PlusBoekrecensie

Wéér een nieuw gesprek over seks, maar geen levend personage te bekennen

In zijn ambitieuze debuutroman Paren of de kunst van de slaapkamer wil schrijver en kunstenaar Dirk Vis de onbenoemde aspecten van seksualiteit beschrijven. Dat doet hij onder meer met inzichten van kunstenaars en wetenschappers en illustraties van gevleugelde fallussen en yoni’s, maar één cruciaal onderdeel ontbreekt: personages van vlees en bloed.

Dries Muus
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Hoeveel bibliotheken kunnen er inmiddels gevuld worden met boeken over ‘de onbenoemde aspecten van seksualiteit’? Is de rebelse trots waarmee auteurs hun seksuele interesses bespreken niet eerder een toonbeeld van preutsheid dan van durf? Zou dát niet het werkelijke hoogtepunt van de seksuele revolutie zijn: dat alle aspecten van seks, van plastisch tot spiritueel, zonder pretenties van taboedoorbreking worden beschreven?

Deze vragen roept Paren of de kunst van de slaapkamer al op als we nog maar in het woord vooraf zitten, waarin schrijver, kunstenaar en debuterend romancier Dirk Vis (1981) een korte verklaring en leeswijzer geeft.

‘Lezen is sexy,’ verzekert hij – en iedere leeslust verdampt acuut. Maar het zou flauw zijn om het boek op de gewichtige inzet te beoordelen. Of op de begrippenparen, ‘twee ogenschijnlijk tegengestelde termen’, waarmee de hoofdstukken beginnen, zoals ‘meervoudig~uniek’ of ‘instappen~opvangen’. Of op de fragmenten die het verhaal onderbreken: anekdotes, feiten, verzinsels, theorieën, wetenschappelijke inzichten over seks en liefde. Of op de foto’s en illustraties in het beeldhoofdstuk Flying Fuckers, ‘het verhaal van een gevleugelde yoni en fallus die elkaar over wijd uiteenlopende eeuwen en continenten telkens weer weten te vinden’.

Driehoeksverhouding

Paren of de kunst van de slaapkamer is namelijk óók – misschien wel in de eerste plaats – een verhalende roman over een driehoeksverhouding in snikheet New York. Die verhaallijn is, al met al, verrassend conventioneel. De meeste hoofdstukken worden vanuit de eerste persoon verteld, door de indringer in de gelukkige, maar wankele relatie.

Soms lezen we, vanuit de derde persoon, over de geliefden Bird (vrouw) en Steven (man, schoolvriend van de ik-persoon). Ze zoeken naar liefde, naar verheven, transcendentale seks, naar een verbinding van lichaam en ziel die de individuele obsessies overstijgt.

Vis is op zijn best als hij juist níét over de geliefden of over levensveranderende orgasmes schrijft, maar over alledaagse taferelen en ervaringen: ‘De voetgangers in de Upper East Side negeren mij exact zoals ze elkaar negeren: ik begin me thuis te voelen.’

De observaties en levenslessen over energie, extase en geluk, over golven, stromen en zweven spreken veel minder sterk tot de verbeelding – omdat de drie personages dat zelden doen. Het zijn vehikels voor hoogdravende, soms ronduit zweverige seks- en liefdesscènes en -theorieën. Dat maakt hen eindeloos veel minder prikkelend dan welk volbloedpersonage met doodgewone huis-, tuin- en keukenseks ook.

null Beeld

Paren of de kunst van de slaapkamer

Dirk Vis
Atlas Contact, €22,99
288 blz.

Meer over