Plus

Tranen bij Jan de Hoop om afscheid Ontbijtnieuws: ‘Alle gevoelens botsen’

Na 33 jaar zwaait Jan de Hoop (67) donderdag af als nieuwslezer bij RTL Ontbijtnieuws. Dat hakt erin. ‘Ik heb elke dag beseft hoe goed ik het heb.’

Anton Slotboom
Jan de Hoop tijdens het RTL Ontbijtnieuws, 2001. Beeld ANP
Jan de Hoop tijdens het RTL Ontbijtnieuws, 2001.Beeld ANP

Het gesprek begint én eindigt met tranen. Dat zit zo. Al bij de eerste vraag, als Jan de Hoop moet denken aan al die duizenden berichten die hij de afgelopen dagen kreeg, schiet hij vol. “Die duizenden berichten zijn zó ontzettend lief,” zegt hij, enkele dagen voor zijn laatste uitzending. “Mensen schrijven me dat ze het verschrikkelijk vinden dat ik ermee ophoud. Een mevrouw schreef me bijvoorbeeld dat haar dochter onlangs overleed. En dat ze er alleen maar bovenop had kunnen komen omdat ik tenminste elke dag nog op televisie was.” Even is hij dan stil, in zijn enorme tuin op de Veluwe. “Dat zijn toch bijzondere dingen?”

Een uur later, als de fotograaf klaar staat voor de fotoshoot, schiet hij opnieuw vol. Dit keer omdat hij graag wil schetsen hoe zijn allerlaatste keer RTL Ontbijtnieuws eruit komt te zien. Na afloop van de laatste uitzending, vertelt De Hoop, zal hij ‘gewoon, zoals altijd’ in zijn eentje naar huis rijden. En als hij bijna thuis is, zal hij stoppen bij een supermarktje in een dorp dichtbij om Bossche bollen te kopen. “Die zijn daar lekkerder dan bij de bakker.”

Uitnodigingen van meerdere talkshows heeft hij afgeslagen. ‘s Avonds gaat hij uit eten, gewoon met zijn man Coen: ze hebben al gereserveerd. “Ik zit op dat moment liever samen met mijn man in een restaurant dan aan tafel bij een talkshow.” Hoe hij zich dan zal voelen? “Ik heb nog geen idee. Normaal gesproken ben ik een vrolijk, optimistisch en gezellig mens. Maar nu ben ik toch behoorlijk in de war. Het is op dit moment zo’n chaos in mijn hoofd. Alle gevoelens botsen.”

Het was uw man die zei: misschien is het tijd te stoppen.

“Ja. Op een gegeven moment zei Coen, toen ik drie dagen per week uitzendingen deed: ‘Jan, je ziet er niet uit. Je lijkt al dagen doodmoe! Hou op. Alsjeblieft, hou op.’ Ik wist het: hij had gelijk. Mijn man zag gewoon aan me dat ik doodziek werd van het vroege opstaan. Toch was dit wel een moeilijke knoop om definitief door te hakken. We hebben er uren over gepraat. Net zo lang tot ik zeker wist dat dit het goede besluit was. Maar nu het bijna zover is, lig ik er al twee weken wakker van. Ik heb ook paniekaanvalletjes gehad. Op zulke momenten vraag ik me af: wat heb ik toch gedaan? Maar ja, ik moet toch een keer stoppen. En als ik was doorgegaan, was mijn gezondheid misschien wel helemaal naar de Filistijnen gegaan. Dat weet je nooit.”

U heeft het ongelooflijk lang volgehouden als nieuwslezer. Dat gebeurt tegenwoordig nauwelijks meer.

“Ik heb in al die jaren ook nooit een overstap overwogen. Ik werd weleens door andere partijen benaderd hoor, maar daar ging ik nooit op in. Het scheelde ook echt dat ik aan RTL Ontbijtnieuws heb mogen bouwen. Ons nieuws werd in het begin door niemand vertrouwd. Mensen dachten: hoe kan een commerciële zender nou onpartijdig nieuws maken? Dat zou niet bestaan. We hebben heel erg moeten knokken. Maar tegenwoordig scoren we zomers elke ochtend beter dan het NOS Journaal, als we daar in de programmering recht tegenover komen te staan. Dan winnen we elke dag, en daar heb ik plezier in. Die competitie zit er bij mij wel in, ja. Hoe dat succes kon ontstaan? Ons nieuws is toegankelijker, denk ik. Ik zit natuurlijk gewoon in mijn trui, niet in een kostuum met das, en ik maak een grapje af en toe – er zijn gewoon heel veel mensen die dat leuker vinden. Ik heb weleens een uitzending gepresenteerd waarin ik moest vertellen over de ene na de andere ramp. Toch schreven mensen na afloop op Twitter: ‘Nou Jan, het was weer gezellig.’ Kennelijk is dat dus de sfeer van RTL Ontbijtnieuws. En die sfeer is ook de reden waarom veel mensen oprecht in de war zijn nu ik er mee stop, denk ik.’’

