PlusAchtergrond

Advies: ‘Met 650.000 tests per dag kunnen versoepelingen eerder’

De samenleving sneller opengooien en tegelijkertijd zorgen dat het coronavirus verdwijnt, is de kern van een plan dat adviesbureau KPMG schreef in opdracht van werkgeverskoepels VNO-NCW en MKB-Nederland. De oplossing? Minimaal 650 duizend coronatests per dag.

null Beeld ANP
Beeld ANP

KPMG stelt dat er naast het huidige testen bij de GGD een tweede ‘testspoor’ moet worden geopend: sneltesten voorafgaand aan activiteiten, zoals het volgen van onderwijs, naar kantoor gaan en het bezoeken van winkels, horeca of evenementen. Als dat gebeurt is het ‘aannemelijk’ dat het virus wordt teruggedrongen, zelfs als er tijdens de activiteit besmettingen plaatsvinden. Want wie corona onder de leden heeft, krijgt bij de sneltest direct duidelijkheid en gaat thuis in quarantaine.

Om het plan te bewerkstelligen zijn minimaal 20 miljoen coronatests per maand nodig, dus zo’n 650.000 per dag. Daarnaast moeten bepaalde coronaregels, zoals afstand houden en het dragen van mondkapjes gehandhaafd blijven.

Met deze strategie zouden de samenleving en de economie weer stapje voor stapje open kunnen. Volgens David Ikkersheim, partner bij KPMG Health en, met gezondheidseconoom Xander Koolman van de Vrije Universiteit Amsterdam auteur van het rapport, is er bij massaal testen ruimte om een maand eerder van het slot te gaan. “Rekening houdend met extra besmettelijkheid van de Britse variant en het voorspelde tempo van vaccinatie, zien wij pas ergens in mei of juni ruimte voor versoepelingen van het beleid. Met de inzet van 20 miljoen tests zou dat al een maand eerder kunnen.”

Betrouwbaarheid

De onderzoekers zeggen in hun voorspellingen rekening te hebben gehouden met het feit dat niet iedereen zich aan het dringende advies zal houden om bij een positieve test in isolatie te gaan. Ook is meegenomen dat sneltests niet 100 procent betrouwbaar zijn en dat er ook tijdens activiteiten nog besmettingen kunnen plaatsvinden.

Om het testen behapbaar te houden, zou overwogen moeten worden om een bewijs van een negatieve test iets langer, bijvoorbeeld één of een paar dagen, geldig te laten zijn, stelt Ikkersheim. Ook de invoering van een vaccinatiebewijs om aan bepaalde activiteiten deel te nemen, zou wat hem betreft overwogen moeten worden.

600 miljoen euro

De rekening van 20 miljoen coronatests per maand is fors: 600 miljoen euro, heeft KPMG becijferd. “Maar zet dat eens af tegen de rekening van de lockdown: per maand kost het ons 2,7 miljard van ons bruto binnenlands product, en het steunpakket van het kabinet hebben we becijferd op 2,5 miljard euro per maand.” Wie voor de kosten van de tests zou moeten opdraaien, noemt het rapport niet.

Heeft het plan van de werkgevers überhaupt realiteitszin? Ja, zegt Frits Rosendaal, hoogleraar en afdelingshoofd klinische epidemiologie van het Lumc in Leiden. “Ik ben het met de grondgedachte van dit plan eens. Ik geloof dat dit zou kunnen werken.”

De woorden van Rosendaal zijn opvallend. In december was hij betrokken bij een onderzoek van het Lumc dat tot de conclusie kwam dat de betrouwbaarheid van de antigeentest van Abbott - expliciet benoemd als belangrijke bouwsteen in het plan van KPMG - te wensen overliet.

“Die conclusie is niet veranderd,” zegt Rosendaal. “Maar we hebben er toen wel iets belangrijks bij opgemerkt. De sneltest is niet geschikt om mensen met klachten te testen. Die moeten naar de GGD voor een PCR-test, die betrouwbaarder is. Maar het idee om mensen die geen klachten hebben vóór een activiteit een sneltest te laten doen, om coronagevallen eruit te pikken, is niet slecht. Vooral in een periode dat de aanwezigheid van het virus relatief beperkt is. Je kunt dat in modellen berekenen. Niet dat je dan weer massale feesten kunt organiseren. Maar bijvoorbeeld voor het weer openen van de universiteit zou het een heel goed idee zijn.”

Herstel-NL

VNO-NCW en MKB-Nederland omarmen het idee om massaal te gaan testen aan het einde van een week waarin het collectief Herstel-NL er voor pleitte om scholen, winkels en horeca vanaf 1 maart weer te openen. Zonder massaal testen, maar met het scheiden van ouderen en jongeren.

KPMG-onderzoeker Ikkersheim stelt in navolging van diverse medische experts dat het plan van Herstel-NL rampzalig zou kunnen uitpakken voor de gezondheidszorg. “De aanname dat je ouderen van jongeren kunt scheiden is om te beginnen onjuist, dat zie je overal op de wereld mislukken. De andere aanname is dat terwijl gezonde volwassenen hun leven weer oppakken de druk op de ic’s aanvaardbaar blijft. Als ik dat idee doorreken, heb je elke week te maken met een verdubbeling van de 60-minners op de ic. Binnen vier à vijf weken kun je dan de zuurstofflessen thuis gaan bezorgen, omdat er op de ic geen plek meer is.”

Meer over