PlusInterview

Theater over doodsangst op Zorgvlied: ‘Je kunt erop oefenen daar minder bang voor te zijn’

Tijdens de nieuwe voorstelling van de Toneelmakerij vertellen ouderen én jongeren al lopend over begraafplaats Zorgvlied over hun doodsangst. ‘Doordat we het elke week over de dood hebben, ga je er zelf ook steeds makkelijker mee om.’

Hans Smit
Regisseur Jessie L’Herminez: ‘Zorgvlied is een perfecte afspiegeling van de stad, een plek waar we allemaal gelijk zouden mogen zijn.’ Beeld Jakob van Vliet
Regisseur Jessie L’Herminez: ‘Zorgvlied is een perfecte afspiegeling van de stad, een plek waar we allemaal gelijk zouden mogen zijn.’Beeld Jakob van Vliet

Een uitvaartritueel om onze doodsangst ter aarde te bestellen, daarvoor kun je dit en volgend weekend op begraafplaats Zorgvlied in Amsterdam-Zuid terecht. Samen met jongeren en mensen verbonden aan de plek maakt de Toneelmakerij de theatervoorstelling Zorgvlied, een uitvaart voor het ego, over vergankelijkheid. We wandelden over de dodenakker met regisseur Jessie L’Herminez.

“Hier vlakbij in de Rivierenbuurt was mijn eerste huis in de stad,” zegt L’Herminez. “Ik moest heel erg wennen aan de drukte en toen ik rust zocht kwam ik al wandelend eigenlijk per ongeluk op Zorgvlied terecht. Toen dacht ik: O, dít is de plek in Amsterdam waar het stil is!”

L’Herminez: “Toen de Toneelmakerij me vroeg iets te maken op een plek die veel voor Amsterdam betekent, dacht ik vrijwel meteen hieraan. Ik heb veel interviews gehouden met mensen die hier komen en ook werken en met jongeren die graag over de dood willen praten.”

Wat is de relatie van die jongeren met Zorgvlied?

“Van één meisje ligt de zus hier, sinds anderhalf jaar. Maar er is ook een jongen bij die niets met deze plek heeft maar wel zijn eigen doodsangst als kind overwon door met kunst bezig te zijn. Hij verbindt zijn verhaal met alle kunstenaars die hier liggen.”

Het knerpend grint voert ons langs bekende doden. Annie M.G. Schmidt, Wubbo Ockels, Herman Brood.

“Het gaat op Zorgvlied al gauw over de beroemdheden die hier liggen en over opvallende graven, maar wat ik het meest inspirerend vind is juist dat het een perfecte afspiegeling van de stad is, een plek waar we allemaal gelijk zouden mogen zijn. Iemands identiteit wordt in sommige graven gevat, terwijl volgens de boeddhisten identiteit een illusie is. Het enige feit is dat je een lichaam bent dat onderhevig is aan ziekte en ouderdom en dood. Je kunt erop oefenen daar minder bang voor te zijn.”

Hoe uit zich dat in de voorstelling?

“Het eerste deel wandel je met die jongeren en met de ouderen, want er is bijvoorbeeld ook een vrouw van negentig bij, over de begraafplaats. Ze vertellen al lopend hun verhalen over doodsangst. In het tweede deel komen we samen en proberen we die doodsangst los te laten. Eerst noemde ik het een uitvaart voor het ego maar nu noem ik het een uitvaart voor het verhaal.”

Ben je zelf ook anders over de dood gaan nadenken?

“Zeker. Mijn oma overleed twee maanden geleden. Doordat we het in de groep elke week over de dood hadden ga je er zelf ook steeds makkelijker mee om. Toen ik afscheid van haar moest nemen was ik daar veel rustiger onder dan wanneer ik niet met deze voorstelling bezig was geweest.”

TM Amsterdam: Zorgvlied, een uitvaart voor het ego. 7, 8, 14 en 15 mei, twee keer per dag. Info via Toneelmakerij.nl

Regisseur Jessie L’Hermine: 'Toen ik afscheid van mijn oma moest nemen was ik daar veel rustiger onder dan wanneer ik niet met deze voorstelling bezig was geweest.'
 Beeld Nienke Veneboer
Regisseur Jessie L’Hermine: 'Toen ik afscheid van mijn oma moest nemen was ik daar veel rustiger onder dan wanneer ik niet met deze voorstelling bezig was geweest.'Beeld Nienke Veneboer
Meer over