PlusDansrecensie

Van aanleren, via inleven naar overgave: dans vanuit de verbeeldingskracht van het toneel

Wendy Lubberding
Dans voor actrice met Jolente De Keersmaeker van theatercollectief tg Stan. Beeld Herman Sorgeloos
Dans voor actrice met Jolente De Keersmaeker van theatercollectief tg Stan.Beeld Herman Sorgeloos

Bij de Franse choreograaf Jérôme Bel komt het voor dat hij nauwelijks ‘dans’ laat zien, in de zin van technisch veeleisende passen, posities en partnerwerk door professionele dansers. Met actrice Jolente De Keersmaeker van het Vlaamse theatercollectief tg STAN benadert hij deze keer de dans vanuit de verbeeldingskracht van een verwante kunstvorm: het toneelspelen.

De Keersmaeker danst de voorstelling, maar ze speelt ook een tekst: ze spreekt het programmavel uit, want de makers zijn milieubewust en willen geen papier verspillen. Haar dansverkenning begint bij de barre-oefeningen uit de balletlessen in haar jeugd. Ze leerde twee iconische danswerken, van Isadora Duncan en Pina Bausch, waarna ze raakt met een improvisatie op Rihanna’s Diamonds.

Overgave

Dan volgt een indrukwekkend eerbetoon aan de Japanse dansvorm butoh en haar vader. Ze lijkt in alle stilte te wórden bewogen. Van aanleren, via inleven naar deze overgave maakt De Keersmaeker een heldere lijn die prachtig vlees op de botten krijgt; haar sterk aangezette mimiek – een expressieve tong uit de mond, de ogen wijder dan wijd open – toont hoe de vader van zelfbewust naar gedesoriënteerd en verloren glijdt.

Wanneer De Keersmaeker twee dansvideo’s begint te beschrijven zie je goed hoe haar verbinding met de dans vanuit taal en beredenering tot stand komt. Na al het dansonderzoek zijn het de woorden die ze geeft aan wat ze ziet, die haar verbeelding prikkelen en haar tot dansen aanzetten.

De scène ontaardt in een komische beschrijvende woordenwaterval vol steeds dollere interpretaties, als in een op hol geslagen dansrecensie. Zittend op een stoel begint haar lichaam te wiegen, dan te swingen. Kort daarna vliegt de stoel door de ruimte en danst ze al duidend na wat ze John Travolta ziet doen. “En dan wijst hij in die windrichting, en dan die, en dan die,” roept ze stampend en draaiend op de discobeat.

De verbeelding is ontketend.

Dans voor actrice

Door Jérôme Bel en Jolente de Keersmaeker/tg STAN
Gezien 15/12 in De Brakke Grond