PlusNieuws

ABN Amro: energiecrisis kan duizenden bedrijven de kop kosten

Het aantal faillissementen kan dit jaar 50 procent groeien door de exploderende energieprijzen en het verdwijnen van coronasteun aan bedrijven. Wrang voordeel: daardoor kunnen de personeelstekorten een beetje worden opgelost.

Herman Stil
null Beeld Jean-Pierre Jans
Beeld Jean-Pierre Jans

Volgens ABN Amro kunnen dit jaar 2750 bedrijven failliet gaan, tegen net iets meer dan 1500 in 2021, toen het aantal faillissementen historisch laag lag. Afhankelijk van de duur van de oorlog in Oekraïne kan dat aantal volgend jaar verder oplopen tot 4625, vreest de bank. Dat zou het hoogste aantal zijn sinds 2015.

Vooral ondernemingen die sterk afhankelijk zijn van gas, benzine en elektriciteit, zoals bakkers, tuinders of taxichauffeurs lopen kans om te vallen.

De scherp stijgende energieprijzen vanwege de oorlog spelen daarbij een grote rol. “De gasprijs is al hoog, maar kan opnieuw pieken als de situatie verder uit de hand loopt,” stelt econoom Nora Neuteboom van ABN Amro. “We weten niet hoe lang die hoog zal blijven. Dat hangt sterk samen met de duur van het conflict. Maar als de crisis langer duurt en oude contracten aflopen, zet de stijgende gasprijs de winstmarges bij ondernemers ernstig onder druk.”

Dat kan leiden tot een stijging in het aantal faillissementen van bedrijven die veel energie verbruiken. “De industrie zal dit zeker merken. Als daar faillissementen komen, dan zullen het heel grote zijn.”

Coronasteun

Ook het afbouwen van coronasteun aan bedrijven speelt een rol. “Door steunpakketten zijn de afgelopen twee jaar bedrijven overeind gehouden die anders sowieso failliet waren gegaan,” zegt Neuteboom. “Zelfs voor februari zagen we nog een afname. Maar de steun wordt dit kwartaal afgebouwd. De rest van het jaar verwachten we een inhaalslag.”

Tijdens de laatste ronde NOW-salarissteun werd nog voor bijna 424.000 werknemers loonsteun aangevraagd, vooral in de horeca. Die bedrijven moeten het nu zonder hulp zien te rooien.

Doordat er meer bedrijven omvallen, kunnen volgens ABN dit jaar tussen de vijftig- en zeventigduizend mensen hun baan verliezen. Volgend jaar komen mogelijk 80.000 tot 120.000 werknemers op straat te staan. Daardoor zal de enorme druk op de arbeidsmarkt, die overal leidt tot grote personeelstekorten, weer wat afnemen.

Momenteel staan bij arbeidsbureau UWV 387.000 vacatures open. Daarvan is volgens berekeningen van ABN Amro 18 procent onvervulbaar. Dat komt doordat het aantal mensen dat kan werken, op is. Nog nooit waren in Nederland zo veel mensen aan de slag: ruim 9,4 miljoen. Het aantal werklozen is met 336.000 (3,4 procent van de beroepsbevolking) historisch laag. De gevolgen voor economie en bedrijfsleven zijn groot.

75.000 Oekraïense werknemers

De oorlog in Oekraïne kan volgens de bank een wrange bijrol bij het verlichten van de arbeidstekorten spelen. Volgens ABN kunnen, afhankelijk van de totale vluchtelingenstroom en afspraken over de verdeling binnen Europa, statistisch gezien 50.000 tot 75.000 Oekraïense vluchtelingen in ons land aan het werk gaan.

“Die komen niet ineens maar verspreid over drie, vier jaar. Mensen die nu in Polen of Roemenië zitten en op gegeven moment herverdeeld worden. Omdat het veelal vrouwen met kinderen zijn, zal het aantal werkenden waarschijnlijk lager zijn. En het is moeilijk in te schatten hoe lang ze blijven. Maar er is voldoende werk voor ze, als ze dat willen.”

Maar de krapte op de arbeidsmarkt verdwijnt nooit helemaal, verwacht ABN. Doordat de Nederlandse bevolking vergrijst en opleidingsniveaus slecht aansluiten bij de wensen van samenleving en bedrijfsleven, blijven er in cruciale sectoren tekorten bestaan. “We kunnen dat proberen op te lossen met technologie. Neem de QR-codes op de menukaart, waarmee je met je telefoon bestellingen plaatst. Daardoor hoeft er geen kelner op het terras langs te komen.”

Meer over