PlusGalerierecensie

Van Alfred Jodocus Kwak tot duistere voorstellingen –illustrator en schilder Annet Kossen (84) debuteert met expositie

Ze is bekend als illustrator, maar maakte ook jarenlang vrij werk. Nu toont Annet Kossen op haar 84ste in Amsterdam een overzichtstentoonstelling.

Kees Keijer
null Beeld Simone Bär
Beeld Simone Bär

Strikt genomen heeft Kossen wel eerder geëxposeerd. Omstreeks 1995 schilderde ze een maand in het voormalige klooster La Cartuja in Zuid-Spanje. “Ik heb toen in de badkamer van het hostel ongeveer zes schilderijen opgehangen die ik daar gemaakt had. Er was geen opening, er was geen wijn, er waren alleen twee poetsvrouwen. Ze zeiden tegen de eigenares: Annet heeft een prachtige stier gemaakt, maar zijn koppie is veel te klein.”

Via het Spaanse hostel heeft Kossen later nog een aantal werken verkocht, maar eigenlijk ging haar aandacht meer uit naar haar werk als illustrator. Op 20-jarige leeftijd verhuisde Kossen vanuit Alkmaar naar Amsterdam, waar ze werk vond als directiesecretaresse bij Theater Carré. Vervolgens werkte ze bij uitgeverij Querido. Daarna vertrok ze met twee koffers op de boot naar Amerika, het avontuur tegemoet. Kossen werd in New York vertegenwoordiger van een aantal illustratoren en bleef er bijna tien jaar.

Eendje met krulstaart

Terug in Amsterdam ging Kossen illustraties maken. Ze bedacht Egel en Muis, die een vaste plek kregen in het tijdschrift Okki. De avonturen voor jonge kinderen werden later uitgegeven door de Belgische uitgeverij Casterman. “Ik was aanvankelijk heel verbaasd dat ze het wilden uitgeven. Ze vonden dat ik een brug had geslagen tussen kinderliteratuur en strips.”

Een andere figuur die Kossen bedacht, is Alfred Jodocus Kwak. Herman van Veen vroeg of ze iets voor kinderen wilde maken. Kossen bewerkte Drake’s Tail, een Frans sprookje uit de verzameling van Andrew Lang. “Het was een tamelijk onnozel verhaaltje over een eendje met een krulstaart die allerlei kleine avonturen beleeft. Herman vond het hartstikke leuk en hij is ermee aan de gang gegaan.”

Universele kijk

Door de jaren heen heeft Kossen ook veel schilderijen gemaakt die een totaal andere toon aanslaan dan haar illustratiewerk. De luchtige verhalen maken hier plaats voor melancholieke of duistere voorstellingen. Een serie schilderijen ontstond naar aanleiding van een tekst van de Japans-Zwitserse kunstenaar Leiko Ikemura. “‘Alles wat mijn lichaam zich herinnert is ouder dan welke herinnering dan ook en mijn handen zijn archeologen.’ Wat zij daar heeft verwoord, vind ik heel herkenbaar. Ik heb dingen in mijn jeugd meegemaakt die verwerkt moesten worden. Kennelijk is dat wat je ziet.”

Kossen maakte de laatste jaren ook veel abstract werk. “Dat heeft te maken met een universele kijk op de dingen. Ik weet ook van schilders dat het werk met het ouder worden allemaal wat onpersoonlijker wordt, meer omvattender. Het gaat over de onderlinge verbondenheid van alle verschijnselen, niet meer over zelf zo nodig iets kwijt willen. De enige oplossing voor een mens om zich te ontwikkelen, is een brede visie krijgen op het leven.”

OVERZICHTSTENTOONSTELLING

Door Annet Kossen
Waar Expo Czaar Peter, Czaar Peterstraat 23b
Te zien t/m 15/6

Meer over