Nieuws

Belangenclubs deels tevreden over akkoord, maar ook schaafwerk nodig

Belangenorganisaties hebben gematigd positief gereageerd op het regeerakkoord, dat ‘voor ieder wat wils’ bevat. Toch is er ook flink wat behoefte aan bijschaving van de plannen.

Edwin van der Aa
Gert-Jan Segers (ChristenUnie), Sigrid Kaag (D66), Mark Rutte (VVD) en Wopke Hoekstra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst'. Beeld ANP
Gert-Jan Segers (ChristenUnie), Sigrid Kaag (D66), Mark Rutte (VVD) en Wopke Hoekstra (CDA) tijdens de persconferentie over het coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst'.Beeld ANP

Kinderopvang

Brancheorganisatie Kinderopvang vindt het ‘goed nieuws’ dat kinderopvang voor veel mensen goedkoper wordt, maar een aandachtspunt is dat dit vooral geldt voor hoge inkomens. De organisatie vindt het ook ‘teleurstellend’ dat de kinderopvang alleen toegankelijker wordt voor werkende ouders. “Dat is de prijs die we betalen voor het ‘gratis maken’.”

Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang: “Afschaffing van de kinderopvangtoeslag is een doorbraak en fantastisch nieuws voor kinderen van werkende ouders! Het kabinet laat echter een kans liggen omdat de kansenongelijkheid niet wordt aangepakt, omdat kinderen van niet-werkende ouders geen toegang krijgen.” Ook gaan alle ouders vijf procent van de kinderopvang betalen, onafhankelijk van hun inkomen. De laagste inkomensgroepen leveren hierdoor zelfs iets in. “Daarom zijn we blij met de ambitie die we lezen in het regeerakkoord om de kinderopvang 100 procent gratis te maken,” aldus de branchevereniging.

Migratie
Stichting Vluchteling wil ‘zo snel mogelijk in gesprek over hun ambitie voor een humaan en rechtvaardig migratiebeleid’. “In het coalitieakkoord staan vooral maatregelen voor het bewaken van de grenzen en het reguleren van migratiestromen centraal. Daar hebben wij grote zorgen over. Juist in deze tijd moet de coalitie verantwoordelijkheid nemen voor menswaardigheid.”

Partos, de branchevereniging voor ontwikkelingssamenwerking, is ‘positief over de structurele verhoging van het ontwikkelingsbudget’. “Wel is de urgentie in de aanpak van mondiale problemen lang niet maximaal.”

Dierenwelzijn
Dierenbescherming is enthousiast over het voornemen om te gaan werken aan een ‘dierwaardige veehouderij’. “De regering wil met boeren, marktpartijen en maatschappelijke organisaties in overleg over een dergelijk convenant. De Dierenbescherming gaat hier graag op in. Voorwaarde blijft wel dat wetgeving een volgend station is.”

Duurzaamheid en klimaat
De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie reageert positief. “Het regeerakkoord bevat een stevige, wettelijke doelstelling voor CO2-reductie: -55 procent in 2030. De NVDE is ook tevreden dat er doelen zijn bepaald voor de verdere toekomst, voor 2035 en 2040.”

Ook Techniek Nederland ziet ‘perspectief in de groene ambities van het coalitieakkoord’. “Het nieuwe kabinet maakt het klimaat topprioriteit. Dat betekent dat de technieksector zijn mouwen kan opstropen.”

Milieuorganisaties zijn terughoudender. “Veel plannen moeten nog worden uitgewerkt, bijvoorbeeld op het gebied van rekeningrijden. Wel is het onaanvaardbaar dat de luchtvaart, de meest vervuilende manier van transport, opnieuw de dans ontspringt. De ambities zouden nog verder omhoog moeten: 65 procent CO2-reductie in 2030 is noodzakelijk om de temperatuurstijging op 1,5 graad te houden. Ook de nadruk op kernenergie als energiebron voor de toekomst, de te slappe CO2-heffing voor ondernemingen en de miljardensubsidies voor grote bedrijven voor CO2-opslag, blijven kritiekpunten.”

Sociale zekerheid en arbeidsmarkt
“De nieuwe regeringscoalitie heeft totaal geen oog voor de inkomenspositie van ouderen,” zeggen Seniorenorganisaties . Het minimumloon gaat stapsgewijs met 7,5 procent omhoog, de AOW niet. De organisaties vinden dat het kabinet snel duidelijk moet maken hoe ouderen hiervoor worden gecompenseerd. “Aan een hogere ouderenkorting hebben mensen met alleen AOW of met een klein aanvullend pensioen niets. Wat het betekent voor de andere groepen AOW’ers is niet duidelijk, omdat een verdere uitwerking ontbreekt.”

CNV noemt het regeerakkoord ‘een beloftevolle stap op weg naar een gezonde arbeidsmarkt’. “Het advies van werkgevers en vakbonden over hervorming van de arbeidsmarkt is bijna integraal overgenomen in het regeerakkoord. Dat betekent een flinke overwinning voor werknemers.” Het nieuwe kabinet gaat jaarlijks 500 miljoen euro steken in de hervorming van de arbeidsmarkt en wil het verschil tussen flex- en vaste contracten verkleinen.

