PlusAchtergrond

Van hotellakens tot bananen en voetbalsjaals: deze start-ups maken kleding van gebruikte stoffen

Vijf duurzame textielstart-ups werden onlangs beloond met ieder 50.000 euro van Stichting DOEN. Onder de winnaars onder meer een Amsterdams label dat klassieke overhemden maakt van afgedankte luxe hotellakens.

Fiona Hering
Reina Ovinge van The Knitwit Label in Baambrugge met angorageit Bram. Beeld Knitwit studio/ Eva Roefs
Reina Ovinge van The Knitwit Label in Baambrugge met angorageit Bram.Beeld Knitwit studio/ Eva Roefs

The Knitwit Stable

The Knitwit Stable is een boerderij, breistudio en kenniscentrum in Baambrugge, waar op duurzame wijze de hele productieketen van wol wordt blootgelegd.

Na dertig jaar werkzaam te zijn geweest als inkoper en producent voor modebedrijven besloot oprichter Reina Ovinge (54) dat het tijd was om een positieve bijdrage aan de mode­wereld te leveren. “Ik moest steeds lagere prijsafspraken maken aan de andere kant van de ­wereld, het respect voor mens en dier was vaak ver te zoeken.”

Zes jaar geleden startte ze The Knitwit Stable, inmiddels leiden op 11 hectare grond in Baambrugge 25 merinoschapen en evenzoveel angorageiten – inclusief Bram (zie foto) – een heerlijk vrij leven. “In de wol zit de gezondheid van het beest,” weet Ovinge die samenwerkt met een gepensioneerde schapenboer. Na het ­scheren wordt de wol verwerkt in garens voor de verkoop. De breistudio produceert voor

The Knitwit Label producten van de wol van de ­eigen schapen en geiten, én van wat grovere traditionele (afval)wol, die Ovinge uit het hele land verzamelt.

Jaarlijks wordt in Nederland namelijk 1,2 ­miljoen kilo wol van Texelse schapen – die worden vooral gebruikt voor begrazing, vlees en melk, hun wol is grover – geschoren, en voor 10 cent per kilo aan China verkocht. Door de ­hoge transportkosten wordt veel wol echter niet eens meer verscheept, ­gevolg: volle pakhuizen en veel komt op de ­afvalberg terecht.

Alle producten van The Knitwit Label gaan op bestelling, via de webshop, maar veel klanten komen graag op afspraak langs. Er zijn doorpasmodellen, er is keuze in kleur, de mouwlengte kan worden aangepast. De ervaring leert dat veel klanten het product ook graag zelf weer ­komen afhalen. Ovinge: “We hebben het over truien van 300 tot 400 euro, mensen zien hier het hele productieproces, ze moeten 2 à 3 weken op hun aankoop wachten, daardoor krijgt het product veel meerwaarde.”

De breistudio werkt samen met diverse merken. Kennis en kunde worden gedeeld door masterclasses en lezingen en de breimachines worden ook verhuurd. De stappen die nu moeten ­worden gezet zijn onder meer opschaling naar meer soorten producten en het bekender maken van het label.

Bij Label Atelyé wordt het lichaam van de klant gescand voor de perfecte pasvorm. Beeld
Bij Label Atelyé wordt het lichaam van de klant gescand voor de perfecte pasvorm.

Label Atelyé

Label Atelyé hoopt de modeindustrie te veranderen met op maat gemaakte kleding voor de massamarkt, zegt oprichter en ceo Tal Atzmon Shaked (36).

Met 3D-bodyscanners worden jurken op maat gemaakt, er is keuze uit diverse silhouetten, ­designopties, kleuren en stoffen. Dankzij de ­samen met een patroonmaker ontworpen software rolt er binnen enkele minuten na scannen een aangepast patroon uit de printer.

De studio is gevestigd in Denim City in De Hallen. Klanten kunnen er zonder afspraak binnenlopen voor informatie en uitleg, voor een 3D-bodyscan of designs customizen naar eigen smaak. Online bestellen kan ook, maar dan mis je de bodyscanner en dus de perfecte fit. Shaked moedigt mensen aan vooral ‘the ­magic on site’ te ervaren.

Ze studeerde productdesign in Jeruzalem en werkte als productdesigner onder meer voor Marcel Wanders, maar besloot het over een ­andere boeg te gooien. Zes maanden zwanger startte ze een master Fashion Enterprise and Creation aan Amfi, met een focus op duurzaamheid. “Niemand geloofde dat ik de twee jaar zou afmaken, maar in Israël is een zwangere student helemaal niet vreemd. Het is er zelfs normaal dat een student borstvoeding geeft in de collegezaal.”

Atelyé levert de software ook aan andere merken, en verzorgt indien gewenst de productie in fabrieken in Nederland en Europa. Eind 2022 wil Shaked een winkel in Amsterdam openen, waar mensen kunnen zien hoe een kledingstuk wordt gemaakt, in de hoop dat ze hun aan­kopen meer gaan waarderen. In juni opent ze een pop-up in Denim City: kiezen, customizen, lichaam scannen, en je aankoop binnen enkele dagen thuisgestuurd krijgen.

Samen met het label Martan maakt  Archivist Studio tassen van afgekeurde tafelkleden. 
 Beeld Marvin Meyer/Martan
Samen met het label Martan maakt Archivist Studio tassen van afgekeurde tafelkleden.Beeld Marvin Meyer/Martan

Archivist Studio

Archivist Studio focust zich op het upcyclen van afgedankt textiel uit de luxehotelindustrie tot mooie basisstukken. Zo maakt ze klassieke witte shirts van hotellakens en tote bags van tafelkleden.

