PlusBoekrecensie

Yoga: een allesbehalve lichtvoetig ervaringsverhaal, ingekleurd met fictie

Het Parool
null Beeld -
Beeld -

Een lichtvoetig en fijnzinnig boekje over yoga, dat is wat de Franse auteur Emmanuel Carrère van plan is te schrijven. Dan bedoelt hij niet de veredelde vorm van gymnastiek die zovelen beoefenen, nee, hij heeft het over de gewijde yoga die leidt tot het kalmeren van de geest, tot sereniteit en zuivere waarneming van wat is. Al gaat ook na jarenlange oefening zijn zelfgenoegzame ego nog steeds geregeld met hem aan de haal, geeft Carrère ruiterlijk toe.

Om nog wat extra stof voor zijn nieuwe boek te vergaren, neemt hij deel aan een tiendaagse vipassana-retraite. Vooraf worden de deelnemers gewaarschuwd: “Je bent hier gekomen om een chirurgische ingreep uit te voeren op je geest. Het is heilzaam, maar kan ook pijnlijk zijn. Het kan zelfs gevaarlijk zijn.” De deelnemers mogen dan ook onder geen beding de retraite voortijdig verlaten.

Toch is dat precies wat er gebeurt. Na een paar dagen wordt Carrère door leden van de organisatie van zijn kamer gehaald. In Parijs heeft de aanslag op de redactie van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo plaatsgevonden en daarbij is de partner van een vriendin vermoord. Carrère keert terug naar Parijs voor de uitvaart.

Of die vroegtijdige aftocht medeoorzaak is voor wat er daarna allemaal gebeurt, blijft ongewis. Maar het gaat mis, en goed ook.

De schrijver, die al geregeld kampte met depressieve periodes, raakt in zo’n diep geestelijk dal dat hij vier maanden wordt opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis, eerst op de open afdeling, later ook enige tijd op de gesloten afdeling.

Hij wordt zelfs behandeld met elektroshocks en krijgt uiteindelijk de diagnose ‘bipolaire stoornis type 2’. Daarnaast loopt zijn goede huwelijk op de klippen. Via deze persoonlijke crisis komt het verhaal uit bij de vluchtelingencrisis, wanneer Carrère strandt op een Grieks eiland.

Het maakt van dit autobiografische, maar ook deels met fictie ingekleurde verhaal een enigszins grillig en onevenwichtig boek, maar dat is misschien wel precies de bedoeling van deze bipolaire auteur.

Van een lichtvoetig en fijnzinnig boekje over yoga is dan allang geen sprake meer, wel van een ervaringsverhaal dat precies weerspiegelt waar yoga werkelijk om draait.

Aldus haalt Carrère de eindstreep van zijn roman als een gelouterd, nederiger mens.

Fictie

Emmanuel ­Carrère: Yoga

Vertaald door Floor Borsboom,

De Arbeiderspers, €23,50,

317 blz.

Meer over