PlusAchtergrond

Aanmeldingen EHBO-cursussen fors gestegen na incident met voetballer Eriksen

De Hartstichting en het Rode Kruis hebben afgelopen weekend veel nieuwe aanmeldingen binnengekregen voor EHBO-cursussen en burgerhulpverlening. Directe aanleiding is het incident met de Deense voetballer Christian Eriksen op het EK voetbal.

null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP Kippa
Beeld Hollandse Hoogte / ANP Kippa

“De aanmeldingen voor de EHBO-cursussen stromen nog steeds binnen,” zegt Merlijn Stoffels van het Rode Kruis. “Na dit weekend zitten we landelijk op ruim 235 aanmeldingen, tegenover enkele tientallen in een normaal weekend. Daarnaast hebben vele duizenden onze uitlegvideo’s over reanimeren op YouTube gezien en schoot het bezoekersaantal voor de website met 375 procent omhoog.”

Volgens het Rode Kruis heeft deze toename alles te maken met het EK-duel tussen Denemarken en Finland van afgelopen zaterdagavond. Tijdens deze wedstrijd zakte de Deense speler Christian Eriksen (29) ineens in elkaar. Daarna was live te zien hoe de oud-Ajacied gereanimeerd werd. Inmiddels is zijn situatie stabiel.

Het was niet de eerste keer dat een voetballer tijdens een wedstrijd moest worden gereanimeerd. Veel mensen zullen zich de beelden herinneren van Abdelhak Nouri: hij liep in 2017 tijdens een oefenwedstrijd ernstige hersenbeschadiging op. Hoewel de defibrillator op enkele meters van het veld stond, werd het reanimatie-apparaat te laat ingezet om ernstig hersenletsel bij de Ajacied te voorkomen.

Hartproblemen

Daley Blind, die al twee keer eerder met hartproblemen te maken kreeg op het veld, speelt tegenwoordig met een defibrillator. Hij overwoog even zondag niet te spelen, omdat het voorval met Eriksen, een vriend en oud-ploeggenoot, hem enorm aangreep.

Uit eigen onderzoek van het Rode Kruis blijkt dat bijna driekwart van de Nederlanders niet goed weet wat ze moeten doen als iemand een hartstilstand krijgt. “Mensen voelen geen urgentie om een EHBO- of reanimatiecursus te volgen,” zegt Stoffels.

“Maar als zoiets heftigs en verdrietigs gebeurt, zoals met Eriksen, dan schrikken mensen toch even wakker. Gelukkig is het met hem goed afgelopen, maar dit toont wel aan hoe belangrijk reanimeren kan zijn.”

Om meer jongeren te bereiken start het Rode Kruis dinsdag met een reanimatiecursus op Instagram, genaamd ‘Life Saving Stories’. Via 35 verhalen op Instagram moeten jongeren de basis en het ritme van het reanimeren onder de knie krijgen.

Neus op de feiten gedrukt

Om meer levens te redden, zijn er overal in het land Automatische Externe Defibrillators (AED’s) geplaatst. Deze draagbare toestellen worden gebruikt bij het reanimeren van iemand met een hartstilstand.

Ook Marianne Spoelstra, programmamanager AED’s bij de Hartstichting, begrijpt de stijging van het aantal aanmeldingen voor EHBO- en reanimatiecursussen. “Vanwege Eriksen worden mensen met de neus op de feiten gedrukt. Iedereen kon zien hoe belangrijk snelle reanimatie en inzet van een AED is bij een hartstilstand.”

De mailbox van Harm de Boer, bedrijfsleider van EHBO-cursus 020 in Oost, stroomt nog niet vol. “Toch verwacht ik dat het nog wel op gang zal komen in de loop van deze week. Ik kan me goed voorstellen dat mensen naar aanleiding van de voetbalbeelden dit weekend getriggerd worden om een cursus te volgen. Dat ze denken: ik wil in zo’n levensbedreigende situatie iets kunnen betekenen.”

