Marjolijn de Cocq. Beeld Artur Krynicki
Marjolijn de Cocq.Beeld Artur Krynicki

Weer afgesneden, buitenspel gezet, belemmerd – ‘winteren’ is het devies

PlusMarjolijn de Cocq

Marjolijn De Cocq

De zondagochtend dat de nieuwe lockdown begon, werd ik vroeg en verdrietig wakker. Niet dat ik zelf zoveel last heb van die lockdown. Ik kan goed thuiswerken en thuis zijn, mijn man kan goed thuiswerken en thuis zijn, mijn kinderen zijn niet van het uitgaande soort en goed thuis. Toch liet dat verdrietige gevoel me de hele dag niet los. Laat het me eigenlijk nog steeds niet los.

Om hoe we 2021 uitgingen en 2022 ingaan. Om de sectoren, de mensen, de kinderen die wel de dupe zijn. Om de grauwsluier over de wereld.

Het is winter en het is ‘winteren’, zoals de Britse auteur Katherine May dat beschrijft in haar gelijknamige boek dat bij Nieuw Amsterdam is verschenen. ‘Iedereen wintert vroeg of laat, sommige mensen winteren steeds opnieuw. Winteren is een periode in de kou. Het is een braakliggende fase in je leven waarin je afgesneden bent van de wereld, je afgewezen voelt, buitenspel gezet, belemmerd in je vooruitgang, of gedwongen in de rol van buitenstaander.’

Sommige winters besluipen ons trager, aldus May, ze gaan gepaard met een langzaam doodbloedende relatie bijvoorbeeld, of met de steeds zwaarder wegende zorg voor onze ouders. Sommige winters komen onverwachts, als het bedrijf waar je werkt failliet gaat, je partner verliefd is geworden op iemand anders. ‘Hoe het zich ook aandient, winteren is meestal onvrijwillig, eenzaam en intens pijnlijk.’

Ons winteren nu is opgelegd en noodzaak – en voor hoe lang nog ongewis.

Veertien januari alles weer voorbij? Mwah.

Het was in april 2020 dat de hoofdredactie van Het Parool in haar wekelijkse nieuwsbrief waarschuwde dat het ‘misschien nog wel een paar weken’ ging duren. Mooie voorpagina’s maakten we toen die ‘paar weken’ voor de zaterdagkrant, met ‘Hou vol’ erop. Kunstenaars kregen carte blanche. Voor de krant van 18 april maakte William Kentridge een tekening van een boom, met in de takken teksten: ‘I am not afraid’ ;‘I dance a minuet with fear.’

Ik had ‘m ingelijst en opgehangen.

De pagina is vergeeld.

We dachten toen nog dat we lockdowns zouden aangrijpen om onszelf en de wereld te transformeren. We bleken daarna gewoon ons zelfzuchtige zelf. Misschien is dat wat me verdrietig stemt: nu we dat weer hebben kunnen zijn, wordt het steeds moeilijker ons te laten breidelen.

‘Planten en dieren verzetten zich niet tegen de winter,’ schrijft May. ‘Ze doen niet alsof het niet aan de hand is, en proberen niet hetzelfde leven te blijven leiden dat ze in de zomer leidden.’

Winteren dus.

Hou vol.

Marjolijn de Cocq schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Reageren? m.decocq@parool.nl

Meer over