PlusTen slotte

Zanger Meat Loaf (1947-2022): meesterlijk performer van theatrale rock

Meat Loaf tijdens een concert in het Amerikaanse Atlanta, 12 april 1978. Beeld Getty Images
Meat Loaf tijdens een concert in het Amerikaanse Atlanta, 12 april 1978.Beeld Getty Images

De Amerikaanse zanger Meat Loaf (Marvin Lee Aday) stierf donderdag op 74-jarige leeftijd. Met hits als Paradise by the dashboard light en Bat out of Hell voegde hij theater toe aan de rockmuziek.

Stefan Raatgever

Samen met hitschrijver Jim Steinman gaf Meat Loaf het begrip bombast een nieuwe betekenis. Richtte Phil Spector ooit de ‘Wall of Sound’ op, Meat Loaf en Steinman metselden er een compleet bouwwerk aan vast. Ze vergen nog altijd het uiterste van de speakers, hits als I’d do anything for love (but I won’t do that), Bat out of Hell en I’d lie for you (and that’s the truth).

Uiteraard was Meat Loaf vooral de man van die fameuze ruzie op muziek. Een duet, met Ellen Foley, over een ontsporende liefde met die beroemde metafoor voor slaapkamerplezier, die in de huidige tijden van #MeToo bijna kneuterig aandoet: Paradise by the dashboard light. Het nummer uit 1978 was met meer dan acht minuten ongewoon lang, maar werd daardoor én door de bijna soapachtige verwikkelingen in de songtekst een enorme hit.

Meat Loaf, wiens echte naam Marvin Lee Aday was, stierf donderdagavond op 74-jarige leeftijd. Waaraan de zanger en acteur is overleden, is niet bekendgemaakt. Zijn dood komt minder dan een jaar na die van zijn muzikale rechterhand Jim Steinman. Samen toonden ze de popwereld dat theater en rockmuziek elkaar prima konden verdragen als je niet bang was de zaken lekker groots aan te zetten.

Opgeblazen

Meat Loaf dankte zijn loopbaan vrijwel volledig aan Steinman, die op zijn beurt in Meat Loaf de ideale vertolker vond van zijn theatrale muziekambities. Steinman had begin jaren zeventig een musical geschreven die Neverland heette. Het moest een futuristische rockversie zijn van het sprookje van Peter Pan. Omdat Broadway dat idee niet meteen met applaus ontving, vroeg hij de zanger die hij tijdens een auditie voor een andere musical had ontmoet, de nummers in te zingen voor een elpee.

In zijn memoires To hell and back schreef Meat Loaf hoe de twee vervolgens door vrijwel elke platenmaatschappij werden afgewezen. Steinmans songs werden als te lang en te opgeblazen gezien en Meat Loaf was volgens platenbonzen ‘een acteur die zich bij het theater moest houden’.

Uiteindelijk verscheen het album onder de naam Bat out of Hell in 1977 alsnog. Het bleek een daverende hit. Wat Richard Wagner deed voor de klassieke muziek, fabriceerde Meat Loaf voor de pop: een grotesk, theatraal bouwwerk, waarbij de luisteraar al snel in de touwen hing. De tracklijst leest inmiddels als een ‘greatest hits’-plaat: behalve Paradise by the dashboard light stonden ook You took the words right out of my mouth (Hot Summer night) en Two out of three ain’t bad op het epos, dat precies wist te balanceren op de grens van kunst en kitsch.

Tumultueuze relatie

In de VS werd Meat Loaf – een footballcoach op de middelbare school gaf de zanger, die overigens lange tijd vegetariër was, die bijnaam om hem te pesten met zijn volumineuze verschijning – nooit een megasucces. Europa viel echter als een blok voor Bat out of Hell, dat in totaal meer dan tien jaar in de Britse albumlijst zou staan. Ook het tweede Bat out of Hell-album werd in 1993 een groot succes, mede dankzij de nummer 1-hit I’d do anything for love (but I won’t do that).

Steinman, die ook de eighties-aardbeving Total eclipse of the heart voor Bonnie Tyler schreef, en Meat Loaf onderhielden een tumultueuze relatie. Ze troffen elkaar onder meer in de rechtszaal om te twisten over de merknaam ‘Bat out of Hell’. De ruzie resulteerde in enkele weinig opzienbarende Meat Loaf-albums zonder Steinmans inbreng.

Hoewel Meat Loaf aanvankelijk zijn ervaring als theatraal performer optimaal wist te benutten op het livepodium, beleefde hij een moeilijk slot van zijn loopbaan. Hij had schade aan zijn stembanden opgelopen, maar weigerde te stoppen met optreden. Het leverde een aantal bijzonder pijnlijke concerten op. In 2007 liep een groot deel van zijn fanschare de zaal van de toenmalige Heineken Music Hall (nu Afas Live) uit, nadat de zanger rochelend en kuchend verstrikt was geraakt in zijn eigen hitrepertoire. Een jaar later gebeurde dat in Ahoy Rotterdam opnieuw.

Niettemin kondigde Meat Loaf afgelopen jaar nog een nieuw album aan. Hij zou ook nog enkele nummers van Steinman opnemen, met wie hij in 2006 toch nog een derde deel van Bat out of Hell had gemaakt. Het nieuwe album zou het slotakkoord zijn van een duo dat niet met, maar toch vooral niet zonder elkaar kon. Een muzikale relatie die goed beschouwd precies zo verliep als een liedtekst van een echte Meat Loafhit.

Meer over