PlusAchtergrond

Theaters over de avondsluiting: ‘Het kost meer moeite om de creatieve strijdbaarheid vast te houden’

Theaters moeten de komende weken ’s avonds gesloten blijven. Wat betekent dit voor de zalen en voor theatergezelschappen? Doorgaan of sluiten? Wat zijn de afwegingen? Een ronde langs theaters en producenten in Amsterdam.

Wendy Lubberding
‘We hopen wel dat het na deze lockdown eens voorbij is.’ Beeld ANP
‘We hopen wel dat het na deze lockdown eens voorbij is.’Beeld ANP

Mark Timmer, artistiek directeur Frascati:

“Wij gaan in de weekenden matinees geven. Twee per dag, om twee uur en om vier uur, dus je kunt ze allebei zien en er is tijd voor koffie van tevoren. We houden ons aan het anderhalvemeterprotocol, waarmee er in Frascati 1 en 2 tot 55 mensen binnen kunnen. Om vijf uur gaan we dicht.

Gedurende de hele coronaperiode proberen we steeds het maximale te doen wat mogelijk is, dat voel ik als onze verplichting naar de makers en het publiek. Maar om ook doordeweeks volop matinees in te plannen, dat is voor ons niet haalbaar. Al denken we er wel over om vrijdag erbij te trekken, omdat mensen dan misschien weleens wat eerder vrij zijn. We onderzoeken of we dat volgend weekend kunnen doen voor de geplande Frascatiproductie Emma Watson - The Play van Caro Derkx.

Voor ons team is het een beetje als in die film Groundhog Day. Aan de ene kant denk je: nee niet weer, aan de andere kant krijgen we er onderhand routine in om de planning om te gooien. Maar we hopen wel dat het na deze lockdown eens voorbij is.”

Ludmilla van der Kroon, hoofd marketing De Krakeling:

“Komend weekend stonden bij ons vijf uitverkochte Sinterklaasvoorstellingen gepland voor gezinnen met een Stadspas en stichting Het Vergeten Kind. Een groot feest met lekkers en cadeautjes, maar we hebben moeten besluiten om dat niet door te laten gaan. Door de anderhalvemetermaatregel moesten we twee derde van de bezoekers teleurstellen en dat wilden we niet. We gaan op zoek naar een andere insteek.

Onze jongerenvoorstellingen, die ’s avonds spelen, kunnen niet doorgaan, en we hadden een interactieve peutervoorstelling, maar ook die geeft te veel risico omdat de kinderen dan te dicht bij elkaar komen. Andere middagvoorstellingen gaan zoveel mogelijk door, al is het voor een kleine groep niet rendabel.

We moeten het samen doen, ook om te zorgen dat het in de zorg weer rustiger wordt; vanuit die gedachte zoeken we oplossingen. Maar het trekt een wissel op de organisatie, vooral omdat onzeker is of we na deze lockdown wel weer los kunnen. De kerstvakantie is bij ons het feest van het jaar, ook dan hebben we voorstellingen gepland voor kinderen uit huishoudens met een kleine beurs. Dat we die geen enkele toezegging kunnen doen, is heel zuur.”

Paul Knieriem, artistiek directeur De Toneelmakerij:

“Wij hebben als jeugdtheatermakers het geluk dat we veel matinees spelen, dus we hebben speelmogelijkheden. Maar het is wel kwetsbaar. Het ligt ook aan wat de theaters doen. Sommige theaters zijn drie weken gesloten, zoals Stadsschouwburg Haarlem en ITA, waar we in de kerstvakantie Hans en Griet gaan spelen. Vandaag speelden we in Kerkrade, voor maar zeventig kinderen.

Daarnaast zijn we afhankelijk van het beleid van schoolbesturen. Soms plannen ze nu bijvoorbeeld geen uitstapjes of laten ze geen externen toe in schoolgebouwen. Dat begrijpen we, maar scholen zijn een belangrijke doelgroep voor ons. Ook de kwetsbaarheid van het publiek speelt een rol. Een voorstelling als Hans en Griet is nu net iets waar opa’s en oma’s graag met de kleinkinderen naartoe gaan, terwijl we voorzichtig moeten zijn met het contact tussen kinderen en ouderen.

Ik merk dat we als sector met deze lockdown meer moeite hebben om die drive vast te houden van ‘we gaan door, we kunnen livestreamen en op schoolpleinen spelen’ – de creatieve strijdbaarheid die we de vorige keren wel hadden. Bij elke voorstelling is tot het laatste moment de vraag of we kunnen spelen en dat vraagt veel energie. Heel soms bekruipt ons het gevoel dat het misschien beter is om even een winterslaap te houden.”

Sophie Braam, manager marketing en communicatie DeLaMar en DeLaMar West

“We zoeken per geval de beste oplossing. DeLaMar West is voornamelijk een ontwikkelplek, en repeteren mag, dus dat loopt door. Maar de voorstellingen zijn een puzzel. Er zijn producties waarbij het niet rendabel is om voor een derde van de publiekscapaciteit te spelen. Die producties proberen we te verplaatsen, maar we zitten nog met de verplaatsingen van de vorige lockdowns – daar hebben we nog tot in seizoen 2022-2023 mee te maken.

Andere voorstellingen kunnen nu toch spelen, en zelfs wellicht twee keer. Wij willen ook doordeweeks zoveel mogelijk matinees inplannen. Daar is publiek voor denken wij, omdat we in de horeca ook zien dat mensen nu gaan lunchen als ze uit eten willen. Maar de makers moeten die matinees ook maar kunnen en willen doen. De uitkoopsom blijft hetzelfde. En het gebeurt bijvoorbeeld dat acteurs normaal gesproken overdag filmopnamen hebben en ’s avonds bij ons op het toneel staan.

Ook voor het publiek is die anderhalve meter een heel andere ervaring. De reacties van een volle zaal bij een voorstelling als Snowponies van Alex Klaasen bijvoorbeeld, dat mis je. Maar om deze te verplaatsen – het is een kerstvoorstelling, dus hoe dan?”

Meer over