenprotest, zei vooraf dat het een protest wilde, waaruit bleek dat ‘boeren de Haagse politiek massaal de rug toekeren’.

Maar het protest moest ook ‘waardig’ en ‘sympatiek’ zijn. In een vlog heeft Agractie-voorman Bart Kemp een oproep gedaan. “Ik richt me tot alle burgers van Nederland. Laat massale volksverontwaardiging ontstaan. Steun ons, hang spandoeken en vlaggen op.”

Tractoren op de snelweg A1 tussen Apeldoorn en Stroe. Beeld ANP
Tractoren op de snelweg A1 tussen Apeldoorn en Stroe.Beeld ANP

Honger geboren

Het protest in Stroe moet ervoor zorgen dat de rest van Nederland achter de boeren komt te staan, om zo maximale druk te kunnen uitoefenen in Den Haag. Vandaar de twijfels bij een boer als Gras. Want straks gaan de discussie over de files en verstopte wegen, in plaats van de penibele situatie waar boeren in terecht zijn gekomen.

Eerder was al veel verontwaardiging vanwege het bezoek dat boeren brachten aan het huis van stikstofminister Christianne van der Wal. “Maar niks doen is ook geen optie.” De demonstratie in Stroe moet de generale repetitie zijn voor nog meer acties in de rest van Nederland.

De opkomst in Stroe is enorm. Op het grote weiland van de familie Brouwer nabij de A1 hangt een festivalachtige sfeer met rockmuziek, foodtrucks, zelfs een kalf is aan het spit geregen. Trekkers zijn in een kring opgesteld rondom een groot podium waar straks gesproken zal worden. Wie daar niet optreden: Tweede Kamerleden Tjeerd de Groot (D66) en Thom van Campen (VVD) zegden af omdat hun veiligheid niet kon worden gegarandeerd.

Ondanks die festivalsfeer is het protest serieus, en de woede en frustratie groot. Op de trekkers wapperen spandoeken: ‘Gebruik je boerenverstand, zet de boeren niet uit Nederland’ en ‘Als de boer sterft, wordt honger geboren.’

Oorlog met de boerenrepubliek

In een groen-gele tractor van John Deere komt Carlijn Boonzaaijer (23) uit Lunteren het terrein opgereden. “Die regels moeten van tafel. We hebben zo geen toekomst.” Of Jan-Willem van Santen, vierde generatie vleesveeboer uit Tiel, die samen met zijn vriend en akkerbouwer Ron Heuts op een trekker zit. “Ik zou 50 procent moeten reduceren. Dat gaat helemaal niet. Ik ga kapot.” Geen steun voor de boeren? “Ik heb nog nooit zoveel duimpjes gezien als onderweg hiernaartoe.”

De locatie in Stroe, midden in de Gelderse Vallei, is niet voor niks gekozen. Dat gebied, pal naast de kwetsbare natuur van de Veluwe, heeft honderden pluimveebedrijven. De boodschap van het kabinet is hier hard aangekomen. In het slechtste scenario moet meer dan de helft van de boeren stoppen. En dus gaan ze hier en in de rest van Nederland ‘strijden’, roept Agractie-voorman Bart Kemp door de microfoon. “De staat der Nederlanden is in oorlog met de boerenrepubliek.” En daarna: “De maat is vol. De streep is getrokken. De staat wil ons onze eigendommen ontzeggen en ontnemen.”

Tractoren op de snelweg A1 tussen Kootwijk en Stroe. Beeld ANP
Tractoren op de snelweg A1 tussen Kootwijk en Stroe.Beeld ANP

Hij haast zich te zeggen dat die oorlog zonder wapens gevoerd moet worden. “Maar toch: zonder strijd geen overwinning.”

Kemp is niet bang dat zijn woorden slecht zullen vallen in de rest van Nederland. “De kaalslag zoals die wordt voorgesteld, dát is de oorlogsverklaring aan ons. Weinig sympathie voor de boeren? Dat geloof ik niet.”

Uur U

Mark van den Oever, voorman van Farmers Defence Force: “De tijd is gekomen dat ze in Den Haag de woede voelen van een nieuwe generatie boeren. Dit is ons uur U.” Hoe die woede er dan uitziet, weet Van den Over nog niet. “Maar we accepteren het gewoon niet.”

Op datzelfde podium staat een enigszins vertwijfelde Sjaak van der Tak, voorzitter van land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland. De boeren op het veld zijn misschien wel eensgezind in hun doel, maar de wijze waarop ze dat willen bereiken is wel verschillend. “Zo had ik het niet gebracht,” zegt hij over het woord ‘oorlog’. “Maar dat is wel hoe hij het voelt.”

Volgens Van der Tak kan de strijd van de boeren niet zonder de sympathie vanuit de samenleving. “Voor hen maken we al onze mooie producten, zij moeten weten waar het allemaal vandaan komt. Die boodschap moeten we blijven herhalen.”

Meer over