PlusAchtergrond

Wat als De Nachtwacht wordt bekogeld met een taart?

De Mona Lisa werd maandag bekogeld met een taart. Gelukkig wordt het schilderij beschermd door glas en is het niet beschadigd. De Nachtwacht in het Rijksmuseum heeft geen glas. Wat als die wordt besmeurd met taart?

Gijs Verhoef
Na een zuuraanval op De Nachtwacht in 1990 werd het besproeid met gedemineraliseerd water om de schade te beperken. Beeld Michel van de Laar
Na een zuuraanval op De Nachtwacht in 1990 werd het besproeid met gedemineraliseerd water om de schade te beperken.Beeld Michel van de Laar

Maandag werd het bekendste schilderij ter wereld aangevallen. De Mona Lisa werd besmeurd met taart door een man die zich vermomde als vrouw in een rolstoel. Hoewel het schilderij geen schade opliep, omdat het afgedekt is met kogelwerend glas, roept het wel vragen op. Wat als er geen glas voor het doek had gezeten? En hoe beschermt het Rijksmuseum haar bekendste werken tegen soortgelijke aanvallen?

Gedemineraliseerd water

De Nachtwacht is meerdere keren aangevallen. De laatste keer, op 6 april 1990, werd het schilderij besproeid met zwavelzuur. Michel van de Laar is restaurator en werkte in het Rijksmuseum toen het werk van Rembrandt werd aangevallen door een man (31). “In die tijd werden er in belangrijke buitenlandse musea meerdere schilderijen met zuur aangevallen, maar werd daar weinig tegen gedaan. We hebben hier overlegd hoe we ons op een eventuele aanval moesten voorbereiden.”

Sindsdien staan er bij de belangrijkste schilderijen bussen met gedemineraliseerd water. “Als er iets gebeurt, moeten beveiligers dat water direct op het schilderij sproeien. Water voert zuur af en neutraliseert het.”

Het is hoe dan ook vandalisme

Toen De Nachtwacht werd aangevallen, waren de suppoosten er snel bij en werd het direct besproeid met water. Van de Laar: “Alle telefoons gingen tegelijk af. We zijn direct naar de eregalerij gerend.” Het schilderij liep geen blijvende schade op. Enkel de vernislaag uit 1975, de beschermende coating, moest hersteld worden.

De Mona Lisa werd ook ooit aangevallen met zuur en liep wel blijvende schade op. Nu werd er een taart gebruikt voor de aanval. “Een taart heeft iets ludieks. Deze man wist prima dat er glas voor het schilderij zat. Hij heeft er goed over nagedacht. Hij gebruikte het klimaat als motief voor de aanval, dat is nieuw. Maar het is belachelijk, het is hoe dan ook vandalisme.”

Geen ramp

Als De Nachtwacht geraakt zou worden door een taart is dat geen groot probleem denkt Van de Laar. “Het is niet zo erg voor een schilderij, als het maar direct verwijderd wordt. Ik zou de taart verwijderen met gedemineraliseerd water. Dat water lost suikers op. De vernislaag zou wel oppervlakkig aangetast kunnen zijn, maar dat is geen ramp. Zo’n laag aanbrengen is voor een restaurator dagelijkse kost.”

Of deze aanval reden is om Nederlandse schilderijen beter te beschermen? “Ik denk dat zo’n incident de zaken wel even op scherp zet. Er wordt zeker over nagedacht. Het Rijksmuseum is goed beschermd.” Sommige schilderijen zijn voorzien van glas, er zijn veel beveiligers aanwezig en er zijn dus altijd sproeiers met water in de buurt om de schade te beperken.

Meer over