Plus

Bloemendaalse VVD wacht historische rol in oppositie

Voor het eerst sinds 1949 lijkt de Bloemendaalse VVD veroordeeld tot de oppositie. Verzet tegen de komst van asielzoekers kan de liberalen opbreken.

Bas Soetenhorst
Het voormalige verzorgingshuis Oldenhove in Bloemendaal. Het huidige college wil daar maximaal 150 mensen huisvesten, onder wie 90 statushouders.  Beeld Maarten Steenvoort
Het voormalige verzorgingshuis Oldenhove in Bloemendaal. Het huidige college wil daar maximaal 150 mensen huisvesten, onder wie 90 statushouders.Beeld Maarten Steenvoort

Een omwenteling in Bloemendaal is nabij; voor het eerst in haar bestaan lijkt de VVD in de oppositie te belanden. Op initiatief van GroenLinks en D66 is de partij uitgerangeerd in de coalitieonderhandelingen.

Na de verkiezingen van vorige maand was er nog niets aan de hand voor de liberalen. Met vijf zetels bleven ze de grootste. Vorige week donderdag adviseerde informateur en oud-burgemeester Bernt Schneiders om collegebesprekingen te beginnen met de vier grootste partijen. Naast de VVD zijn dat D66 (4 zetels), GroenLinks (3) en Hart voor Bloemendaal (3).

Debat over asielzoekers

Maar vervolgens haakte Hart voor Bloemendaal af en volgde een tumultueus debat dat alles veranderde: de opvang van vluchtelingen in het voormalige verzorgingshuis Oldenhove. Het huidige college wil daar maximaal 150 mensen huisvesten, onder wie 90 statushouders (asielzoekers die zijn erkend als vluchteling). Dat plan stuitte op een blokkade van een minieme rechtse meerderheid, gevormd door de VVD, het van de VVD afgesplitste Liberaal Bloemendaal en het van die laatste partij weer afgesplitste Hart voor Bloemendaal. Zij vrezen torenhoge huurkosten.

Met name de felle toon die de VVD aansloeg viel verkeerd bij andere partijen, die toch al weinig zin hebben om voor de zoveelste keer als bijwagen te figureren in een nieuwe coalitie. “Moet ik met deze club vier jaar lang samenwerken?” vroeg GroenLinks-fractievoorzitter Herbert Faber zich af. De arrogantie druipt ervanaf, aldus Faber.

Gedeelde afkeer

D66-collega Vincent Verheij deelt die afkeer. Hij en Faber hadden al kort na de verkiezingen afgesproken elkaar vast te houden in de formatie. Eind vorige week overlegden ze weer, nu over de vraag of ze niet om de VVD heen zouden kunnen. Faber: “Ik had al eens tegen de VVD gezegd dat het gezond zou zijn als ze een keer niet meebestuurt. Dit debat vormde voor ons de druppel.”

VVD’er Eelke van Tienhoven, die namens zijn partij onderhandelde over een nieuw college, vindt de breuk over Oldenhove onnodig. “Er is nog helemaal geen besluit genomen. Wij wilden alleen op dat moment niet akkoord gaan met de opvang van statushouders.”

Het roept de vraag of op GroenLinks en D66 zochten naar een geschikt onderwerp om de VVD uit te rangeren, waar volgens D66’er Verheij ‘absoluut geen sprake van is’. Van Tienhoven: “Dat weet ik niet zeker. Ik snap ergens wel dat ze na meer dan zeventig jaar ook eens zonder de VVD willen besturen.”

Zes partijen op één lijn brengen

Het is wel een uitdaging om zonder de liberalen een coalitie te vormen die leunt op een meerderheid in de negentien zetels tellende gemeenteraad. GroenLinks en D66 willen dat doen met vier eenpersoonsfracties: PvdA, CDA, Liberaal Bloemendaal en Zelfstandig Bloemendaal.

Zes partijen op één lijn brengen is een hele klus, vermoedt Van Tienhoven. “Alleen al omdat Liberaal Bloemendaal en Zelfstandig Bloemendaal met ons meestemden inzake Oldenhove. En bij duurzaamheid en klimaat zitten ze er heel anders in dan GroenLinks en D66,””

Landgoed Elswoutshoek

Opmerkelijk is dat Rob Slewe als raadslid van Zelfstandig Bloemendaal deel uitmaakt van de beoogde coalitie. Het landgoed Elswoutshoek van hem en zijn broer Hans vormde jarenlang een splijtzwam in de gemeente, waarop enkele burgemeesters en wethouders stukliepen. Ook Slewes partij is een afsplitsing; oorspronkelijk zat hij voor Hart voor Bloemendaal in de gemeenteraad.

Toch is GroenLinkser Faber optimistisch gestemd. “Ik vind het helemaal geen ramp als collegepartijen af en toe een meerderheid vormen met de VVD en Hart voor Bloemendaal, op voorwaarde dat je elkaar niet verrast en het vooraf meldt. Fractiediscipline en coalitiediscipline zijn de dood in de pot voor de democratie.”

Vanwege de vakantie liggen de onderhandelingen vooralsnog stil. Volgend weekend hopen de zes partijen dichterbij een akkoord te komen.

Meer over