PlusBoekrecensie

Thomas van Aalten zet een idiote en schrikbarend echte wereld neer

In zijn tiende roman, Voorstad, zet Thomas van Aalten de actualiteit overtuigend naar zijn hand, al gaan de vaart en de bizarre gebeurtenissen soms ten koste van de personages.

Dries Muus
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Geen dansleraar met dreads, maar een pantomimedocent met paardenstaart; geen pandemie maar een bizarre wespenplaag; en een afgehakt hoofd wordt niet op de stoep voor een shishalounge gezet, maar keurig in een doos bezorgd bij een hotelbalie.

Thomas van Aalten (1978) zet in zijn tiende roman de actualiteit naar zijn hand. Steeds laat hij je denken dat bijfiguur A of wending B er wel erg dik bovenop ligt; steeds besef je dat zijn verhaal nauwelijks idioter is dan wat er de afgelopen jaren dagelijks voorbijkwam in het nieuws. De lachspiegel is bij nader inzien helemaal niet zo krom, het beeld schrikbarend écht.

Diverse cast

Niet dat Voorstad een somber boek is. Het zit ergens tussen satire en Houellebecq in: licht komisch, mild venijnig. In vier delen, vier seizoenen, volgen we een groepje hoofd- en bijfiguren die net aan de goede kant van het viaduct wonen (de kakkineuze Bomenwijk), of juist aan de verkeerde (asociaal Oud Babylon).

Het is een tamelijk diverse cast: een uitgebluste planoloog, zijn iets minder gedesillusioneerde vrouw, hun aanlummelende adolescentendochter, haar kalme vriend met Marokkaanse achtergrond, zijn criminele white trash-buurtgenoot. Onder anderen.

Van Aalten beschrijft ze vanuit de derde persoon, in korte hoofdstukken, waarin steeds één van de hoofd- of bijfiguren centraal staat. De snelle afwisseling van perspectieven werkt goed, maar je zou soms willen dat de schrijver zijn verhaal met minder vaart vertelde. Zijn focus ligt op de krankzinnige actuele gebeurtenissen, maar hij diept ook de achtergrond van zijn hoofdpersonen uit, hun jeugd, hun trauma’s, zonden en geheime verlangens, hun overwegend sneue gezins- en liefdeslevens.

Haastig beschreven

Die achtergrond wordt vrij schetsmatig neergezet. Te veel van bovenaf, te weinig doorleefd, net te weinig beeldend. Volkomen terecht ziet planoloog Arthur Gregory zichzelf als ‘een uitgezakte tragische vijftiger’ – maar zijn tragiek is zelden écht invoelbaar. Zijn treurige huwelijk wordt met een handvol generieke alinea’s afgedaan, net als het ooit zo prachtige begin van de liefde. Zijn grootste verlies wordt al even haastig beschreven, in algemene termen.

De personages staan in dienst van het verhaal, in plaats van andersom. Dat is op zich niet erg, het verhaal is vermakelijk en confronterend genoeg om de roman te dragen – maar iets meer sentiment of warmte, iets meer empathie misschien, had zowel de personages als het verhaal tragischer en krachtiger gemaakt.

null Beeld

Voorstad

Thomas van Aalten
Podium, €22,99
384 blz.

Meer over