In 2019 was de Hartstichting sterk van mening dat er te weinig AED’s in Amsterdam waren. Nu, twee jaar later, vindt ze dit nog steeds. “Er zijn meer AED’s bijgekomen in de hoofdstad, dus dat is een goed teken,” vertelt Spoelstra. Toch is dit nog niet genoeg, zegt ze. Er zijn in Amsterdam nog meerdere witte vlekken, oftewel gebieden waar geen AED’s dag en nacht beschikbaar zijn in een straal van 500 meter.

Spoelstra legt uit dat die straal van 500 meter in Amsterdam meteen een kanttekening behoeft: in stedelijke gebieden, met onder andere veel verkeer, grachten en huizenblokken moet de straal kleiner zijn. “Daar heb je soms aan beide kanten van de gracht wel een AED nodig. In een drukke stad heb je er relatief meer nodig dan op het platteland. Het is belangrijk dat je altijd snel aan een AED komt, omdat de overlevingskans het grootst is als je binnen zes minuten start met reanimeren en een AED inzet. Elke minuut later daalt de overlevingskans met tien procent.”

Een traumatische ervaring

Rick Pieters van EHBOcursus.nl ziet ook nog geen toename in het aantal aanmeldingen. “Het Rode Kruis en de Hartstichting zijn grote organisaties, dus zij merken dat vaak eerder op.” Vooral als er op kleinere schaal iets gebeurt, ziet EHBOcursus.nl dit terug in de aanmeldingen. “Als er bijvoorbeeld ergens in een dorp een kindje verdrinkt, geven mensen zich de dagen daarna sneller op voor een reanimatiecursus. Mensen worden zich er dan van bewust dat reanimeren een leven kan redden.”

Ongeveer 23 procent van de mensen die wordt gereanimeerd, overleeft het. Dit gegeven houdt De Boer ook altijd in gedachten. “Ondanks dat je er snel bij bent en een AED in de buurt hebt, betekent dit geen garantie voor succes. Het slagingspercentage bij reanimeren is gewoon best laag.”

Bovendien wil De Boer meegeven dat reanimeren ‘verdomd heftig’ kan zijn. “Het toepassen van reanimatie kan ervaren worden als een traumatische ervaring. Dat moeten mensen niet zomaar vergeten.”

Hartstichting: wat te doen bij een hartaanval

Stap 1. Controleer het bewustzijn. Schud voorzichtig aan de schouders en vraag duidelijk hoorbaar: ‘Gaat het?’ Geen reactie? Het slachtoffer is bewusteloos. Blijf bij het slachtoffer.

Stap 2. Bel direct 112. Vraag om een ambulance en zeg dat het slachtoffer niet reageert. Leg de telefoon op speaker naast het hoofd van het slachtoffer. De medewerker van de meldkamer begeleidt je aan de telefoon door de reanimatie.

Stap 3. Controleer de ademhaling. Leg een hand op het voorhoofd en kantel het hoofd voorzichtig naar achteren om de luchtweg te openen. Til de kin op met twee vingertoppen van de andere hand (kinlift). Kijk, luister en voel maximaal 10 seconden of er ademhaling is. Geen normale ademhaling en ben je alleen? Haal de AED als hij binnen handbereik is.

Stap 4. Geen normale ademhaling: start direct met 30 borstcompressies. Zet je handen midden op de borstkas, duw het borstbeen 5 à 6 centimeter in. Doe dit 30 keer in een tempo van 100-120 keer per minuut.

Stap 5. Doe de kinlift (zie stap drie) en knijp de neus dicht. Beadem twee keer. Adem normaal in en adem in een seconde gelijkmatig uit in de mond van het slachtoffer. Kijk daarbij uit je ooghoek of de borstkas van het slachtoffer omhoog komt. Onderbreek de borstcompressies hiervoor nooit meer dan tien seconden. Ga door met reanimeren en wissel steeds 30 borstcompressies af met twee keer beademen.

Stap 6. Als de AED er is. Onderbreek de reanimatie zo kort mogelijk. Ontbloot het bovenlijf en zet de AED aan. Bevestig de elektroden en volg de opdrachten van de AED op. Ga door met reanimeren tot de ambulancemedewerkers het overnemen.

Meer over