Onderwijs
CNV Onderwijs heeft ‘een positieve eerste indruk’: “Het kabinet wil structureel in het onderwijs investeren.” De coalitie wil de loonkloof tussen primair onderwijs en voortgezet onderwijs dichten, meer aandacht voor kansengelijkheid en en het leenstelsel afschaffen. Universiteiten en umc's zijn blij dat er flink wordt geïnvesteerd in de sector. “Dit akkoord lijkt ruimte te bieden om de basis weer op orde te brengen.”

De Landelijke Studentenvakbond vindt het goed nieuws dat het leenstelsel wordt afgeschaft, ‘maar compensatie voor de leenstelselgeneratie mag niet ontbreken’. “Zij hebben vaak een studieschuld van tienduizenden euro’s. De 1 miljard euro die het kabinet uittrekt voor compensatie is een druppel op een gloeiende plaat.” De studentenorganisatie ISO sluit zich hierbij aan: “De compensatie voor de leenstelselgeneratie is immers ontoereikend en de aanvullende beurs wordt niet verbreed; helaas kunnen niet alle studenten meevieren in het feestje van Rutte IV.”

De AOb zegt: “Als het regeerakkoord één ding laat zien, is het dan ook dat actievoeren loont. Dáárvoor zijn al die leraren, ondersteuners en schoolleiders keer op keer naar demonstraties gekomen, in hun regio en in Den Haag. Dáárvoor hebben we allemaal in de modder gestaan op het Malieveld. Het heeft heel veel bloed, zweet en tranen gekost, maar het staat nu echt zwart op wit.”

Wonen
De Woonbond kijkt ‘met gemengde gevoelens naar het regeerakkoord’. De verhuurderheffing wordt afgeschaft, maar pas na de regeerperiode. Tot die tijd loopt de heffing stapsgewijs naar beneden. “Daar spreekt niet de nodige daadkracht uit om de wooncrisis echt voortvarend aan te pakken. Daar horen ook lagere huurprijzen bij. Sociale huurders hebben jarenlang, via hogere huren, betaald voor de verhuurderheffing.”

Aedes, de vereniging van woningcorporaties, rekent op ongeveer een verdubbeling van de nieuwbouwproductie dankzij het opheffen van de verhuurderheffing. “Daarnaast is het ook goed nieuws dat er een minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening komt. Die minister kan belemmeringen wegnemen voor de bouw van nieuwe woningen, zoals lange procedures bij de toewijzing van bouwlocaties.”

Innovatie
FME, de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie, steunt het plan van het kabinet om ruim 6 miljard te investeren in innovatie, en de doelstelling om de uitstoot nog sneller terug te dringen. “Maar dan hebben we wel een infrastructuur voor elektrificatie nodig en moeten de doorlooptijden van vergunningen drastisch verkort worden. En zonder mensen met de juiste vaardigheden is een succesvolle energietransitie überhaupt onmogelijk.”

Luchtvaart
SATL, het samenwerkingsverband van 24 actiegroepen tegen de opening van Lelystad Airport vindt het verbazingwekkend dat er nog niets is besloten over de opening van Lelystad Airport. “Lelystad Airport is onnodig, onhaalbaar en onrechtmatig. De stikstofproblematiek, laagvliegroutes waarvoor geen oplossing is en ontbrekende vergunningen zijn onneembare hordes. Deze luchthaven is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een ware bestuurlijke puinhoop. Een besluit tot opening is politiek onhaalbaar geworden.”

Ontwikkelingssamenwerking
Het nieuwe kabinet verhoogt de inzet voor ontwikkelingssamenwerking met een paar honderd miljoen euro per jaar. Volgens Oxfam is dit ‘nog steeds zwaar onvoldoende om internationale afspraken na te komen om in 2030 ongelijkheid, extreme armoede en honger uit te bannen’. De hulporganisatie is wel positief over het besluit om bedrijven via wetgeving te verplichten om mensenrechten te respecteren en het milieu niet te vervuilen, al blijft de uitwerking ervan ‘onduidelijk’.

Gezondheidspreventie
Sportvereniging NOC*NSF: “Het nieuwe kabinet geeft sport een belangrijke rol bij de ambitie om in 2040 een gezonde generatie te hebben. Wij gaan daar graag met het nieuwe kabinet over in gesprek. We hebben wel zorgen over het te geringe investeringsniveau om de noodzakelijke schaalsprong te maken om met de sport deze doelstellingen te realiseren.”

In het akkoord staat dat het mogelijk wordt om te ‘blurren’; dat is een mengvorm van horeca en winkels. Het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid Stap is ‘verbijsterd' hierover. “Alcoholgebruik wordt daarmee verder genormaliseerd, met alle gevolgen van dien.”

Rekeningrijden en vervoer
Bovag is tevreden dat er een begin wordt gemaakt met rekeningrijden. “Het huidige autobelastingsysteem is namelijk onhoudbaar, oneerlijk en remt de vergroening. Bovag pleit nu voor een tarief per kilometer, gebaseerd op de milieukenmerken van het voertuig. Het streven is verder dat uiterlijk in 2030 alle nieuwe auto’s emissieloos zijn.”

Transport en Logistiek Nederland zegt dat er nog veel onduidelijk blijft over ‘de benodigde investeringen om knelpunten op de weg op te lossen en de logistieke sector te verduurzamen’. “Het goede nieuws is dat het kabinet de herhaaldelijke waarschuwingen voor de grote, structurele budgettekorten voor het beheer en onderhoud van infrastructuur ter harte heeft genomen. Een investering van 1,25 miljard euro per jaar voor beheer en onderhoud komt aardig in de richting.”

Meer over