null

PlusAchtergrond

Auto van de baas is passé: zoek het zelf maar uit met je mobiliteitsbudget

Beeld Getty Images/EyeEm

De auto van de zaak wordt een zeldzaamheid. Milieu-eisen, thuiswerken en nieuwe fiscale regels halen een streep door het traditionele lokkertje voor nieuw talent of managers. Aan de alternatieven zit soms echter een weinig duurzame keerzijde. ‘Iedereen zijn eigen auto kan niet meer.’

Herman Stil

Dat is even slikken voor een flinke groep medewerkers van ABN Amro. Lang hadden ze het recht op een auto van de zaak – sinds twee jaar zelfs een elektrische – maar onlangs kregen ze te horen dat dat binnenkort voorbij is. Wie hem nog heeft, mag zijn leaseauto oprijden, daarna is het over.

Geen zakelijk statussymbool meer voor de de deur, maar – voor het middenmanagement – een zogeheten mobiliteitsbudget. Wie wil, mag daar op persoonlijke titel een privéleaseauto voor uitzoeken. Maar gunstiger is een duurzamer keuze voor openbaar vervoer of fiets. Per dag kan via een app de gekozen vervoersvorm worden aangegeven. “Dat leidt de komende vier jaar tot een duidelijke afname van het aantal auto’s leaseauto’s,” zegt een woordvoerder van de bank, “van 1800 naar 700.”

Hetzelfde behandeld

Nieuwelingen krijgen dat budget niet eens meer. “Voor nieuwe medewerkers geldt in welke loonschaal ze ook zitten, de reguliere declaratieregeling,” zegt FNV-bestuurder Aukje Falger “Dat betekent dat op termijn iedereen hetzelfde wordt behandeld als het gaat om vervoer.”

Volgens werkgeversvereniging AWVN is de auto van de zaak onder ondernemers inmiddels meer uitzondering dan norm. “Maar er is geen eenduidig alternatief voor,” zegt woordvoerder Jannes van der Velde. “Werkgevers pakken dat ieder op zijn eigen wijze aan.”

Zo hanteert telecombedrijf VodafoneZiggo als uitgangspunt dat iedereen zelf maar moet regelen hoe hij op het werk komt en geldt bij de ANWB een zogenoemd waar-je-werktbudget. Rabobank biedt werknemers die elk jaar minder dan 20.000 kilometer ‘zakelijk’ rijden het medegebruik van een ‘poolauto’. In zulke regelingen zit ook ingebakken dat wie op de fiets of met de trein komt, meer ‘budget’ krijgt dan met de auto.

Twee jaar geleden nog stapten werkgevers en werknemers massaal over op de elektrische auto van de zaak: vriendelijker voor het milieu en fiscaal lekkerder aftrekbaar vergeleken met een voertuig dat op fossiele brandstof rijdt. Maar in coronatijd blijkt dat fiscale argument bij werknemers toch wat zwaarder te tellen dan duurzaamheid.

Fiscale voordelen

Menig thuiswerkende leaserijder kijkt al twee jaar zorgelijk naar die weinig gebruikte kostenpost voor de deur. “Bij veel bedrijven zijn het de werknémers die vragen om een andere aanpak van vervoer,” zegt Van der Velde. “Zeker nu de bijtelling minder gunstig is geworden.”

Ten opzichte van een benzine of hybride auto pakt het rijden in een elektrische leaseauto sinds januari minder gunstig uit dan voorheen doordat de fiscale voordelen zijn versoberd.

RAI Vereniging, dat de auto- en tweewielerbranche vertegenwoordigt, ziet de teloorgang van de zakenauto terug in zijn cijfers over 2021. Weliswaar zijn het vooral de chiptekorten die tot een historisch dieptepunt van 323.000 nieuwe auto’s (in 2020: 356.000) hebben geleid, maar de veranderingen van de leasemarkt spelen zeker ook een rol.

“Het is niet meer vanzelfsprekend dat werknemers een leaseauto krijgen,” zegt Floris Liebrand, woordvoerder van de RAI Vereniging. “Dat heeft zeker te maken met de opkomst van het hybride werken; als je drie of vier dagen thuiswerkt, haal je die zakelijke kilometers niet meer. Veel ondernemers hebben in coronatijd ook geen nieuwe leasecontracten afgesloten of ze hebben de grens waarbij medewerkers en leaseauto krijgen, verhoogd naar bijvoorbeeld 30.000 kilometer.”

De vierwieler inruilen voor een mobiliteitsbudget heeft volgens de branchevereniging wel een keerzijde; in veel gevallen kan het geld ook worden ingezet voor een privégeleasede auto. “Wij zien in onze cijfers dat consumenten vanwege het prijsverschil dan vooral kiezen voor een hybride, in plaats van een volledig elektrische auto.”

Vergroening gedwarsboomd

Vorig jaar werd slechts bij 10 procent van de privéleases gekozen voor een volledig elektrische auto. In 28 procent van de gevallen werd gekozen voor een veel minder duurzame hybride auto. Daardoor wordt volgens RAI Vereniging de vergroening van het wagenpark de komende jaren gedwarsboomd.

“De nieuwe auto’s van nu, zijn de tweedehandsjes van over vier, vijf jaar,” zegt Liebrand. “Straks hebben we te veel hybride occasions. Als onze ambitie is de klimaatdoelen – in 2030 55 procent minder uitstoot ten opzichte van 1990 – te halen, de inkomsten uit mobiliteit voor de schatkist op peil te houden en de automarkt stabiel te houden, zal het kabinet de autobelastingen moeten aanpassen.”

Elektrisch rijden zou daarbij weer meer bevorderd moeten worden, maar ook andere vormen van duurzaam vervoer. “Zo is de regeling voor de leasefiets nu ontoegankelijk en levert deze veel administratieve rompslomp op. En geldt voor andere elektrische voertuigen, zoals scooters, helemaal geen regeling.”

null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Die kant wil ook de belangenvereniging van zakelijke rijders op, maar dan wel met nieuwe fiscale voordelen. “Dat een werkgever zegt: hier heb je 800 euro per maand en daar moet je het mee doen,” aldus Jan van Delft van de Vereniging Zakelijke Rijders. “De ene keer zal hij een auto huren, dan weer met het openbaar vervoer reizen of besluiten thuis te werken. Dat moet fiscaal worden geregeld. Dan wordt een Nederlander slim.”

Groene prikkel

Voor de milieubeweging is het stimuleren van autoverkeer een weg die niet meer moet worden ingeslagen. “We moeten af van het idee dat als je van de werkgever een vergoeding krijgt, je dan denkt dat je daarmee een auto regelt,” zegt Peter Soonius van Natuur & Milieu. “Iedereen zijn eigen auto, kan niet meer.”

Dat in het coalitieakkoord gesproken wordt over een verhoging van de reiskostenvergoeding van 19 cent per kilometer, is voor hem een stap achteruit. “In zo’n maatregel zit geen groene prikkel. De standaard reiskostenvergoeding geldt nu voor alle reisvormen, daar stimuleer je niets mee. Elke fietskilometer belonen met een kwartje, daar peddel je heel snel een hartstikke mooie elektrische fiets mee bij elkaar.”

null Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld Getty Images/EyeEm
Meer over