ten slotte: Michael Crichton (1942 - 2008), meester van de technothriller

In december 1994 deed zich een uniek fenomeen voor in de Amerikaanse entertainmentindustrie. De nummer 1-film (Jurassic Park), de best bekeken televisieserie (ER) en de best verkochte paperback (Disclosure) waren allemaal ontsproten aan het brein van dezelfde man.

De op 66-jarige leeftijd aan kanker overleden auteur Michael Crichton was een meester van de technothriller, een genre waarin wetenschap en natuur voortdurend en spectaculair in botsing kwamen. Crichton paarde een wetenschappelijk brein (hij was ten slotte summa cum laude afgestudeerd aan Harvard) aan het instinct en de discipline van een blockbuster thriller-auteur. Hij heeft naar schatting 150 miljoen boeken verkocht en was daarmee één van de best verkochte auteurs op de planeet.

Hij schreef boeken als The Andromeda strain, Congo, Disclosure, Timeline, State of fear, Prey en Next - stuk voor stuk bestsellers, die bovendien vaak nog werden verfilmd. Zijn grootste succes was Jurassic Park, dat al een grote hit was voordat Steven Spielberg er in 1994 een film van maakte.

Het thema van Jurassic Park was typisch Crichton: het beschreef de uiterste consequenties van de gen-technologie, maar hij stak het heel handig in de vorm van een futuristisch pretpark waar dinosaurussen weer tot leven zijn gewekt.

Klassiek in het werk van Crichton was het falen van de complexe veiligheidssystemen die de mens inbouwt om de natuur in bedwang te houden. In Jurassic Park (en in het vervolg The lost world) neemt dat de vorm aan van memorabele op hol geslagen dinosaurussen. In Spielberg vond Crichton, die zelf eerder de verwante film Westworld maakte - eveneens over een op hol geslagen pretpark, een perfecte partner om zijn grootschalige futuristische visie te verpakken als een spektakelfilm van de eerste orde.

Crichton werd op 23 oktober 1942 geboren als zoon van een journalist. Hij bezocht Harvard Medical school (die ervaring kwam hem van pas in het creëeren van ER), maar studeerde daarnaast ook antropologie. Al tijdens zijn studie begon hij met het schrijven van thrillers. Bekendste boek uit deze periode is The Andromeda strain, dat in 1971 door Robert Wise werd verfilmd.

De laatste jaren raakte de auteur betrokken bij het klimaatdebat, nadat hij in State of fear een wereld schetste waarin klimaatactivisten als quasi-religieuze fanatici werden geportretteerd. Crichton was een verklaard tegenstander van het opblazen van technologische gevaren om politieke doelen na te streven.

Er lag een nieuwe (nog titelloze) roman van Crichton klaar, om volgende maand te publiceren. Dat is nu voorlopig uitgesteld. (MARK MOORMAN)

Michael Crichton. Foto EPA/Peter Kneffel Beeld
Michael Crichton. Foto EPA/Peter Kneffel
Meer over