Achterban D66 kritisch over belofte van Kaag over nieuw leiderschap

Kritische D66-leden willen dat partijleider Sigrid Kaag meer werk maakt van haar belofte over nieuw leiderschap. De partijtop wil dat ook, maar wijst concrete voorstellen van de leden af.

Peter Winterman
Sigrid Kaag arriveert voor het voortgangsgesprek met informateur Wouter Koolmees over de kabinetsformatie. Koolmees ontving de voorzitters en secondanten van de fracties VVD, D66, CDA en ChristenUnie voor een gesprek over de vorming van een nieuw kabinet.  Beeld ANP
Sigrid Kaag arriveert voor het voortgangsgesprek met informateur Wouter Koolmees over de kabinetsformatie. Koolmees ontving de voorzitters en secondanten van de fracties VVD, D66, CDA en ChristenUnie voor een gesprek over de vorming van een nieuw kabinet.Beeld ANP

Wat bedoelde D66-leider Sigrid Kaag met ‘nieuw leiderschap’, de gevleugelde woorden waarmee zij dit voorjaar verkiezingscampagne voerde? Die vraag stellen meerdere partijleden in aanloop naar het digitale D66-congres dat donderdag start.

“Ik zou niet weten wat de invulling van dat nieuwe leiderschap is,” zegt D66’er Casper Jongeling. Het Rotterdamse partijlid dient bij het congres vier moties in voor een nieuwe bestuurscultuur. Zo wil Jongeling dat er een einde komt aan innige contacten tussen Kamerleden en ministers, maar ook tussen gemeenteraadsleden en wethouders. “We hebben in Nederland alle tegenmacht weggehaald, doordat we alles in coalities doen. Kamerleden kijken niet kritisch genoeg naar nieuwe wetgeving. Zo kon de toeslagenaffaire ontstaan.”

Realiteit in het oog houden

De D66-partijtop wil ‘aan de slag gaan met verdere invulling van het concept nieuw leiderschap’, maar is tegen de voorstellen van Jongeling. ‘Het gaat ons te ver om een verbod te zetten op alle vormen van overleg,’ reageert het landelijk bestuur op de moties. ‘We moeten de realiteit in het oog houden, bovendien is het niet wenselijk om elkaar te verrassen als coalitie en fractie.’

Toch willen de onderhandelende partijen bij de formatie, inclusief D66, een einde maken aan het wekelijkse coalitieoverleg op maandag. Op die dag kwamen de fractieleiders van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie bijeen met de top van het kabinet om de belangrijkste beslissingen van die week te nemen. In een nieuw kabinet moeten ministers meer zélf politieke keuzes maken. Daarna controleren Kamerleden die besluiten, zo is de gedachte.

Online congres

Dinsdagavond besloot D66 dat het partijcongres van zaterdag in de Brabanthallen in Den Bosch niet doorgaat, vanwege de coronasituatie. Er werden zo’n drieduizend leden verwacht. Het congres is nu digitaal.

“Ik vrees dat die ondemocratische overleggen gewoon in de achterkamertjes gevoerd gaan worden,” zegt Jongeling. D66-lid Gerda Oskam wrijft Kaag in dat zij als lijsttrekker tijdens de campagne over leiderschap zei dat er een ‘andere samenstelling van het kabinet moet komen, met andere keuzes en prioriteiten’, maar nu toch onderhandelt met VVD, CDA en ChristenUnie.

De D66-partijtop steunt een motie van Oskam om nieuw leiderschap uit te werken in een nieuw regeerakkoord, maar wil géén resolutie – een uitgebreid partijstuk – opstellen over de precieze betekenis van de term. Zo’n stuk ‘gaat gepaard met de noodzaak van extra capaciteit en is daarmee een zwaar middel’.

Remkes

Ondertussen wil het D66-bestuur ook niet reflecteren op de manier waarop partijvoorlichters het gerucht de wereld in hielpen dat informateur Johan Remkes met een slok op zijn werk deed. Kaag maakte daarvoor uitgebreid excuses, maar D66-lid Blanca de Louw wil dat de partij kritisch kijkt naar ‘de rol die het team voorlichting en andere ondersteuners spelen binnen de partij’. Volgens de partijtop zijn de woorden over Remkes teruggenomen en is daarmee de kous af. De Louw houdt haar motie aan tot een volgend partijcongres, laat zij weten. Waarom is onduidelijk. “Ik sta nog steeds achter de motie, daar wil ik het verder bij laten.”

Meer over