Hoe kijkt u eigenlijk naar uw collega’s? De gemiddelde nieuwslezer van nu is tientallen jaren jonger.

“Over het algemeen vind ik dat het nieuws nog altijd stijfjes wordt gepresenteerd. Je kunt serieus nieuws best op een toegankelijke manier brengen en met iets meer warmte. Ik zie sommige collega’s van nieuwsprogramma’s tegenwoordig prachtig van de autocue voorlezen, maar na elk onderwerp klinken en kijken ze hetzelfde. Dat zijn net machines. Sommigen acteren dat ze nieuwslezer zijn, maar ze zijn het niet. Want een echte nieuwslezer wil weten hoe iets zit, is nieuwsgierig en presenteert dan ook met gevoel. Dan begin je je vak te verstaan, als je dat doet.”

Wat heeft veertig jaar nieuwslezen met uw wereldbeeld gedaan?

“Nou, dat is er niet beter op geworden. Ik merk al een tijd dat dingen me nog meer raken nu ik ouder word. Als ik aan de kijker moet vertellen hoe in Oekraïne een school aan flarden is geschoten, zit ik achter de desk echt te koken van woede. Sinds de komst van sociale media laat ik ook meer van mezelf horen. Ik heb bijvoorbeeld eens op Twitter gereageerd op de vorige paus. Hij had weer eens iets heel onaardigs over homo’s geroepen. ‘De paus is een ouwe gek,’ schreef ik. Toen kwam Harm Taselaar, mijn hoofdredacteur, naar me toe. ‘Jan, dit kan je toch niet zeggen!’ Ik kreeg dus de wind van voren. Er waren wel vaker van dat soort stevige discussies, maar we bleven toch altijd op elkaar vertrouwen.”

Heeft u uw laatste woorden als nieuwslezer al voorbereid?

“Nee. Ik ga in elk geval de kijkers bedanken, want ik ben ze intens dankbaar voor al die jaren. Dat meen ik echt. Ook staan de namen van mensen die ik wil bedanken op de autocue. De visagie, de techniek... We hebben veertig jaar lang dat programma echt met elkaar gemaakt. Dat wordt snel vergeten. Maar ik hoop vooral dat ik niet in huilen uitbarst. Want het blijft het nieuws, wat heeft de kijker nou met mij te maken?”

Straks wordt het stiller in uw leven. Is dat na al die jaren een eng idee?

“Het ouder worden is soms best wel beangstigend, ja. Ik ben 67, mijn vader werd 87. Nog twintig jaar dus... En dat is zeker een eng idee. Ik ben ook nog veel banger dat mijn man iets overkomt. Want ik moet er niet aan denken om alleen door te moeten. Maar stiller? Ik ga vooral nog zoveel werk wél blijven doen. Ik blijf een radioprogramma op zaterdagochtend maken, binnenkort start ik met een nieuwe reeks programma’s bij Omroep Gelderland, ik geef al jaren trainingen. Ja, ik weet het: nu is er volop aandacht, straks gaat de telefoon minder. Maar dat is niet erg. Ik heb het thuis hartstikke leuk. De basis hier is zó goed.”

Dan is hij even stil. Zijn geliefde kippen scharrelen voorbij. In de keuken staat zijn man met de terrasdeuren open neuriënd een quiche te maken. De zon schijnt op het terras. Hij heeft het al een paar keer gezegd: Jan de Hoop komt ‘maar’ van de slagersvakschool, het leven heeft hem ‘op een ongelooflijke manier’ verwend. Nooit had hij durven dromen zo’n baan te hebben, zo’n relatie, zo’n huis. “Kijk, nu begin ik weer bijna te huilen. Het is ook niet niks, allemaal.”

Meer over