Beïnvloeding OMT-adviezen betrof ‘hoogst noodzakelijke vertaalslag’

De Tweede Kamer wil alles weten over de ‘invloed die het ministerie van Volksgezondheid heeft uitgeoefend’ op adviezen van het Outbreak Management Team. Volgens minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) ging het om ‘de hoogst noodzakelijke vertaalslag’ naar de praktijk.

Marcia Nieuwenhuis
Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) tijdens het coronadebat in de Tweede Kamer. Beeld ANP
Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) tijdens het coronadebat in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Het ministerie van Volksgezondheid heeft diverse keren geprobeerd tekstuele wijzigingen in conceptadviezen van het Outbreak Management Team (OMT) aan te brengen en slaagde daarin. Dat blijkt uit ambtelijke stukken van het ministerie die de redactie van het televisieprogramma Nieuwsuur op basis van een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur boven tafel heeft gekregen.

VVD-Kamerlid Judith Tielen geeft aan dat er binnen haar fractie ‘kritische vragen’ leven over ‘het handelen van het OMT’. Zij krijgt bijval van SP-Kamerlid Maarten Hijink die al langer hamert op voldoende beschermingsmiddelen in verpleeghuizen. “Als ik dan nu in de stukken lees dat vanuit het ministerie druk is gelegd om dat niet te doen... Ik ben hier gewoon piswoest over!”

Hijink benadrukt dat ‘in bijna elk debat is verwezen naar de onafhankelijke, wetenschappelijke adviezen’. “Wij gingen ervan uit dat daar niet een politiek sausje overheen was gegaan. Dat raakt dus aan het vertrouwen dat wij in deze minister kunnen hebben.”

Diep geraakt

Minister Kuipers vraagt de Kamer om begrip voor wat er gebeurde in ‘de grootste crisis uit de afgelopen jaren’. “Het gaat om de periode uit mijn carrière die mij misschien wel het diepst geraakt heeft.”

De minister was in zijn vorige functie voorman van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ). Over die periode erkent Kuipers dat hij zichzelf ‘tot op de dag van vandaag iets kwalijk neemt’. “Ik heb bij de eerst beelden in mijn eigen instelling gezorgd voor een ruim aantal beschermingsmiddelen, maar ik heb verzuimd mijn collega’s datzelfde te adviseren”

De D66-bewindsman benadrukt dat zijn ministerie in die periode de taak had ‘om richtlijnen te vertalen naar de praktijk’ en om ‘de hoogst noodzakelijke vertaalslag’.

ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker wilde weten of de minister kan garanderen dat het OMT de komende maanden onafhankelijk kan opereren. Kamerlid Eva van Esch van de Partij voor de Dieren concludeert over het OMT dat ‘de belangrijke club waar we al de hele crisis op varen ter discussie staat’. BIJ1-Kamerlid Sylvana Simons zegt het vertrouwen in de regering en haar beleid op, iets dat zij al eens eerder deed.

Volgens Denk-Kamerlid Tunahan Kuzu is ‘Nederland keihard besodemieterd’. “Hele passages werden toegevoegd, inclusief spelfouten.” SGP-Kamerlid Kees van der Staaij vindt dat ‘de minister met glasheldere uitleg moet komen’ en vraagt om een onderzoek naar de onafhankelijkheid van de adviezen.

Niet klaar voor de coronacrisis

Verder klonk in het debat felle kritiek naar aanleiding van de ‘vernietigende conclusies’ van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Die oordeelde dat Nederland niet klaar was voor de coronacrisis en dat de verpleeghuiszorg aan ‘zijn lot is overgelaten’. OVV-voorzitter Jeroen Dijsselbloem waarschuwde ook voor de potentiële rolvermenging van het OMT, waar de experts soms in hun wetenschappelijke analyse al praktisch-logistieke afwegingen meenamen, zoals het gebrek aan mondkapjes of beperkte testcapaciteit. In de loop van maart zegt minister Kuipers op de bevindingen van het OVV terug te komen.

Meer over