Via een vriend die in een luxe hotel in de ­Londense wijk Mayfair werkt, kwam Eugenie Haitsma Mulier erachter dat hotels hun luxe lakens weggooien zodra er een minuscuul gaatje of vlekje op zit. Zo eindigt alleen al tien miljoen ­kilo Europees luxe hotellinnen jaarlijks op de vuilnisbelt. De vriend stuurde haar enkele ­lakens. “Ik wist niet wat ik zag,” zegt ze, “zulke fantastische kwaliteit. Hele mooie Egyptische katoen, zacht en nog in zeer goede staat.”

De stof bleek perfect geschikt voor shirts. Haitsma Mulier is verantwoordelijk voor de commerciële kant van het bedrijf, na een ­master Nederlands Privaatrecht werkte ze bij Zalando in Berlijn.

Archivist startte met een gift van 200 kilo ­Egyptische katoen van het hotel in Mayfair, ­inmiddels sturen ook de partnerhotels uit ­Europa hun linnen op. Alle producten worden gemaakt in een familiefabriek in Roemenië, maar het is de bedoeling de productie dichter bij huis te ­halen. Inmiddels heeft Haitsma Mulier de handen ineengeslagen met modelabel Martan. In september lanceren ze samen een grote duurzame collectie avondkleding. Online staan al de eerste upcycled items, waaronder tassen van afgekeurde tafelkleden en over­hemden met artwork van reststoffen, in mei volgen de eerste feestelijke zomerjurken.

De collectie van Versatile Forever is gemaakt van vintage ­gebreide voetbalsjaals en -shirts. Beeld Founder Versatile Forever
De collectie van Versatile Forever is gemaakt van vintage ­gebreide voetbalsjaals en -shirts.Beeld Founder Versatile Forever

Versatile Forever

Versatile Forever is het inclusieve modelabel van Inez Naomi Correa Alves (30), die zich tot doel heeft gesteld upcycling de nieuwe norm te maken.

Haar collecties zijn gemaakt van vintage ­gebreide voetbalsjaals en -shirts. Zangeres Maan is supportive, net als Mikky Kiemeney, de vriendin van Frenkie de Jong, die een foto van zichzelf in bikini en verknipt Barcelonashirt van Versatile Forever op haar Instagram­account plaatste.

In het kleurrijke, surrealistische werk van ­Correa Alves speelt haar multiculturele om­geving een belangrijke rol, net als diversiteit en empowerment. Ze zoekt de grenzen en contrasten op tussen wat als lelijk, mooi of als slechte smaak wordt bestempeld en giet daar een dosis humor over.

Haar atelier in De Wasserij, een broedplaats voor jonge modeondernemers in de Rotterdamse volksbuurt het Oude Noorden, ligt vol shirts en sjaals die ze koopt bij textielverwerkings­bedrijven. Op enkele stuks staan handtekeningen, Alves zet er desondanks koelbloedig de schaar in. De items worden in kleine oplage ­gemaakt in Talentfabriek010, waar de Syrische coupeuse Zainab Jaweesch de scepter zwaait.

Het merk wordt verkocht bij de Bijenkorf. ­Onlangs maakte Alves een jas van vaantjes,

een samenwerking met Feyenoord, die nu in Museum Boijmans Van Beuningen te zien is. De 50.000 euro wil ze aanwenden om de collecties op te schalen en zo een grotere groep consumenten bekend te maken met upcycling.

Het ondergoed van MUSA Intimates wordt gemaakt van bananen-textiel. 
 Beeld MUSA  intimates
Het ondergoed van MUSA Intimates wordt gemaakt van bananen-textiel.Beeld MUSA intimates

MUSA intimates

MUSA intimates is een start-uplingerielabel gemaakt van bananentextiel. Loes Pennings, mede-eigenaar en ontwerper, noemt de stof perfect voor de intieme zones: ademend, verfrissend en verkoelend.

Met de bijdrage van de stichting hoopt ze de ontwikkeling van bananentextiel verder te ­ontwikkelen, net als de communicatie van het verhaal achter het merk, ‘zodat straks iedereen een bananen-undie heeft’. Met een team van acht ondernemende vrouwelijke twintigers uit verschillende disciplines – ‘die van mode houden, maar ook affiniteit hebben met feminisme, seks en duurzaamheid’ – zette ze twee jaar geleden het bedrijf in Utrecht op. Sinds februari is er een eigen webshop, waar ze slipjes in drie modellen verkopen: de highwaist string, een basic en de ‘iconische ruffle’, geverfd met indigo of meerkrapwortel. Gemaakt in Nederland door vrouwen voor vrouwen.

Daarnaast organiseert Musa geregeld taboedoorbrekende talks over mentale gezondheid, bodypositivity en seks. “Jonge vrouwen zijn vaak onzeker doordat ze zich vergelijken met onrealistische beelden in campagnes, waarin het helaas nog vaak ontbreekt aan diversiteit, wij willen dat veranderen.”

Met het gebruik van bananentextiel levert het bedrijf ook een oplossing voor het grootse bioafvalprobleem van bananenplantages (na de eenmalige oogst worden de planten gekapt), waardoor het lokale ecosysteem uit balans raakt.

Textielcall 2022

123 ondernemers stuurden hun plan in voor de Textielcall 2022. Een commissie, bestaande uit onder anderen Mariette Hoitink (House of Denim en HTNK), Edson Sabajo (Patta) en Thami Schweichler (Makers Unite), koos de winnaars. Voorlopers op het gebied van circulaire economie kunnen het hele jaar door een aanvraag voor financiering indienen.

Meer over