PlusRecensie

Verbijsterende documentaire over Duits gijzeldrama bewijst dat de werkelijkheid soms vreemder is dan fictie

De documentaire Gladbeck: Das Geiseldrama toont het absurde verloop van een 54-uur durende gijzeling in 1988. Het liep uit op een bloedbad én een mediacircus. Journalisten interviewden gijzelaars en gijzelnemers, dat er levens op het spel stonden leek een ondergeschikte rol te spelen.

Roelf Jan Duin
Twee gewapende bankovervallers gijzelden uiteindelijk een lijnbus met tientallen passagiers. Beeld ANP
Twee gewapende bankovervallers gijzelden uiteindelijk een lijnbus met tientallen passagiers.Beeld ANP

Toen een gijzelnemer zich afgelopen februari verschanste in de Apple Store op het Leidseplein gebeurde wat je verwacht bij een gijzeling. Alles in de wijde omtrek werd afgezet, een gigantische politiemacht kwam op de been en de Koninklijke Marechaussee en de Dienst Speciale Interventies (DSI) stonden op scherp om in te grijpen zodra dit mogelijk was. De gijzelaar nam uiteindelijk de benen toen hij samen met de gijzelnemer buiten een flesje water moest halen, een auto van de DSI reed in op de gijzelnemer, die een dag later overleed aan zijn verwondingen.

Een groter contrast is nauwelijks denkbaar bij wat zich in augustus 1988 afspeelde in Duitsland, waar een gijzeling uitliep op een krankzinnig mediaspektakel. Wat begon als een ‘doorsnee’ bankoverval in het plaatsje Gladbeck veranderde in een gijzeling van twee filiaalmedewerkers. Losgeld werd betaald, alsmede een vluchtauto, waarna de twee gewapende mannen er met de gijzelaars vandoor gingen.

Dit bleek slechts het begin: een paar uur later hadden ze in de buurt van Bremen een lijnbus met tientallen passagiers gegijzeld. De toegesnelde journalisten bleven eerst op enige afstand, tot een van de gewapende mannen bereid bleek om, met een pistool in de hand, een interview te geven. Daarna werd de pers zelfs welkom geheten in de bus, waar de gijzelaars doodsangsten uitstonden.

Sensatiepers

De politie was in geen velden of wegen te bekennen, de doodvermoeide, bierdrinkende en kettingrokende gijzelnemers onderhandelden via de journalisten. Het tafereel trok ook veel bekijks van nieuwsgierige mensen: honderden dromden samen rond de bus. Dat er levens op het spel stonden leek niemand te beseffen.

Pas nadat de bus ging rijden, de Nederlandse grens overstak en bij Oldenzaal tot stilstand kwam, leek er iets van politiecoördinatie tot stand te komen, maar toen waren de eerste slachtoffers al gevallen. Bovendien was de gijzeling toen nog lang niet ten einde.

De Netflix-documentaire Gladbeck: Das Geiseldrama maakt aan de hand van de ruim voorradige beelden een reconstructie van het 54-uur durende drama, en geeft een ontluisterend beeld van de op hol geslagen sensatiepers, van tekortschietende politiediensten en het kuddegedrag van mensen voor wie een gijzeling als een dagje uit is. Het tafereel is zo verbijsterend dat het soms lastig voor te stellen is dat het echt is gebeurd, en bewijst dat de werkelijkheid soms vreemder is dan fictie.

Gladbeck: Das Geiseldrama (91 minuten) is nu te zien op Netflix

Meer over