PlusExclusief

Wat is waar van Netflix-hit Dirty Lines? (En om welke staatssecretaris gaat het?)

Ellen Laan, Eddy De Clerq, Freek de Jonge en Jan des Bouvrie. Beeld Rosa Snijders
Ellen Laan, Eddy De Clerq, Freek de Jonge en Jan des Bouvrie.Beeld Rosa Snijders

De progressieve cabaretier, de deejay die RoXY op de kaart zette, de feministische seksuoloog, de latere staatssecretaris. De Netflixhit Dirty Lines, over de cowboyjaren van de sekslijnen, speelt met feit en fictie. Wat is waar, en wie is wie?

Hans van der Beek

De nieuwe Netflixserie Dirty Lines, deze week meteen het best bekeken in Nederland, opent met de twijfel van Teledutchoprichter Frank Stigter. Koopt hij van zijn eerste miljoen een Porsche of een Ferrari? Hij komt er niet uit, en koopt ze allebei.

Echt gebeurd.

George Skene richtte samen met zijn broer Harold in 1986 Teleholding op, en ze waren de eersten die schatrijk werden met sekslijnen. Skene kocht een Porsche 928 S voor de even dagen, en een Ferrari 328 GTS voor de oneven dagen.

In de serie rijdt Stigter die Ferrari in ’t IJ. Dat is dan weer dichterlijke vrijheid, geïnspireerd op de rode Ferrari die in 2020 na 26 jaar per ongeluk uit ’t IJ werd gevist.

En zo spelen de makers van Dirty Lines het spel van feit en fictie. Wat is er nog meer allemaal echt gebeurd dat in de serie te zien is, los van de fijne, gele trams en die ongenadige hoeveelheid vuilnis op straat?

IJssalon Santini in Dirty Lines

Een tamelijk hilarisch personage in de serie is investeerder en kwart-aandeelhouder Johnny Santini, zoon van Mario Santini, eigenaar van de beroemde Amsterdamse ijssalon Santini. Vader Mario Santini had drie gouden regels: je gaat dicht in de winter, je verkoopt geen broodjes, en yoghurtijs is geen ijs.

Nu waren dat inderdaad de drie gouden regels van Silvano Tofani van de legendarische ijssalon Peppino in de Pijp, maar snel ter geruststelling van de familie-eer: niemand van de Tofani’s had ook maar iets te maken met sekslijnen.

In werkelijkheid was het Henk Philipsen, een exporteur van kamerplanten, die als eerste 12.000 gulden in Teleholding investeerde en voor een kwart aandeelhouder werd. Maar het personage van Johnny Santini lijkt verder in weinig tot niets op Philipsen.

Bram en Freek in Dirty Lines

In serie stapt Bram Heimans, ‘Nederlands bekendste en progressiefste cabaretier’, al vroeg in de 06-bussiness. Hij krijgt 100.000 gulden van Teledutch om enkele conferences in te spreken. Het wordt een grote flop.

In werkelijkheid werd wel degelijk Freek de Jonge binnengehaald met de Conferencelijn, inclusief een enorm mediaoffensief. In een memorabel artikel in Quote uit 2003 blikt Skene op de periode terug. De Jonge kreeg volgens hem 165.000 gulden, maar er waren maar een paar honderd bellers per dag. Het duurde drie maanden, met twee miljoen gulden verlies.

Dat De Jonge in de serie ook nog eens Bram heet, berust volgens de makers op louter toeval.

De kroeg waar de Teledutch-oprichters in de serie voortdurend bijeen komen, heet ’t Rijk. Die kroeg bestaat niet. De opnames zijn overduidelijk in café Schiller gemaakt, maar in werkelijkheid was de vaste hangplek van de broers Skene het destijds redelijk befaamde café Het Lusthof aan de Van Baerlestraat, en ook wel café Wildschut.

RoXY in Dirty Lines

Ook in de RoXY is met de werkelijkheid flink gehusseld. Deejay Mischa Brandt introduceert de housemuziek in de nieuwe club. Publiek noch personeel zit daar in het begin op te wachten.

Dat kan alleen slaan op de Belgische housepionier Eddy De Clercq, maar die ziet zichzelf in de serie terug als vrouwenversierder, en dat is toch echt een heel stuk bezijden de waarheid.

Deejay Mischa heeft een zakenpartner, Alexander de Nooy, medeoprichter van RoXY en tevens de binnenhuisarchitect die voor 200.000 gulden het kantoor van Teledutch een opknapbeurt geeft.

Dit personage lijkt een mix tussen RoXY-oprichter Peter Gielen en binnenhuisarchitect Jan des Bouvrie, die daadwerkelijk het gigantische bedrijfspand van Teleholding aan de J.J. Viottastraat inrichtte, en ook de privéwoning van Skene.

In de serie heeft deze De Nooy een heimelijke, homoseksuele relatie met Ramon Stigter, de technisch aangelegde broer van oprichter Frank Stigter. De broer van de echte George Skene, Harold, was inderdaad het technische brein achter Teleholding, maar de verhaallijn dat hij ‘in the closet’ zat, is volledig verzonnen.

Harold Skene overleed in 2020 op 64-jarige leeftijd, aan de gevolgen van covid.

Seksuologie

Het derde hoofdpersonage in de serie is Marly Salomon, een studente seksuologie aan de UvA, die tijdens haar studie meer aandacht wil voor de vrouwelijke blik op seksualiteit. Ze begint met het inspreken van bandjes, maar al snel bedenkt ze nieuwe lijnen die meer op vrouwen zijn gericht, zoals de Vrouwenlijn.

De scriptie van Salomon in de serie, over de genitale respons van vrouwen op erotische beelden, is letterlijk de scriptie waarmee de vorig jaar overleden hoogleraar seksuologie Ellen Laan afstudeerde, en die de basis vormde voor haar latere, internationale wetenschappelijke carrière.

Maar het was ook te mooi geweest om waar te zijn: Laan was tijdens haar studententijd op geen enkele manier betrokken bij sekslijnen. Wel was Laan als adviseur bij de serie betrokken.

Staatssecretaris

Blijft één – in een heel kort fragment maar – personage over. Op de faculteit van Salomon zingt het al snel rond dat zij studenten aan een makkelijk bijbaantje kan helpen; vijftig gulden voor het zwoel inspreken van wat bandjes.

Salomon vertelt in een vrolijke scène hoe de meest keurige, welbespraakte hockeymeisjes voor de microfoons van Teledutch veranderden in ware seksgodinnen.

‘Een van hen is later nog staatssecretaris geworden. Ik noem geen namen,’ zeg Salomon, maar ze wijst naar een keurige jonge vrouw met parelketting, die bij de trap op haar beurt zit te wachten.

Een grapje? Of stiekem toch niet?

Alsof het zelf politici zijn, onthouden de makers zich van commentaar.

Onbevredigend.

Meer over