Het luchtvaartconcern wil  zo snel mogelijk af van de (deels potentiële) miljardenschulden, die op de boekhouding drukken.

Nieuws

Air France-KLM gaat opnieuw op zoek naar geld om overheidssteun af te lossen

Het luchtvaartconcern wil zo snel mogelijk af van de (deels potentiële) miljardenschulden, die op de boekhouding drukken.Beeld Getty Images/iStockphoto

Luchtvaartgroep Air France-KLM gaat opnieuw op zoek naar miljarden euro’s om de coronasteun van de Nederlandse en Franse staat versneld terug te betalen. Het bedrijf overweegt wederom aandelen uit te geven. Daarbij wil het voorrang geven aan bestaande aandeelhouders zoals de Nederlandse staat.

Herman Stil

Er zijn concurrenten, zoals Lufthansa, die de ontvangen staatssteun inmiddels hebben terugbetaald. Maar KLM en Air France liggen nog deels aan het overheidsinfuus.

Air France-KLM werkt inmiddels aan nieuwe stappen om vier miljard euro te vinden en de Franse en Nederlandse steun ‘zo snel mogelijk verder af te lossen’. “We willen niet te lang steun, ontvangen,” zegt financieel topman Steven Zaat. “De voorwaarden die de overheden en de Europese Commissie daarbij stellen beperken ons bij onder meer overnames en een aantal andere activiteiten. Daarom willen we er zo snel mogelijk van af.”

Opties daarbij zijn het uitgeven van nieuwe aandelen of obligaties. Volgens het concern overweegt Nederland om aan zo’n plan deel te nemen. In dat geval zou het kabinet daarvoor een kleine 400 miljoen euro moeten vrijmaken.

Of dat ook gebeurt, is twijfelachtig. Het vorige kabinet kocht voorjaar 2019 een belang van 14 procent in Air France-KLM voor 744 miljard euro, om meer invloed te krijgen op het bedrijf. Dat belang was toen vergelijkbaar met het Franse staatsaandeel.

Verwateren

Doordat Air France-KLM vorig jaar vanwege de coronacrisis al voor een miljard euro nieuwe aandelen uitgaf, verwaterde dat Nederlandse aandeel tot 9,3 procent. Frankrijk kocht wel aandelen bij, zodat haar belang op peil bleef. Toenmalig minister Wopke Hoekstra van Financiën verdedigde de stap met de mededeling dat Nederland overheidssteun in coronatijd beperkt tot Nederlandse bedrijven.

Als Nederland nieuwe plannen voor een aandelenuitgifte wederom laat passeren, verwatert het staatsbelang opnieuw. Het Nederlandse belang is inmiddels nog maar 380 miljoen euro waard, ruwweg de helft van het aankoopbedrag. Bovendien heeft de aankoop tot nu niet merkbaar geleid tot meer invloed op het beleid bij het Franse bedrijf.

Tegelijkertijd ligt een al vorig jaar aangekondigde Nederlandse overheidsdeal om de vorige steunronde te herfinancieren, nog altijd in de kast. In ruil voor een groter belang in KLM zou Nederland de in het najaar van 2020 verleende schuld, die wordt opgebouwd met de staatslening van maximaal een miljard euro, omzetten in staatsaandelen. Nederland bezit nu 6 procent van KLM.

In dat geval eist de Europese Commissie wel maatregelen, zoals het inleveren van landingsrechten op Schiphol. Om die reden is die herkapitalisatie tot nu toe niet doorgevoerd. KLM, dat vorig jaar helemaal geen gebruik maakte van de noodsteun, heeft tot nu 277 miljoen euro van die staatslening opgenomen. In de huidige situatie moet de maatschappij dat binnen 5,5 jaar terugbetalen, met rente.

De voorwaarden voor die steun – de staat garandeert ook nog goeddeels maximaal 2,4 miljard euro aan commerciële leningen – hebben onlangs tot ophef geleid. Het kabinet heeft een staatsagent aangesteld om toezicht te houden bij de maatschappij.

Herstel

Air France-KLM maakte afgelopen jaar 3,3 miljard euro verlies. Nog altijd ligt de schuldenlast op 8,2 miljard euro.

Wel was er in het laatste kwartaal van 2021 volgens financieel topman Zaat duidelijk sprake van herstel, ook doordat de capaciteit (het aantal vluchten en bestemmingen) verder werd opgevoerd. Het herstel zet zich in de eerste maanden van dit jaar door, ondanks de reisbeperkingen vanwege de omikronvariant.

Doordat de reisbeperkingen wegebben, kunnen KLM, Air France en Transavia weer vaker vliegen en zitten de vliegtuigen ook voller. De maatschappijen vervoerden vorig jaar 44,7 miljoen passagiers, eenderde meer dan in 2020. Pas in 2024 zal de capaciteit volgens het concern weer terug zijn op het niveau van 2019.

Door het herstel steeg de omzet bij KLM ruim 18 procent naar 6 miljard euro. Het bedrijfsresultaat kwam, mede vanwege saneringskosten, uit op 227 miljoen euro negatief, een stuk beter dan de ruim 1,1 miljard uit 2020.

De maatschappij streepte vorig jaar 800 miljoen aan kosten weg, ondermeer met een ingrijpende sanering waarbij ruim 5500 banen verdwenen. Bij Air France worden dit jaar nog eens 700 banen geschrapt, bovenop de 7800 uit 2021. De Franse maatschappij bezuinigde het afgelopen jaar voor een miljard euro.

Intern rommelt het in het concern. KLM-topman Pieter Elbers is aan zijn laatste maanden bezig, nadat de door Fransen gedomineerde Raad van Commissarissen van KLM zijn contract niet verlengde. Drie jaar geleden vocht Elbers met de huidige topman Ben Smith – inmiddels ook commissaris bij KLM – al een machtsstrijd uit. Over zijn opvolger is nog niets bekend.

Meer over