PlusAchtergrond

Toneelstuk Trompettist in Auschwitz: ‘Dit verhaal laat je niet los’

In coronatijd raakten acteurs Soy Kroon en Thomas Cammaert goed bevriend, nu staan ze samen in het toneelstuk Trompettist in Auschwitz. ‘De feiten zijn zo bizar, daar hoeft niets aan te worden toegevoegd.’

Jeroen Schmale
Soy Kroon (links) en Thomas Cammaert. 'Het uitdagendste is: hoe kan het publiek het blijven volgen?'
 Beeld Jean-Pierre Jans
Soy Kroon (links) en Thomas Cammaert. 'Het uitdagendste is: hoe kan het publiek het blijven volgen?'Beeld Jean-Pierre Jans

De Joodse muzikant Lex van Weren (1920-1996) overleefde vernietigingskamp Auschwitz vooral doordat hij trompet kon spelen en zodoende lid werd van het kamporkest. Zijn relaas ligt ten grondslag aan het toneelstuk Trompettist in Auschwitz. Soy Kroon (26): “Dat heeft hem telkens opnieuw gered. Elke repetitiedag zeggen Thomas en ik tegen elkaar: dat is toch ongelooflijk, dat zijn muzikale talent hem weer gered heeft? Dit verhaal laat je gewoonweg niet los.”

Thomas Cammaert (37): “De Duitsers wilden vermaak, cabaret, muziek, in de avonden. Dat is de reden dat Van Weren het heeft kunnen navertellen.”

Voordat Van Weren, die eerst in Westerbork gevangen zat en Auschwitz als enige lid van zijn gezin overleefde, dat letterlijk deed – het navertellen – lag de oorlog in jaren ver achter hem. In 1980 haalde schrijver Dick Walda Van Weren over zijn verhaal met de mensheid te delen.

Cammaert: “Wat zo goed is: het is niet literair opgeschreven, het is juist heel feitelijk. En die feiten zijn al zo heftig en zo bizar, daar hoeft ook niets aan te worden toegevoegd.”

Achterover leunen

Allard Blom verwerkte het boek van Walda tot een theatertekst met tien rollen. Kroon, Cammaert en regisseur Eddy Habbema verdeelden die personages onder de twee acteurs. En het bijzondere is: zowel Kroon als Cammaert speelt de hoofdpersoon, Lex van Weren dus.

Cammaert: “Wij geloven dat het dit het stuk ten goede komt. Niet zozeer spannender, want dat hoeft niet, met dit verhaal. Maar wel rijker, boeiender om naar te kijken voor het publiek.”

Kroon: “Het uitdagendste is: hoe kan het publiek het blijven volgen? Dat ligt aan ons spel, aan hoe wij met onze lichamen echt in de rollen kruipen.”

Cammaert: “De kracht van theater is fantasie, dus we krijgen het publiek sowieso wel mee. We hebben bewust voor deze vorm gekozen, we hadden het publiek ook naar achteren kunnen laten leunen. Maar we hopen en denken dat we ze op deze manier echt het stuk in trekken.”

Lex van Weren overleefde vernietigingskamp Auschwitz vooral doordat hij trompet kon spelen. Beeld ANP
Lex van Weren overleefde vernietigingskamp Auschwitz vooral doordat hij trompet kon spelen.Beeld ANP

Kroon: “Ik speel ook Tilly, de latere vrouw van Lex, met wie hij terugkeert naar Auschwitz. Hoe ga ik een vrouw spelen zonder al te vrouwelijk te doen? Het moet geen kunstje worden. Daar ben ik erg mee bezig.”

Cammaert: “Ik speel ook een Duitse kampcommandant, dat is natuurlijk een beladen rol. De belichaming van het duistere, het slechte.”

Repetitieproces

Regisseur Habbema weet veel van Auschwitz, tekstschrijver Blom heeft er rondgekeken. Cammaert: “In het begin van het repetitieproces kregen we in onze groepsapp veel berichten en foto’s van de regisseur over de bizarre geschiedenis van Auschwitz. Ik wilde een keer in die groepsapp informeren naar de lunchmogelijkheden voor de volgende dag, maar het lukte maar niet om een goed moment te vinden.”

Kroon en Cammaert kennen elkaar al langer, vooral dankzij de samenwerking van Cammaert met Kroons vriendin Holly Mae Brood in de David Bowiemusical Lazarus. Nu werken ze voor het eerst samen.

Afterlunchdip

Kroon: “Dat is toch altijd afwachten, denk je in artistiek opzicht hetzelfde? Maar dat blijkt dus helemaal zo te zijn. We leren elkaar nu ook als acteur beter kennen. Gaat het weer over eten, maar mij valt bijvoorbeeld ook op dat Thomas altijd een afterlunchdip heeft.”

Cammaert: “Haha, dat klopt. Na het eten trek ik me het liefste even een halfuurtje terug. Dan ga ik druk aan de gang met m’n teksten. Arceren, leren. Dat moet óók, want we hebben echt heel veel tekst met zo veel verschillende rollen.”

Kroon: “We kennen elkaar al langer uit het vak, maar via Holly zijn we tijdens de coronacrisis echt goed bevriend geraakt.”

Cammaert: “Jullie waren echt mijn inner circle, met wie ik vaak afsprak. Weet je nog dat de avondklok net ingegaan was en dat ik bij jullie had gegeten. Schrok ik op om 20.45 uur: wat doe ik nu? Keihard naar huis fietsen of bij jullie blijven plakken?”

Kroon: “We hebben tijdens corona heel vaak met z’n drietjes Exploding Kittens gespeeld, een geweldig spel. Een soort kruising van pesten, poker en weerwolven. Holly heeft al gezegd dat ze tijdens deze tournee wel een paar keer met ons mee wil, in het busje.”

Cammaert: “Mooi man, kunnen we onderweg mooi Exploding Kittens spelen.”

Trompettist in Auschwitz, 19-20/4 in het DeLaMar Theater, 3/5 Schouwburg Amstelveen

Meer over