PlusBoekrecensie

Stilistisch en vormtechnisch is Maddie Mortimer duizelingwekkend inventief – terwijl de tumor voortwoekert

Het even ontroerende als soms desoriënterende debuut van Maddie Mortimer (1996), Landkaart van ons verbluffende lijf, doet ook in andere opzichten wel wat denken aan die literaire rouwexplosie van een paar jaar terug: Max Porters Verdriet is het ding met veren (2016).

Dirk Jan Arensman
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Ook Max Porters novelle Verdriet is het ding met veren vertelde een veelstemmig verhaal over een gezin in tijden van ziekte en dood, deels opgebouwd uit geheugenflarden en (proza)gedichten. En was een van Porters vertellers de ongrijpbaar symbolische Kraai, bij Maddie Mortimer neemt direct een mysterieuze, lyrische stem het woord: ‘Ik, inktig irritant denkding, opengescheurd vanaf haar prille start, met de grootte van een haarvat en het verstand van een meloen.’

Mogelijk spreekt hier (telkens in vetgedrukte letters) een zich gestaag uitzaaiende tumor, met bij vlagen ook toepasselijk kwaadaardige teksten. Zeker is dat in het hoofdstuk na zijn openingsmonoloogje ene Lia, een (kinderboek)illustratrice van in de veertig, te horen krijgt dat de kanker na een periode van respijt terug is in haar lijf.

Paniekgedachte onderweg naar huis: ‘Iris. Hoe moest ze het haar vertellen?’

Iris is Lia’s twaalfjarige, wat niet voor niets een van de eerste dingen is die we van haar te weten komen. Hun moeder-dochterrelatie vormt feitelijk het emotionele hart van het boek.

Heimelijke seksuele relatie

Er speelt véél meer in bijna 500 pagina’s, daar niet van.

Er is de met-de-moed-der-wanhoopsteun van goeiige echtgenoot Harry en de hoop op een levensreddende chemokuur, belichaamd door het personage ‘Rood’. En terwijl de tumor voortwoekert door haar lijf, stuiten we (daar?) ook op steeds meer uit Lia’s verleden. Op hoe ze opgroeide in een streng christelijk pastoorsgezin, bijvoorbeeld, en hoe dat gezin ooit de dakloze jongen Matthew opving, met wie ze zeer jong een heimelijke seksuele relatie kreeg. (Wat niet haar laatste onthulde geheim blijkt.)

Stilistisch en vormtechnisch is Mortimer duizelingwekkend inventief. Ze leeft zich uit in typografische kunstgrepen, laat proza en poëzie in elkaar overlopen, de ik-stem van haar ziekte zich verstrengelen met Lia’s perspectief.

Maar de meeste indruk maakt hoe diep ze doordringt in de psyche van Lia en Iris. De ragfijn geschetste momenten van (puber)frustratie en tedere genegenheid tussen beiden maken de roman nog extra aangrijpend, en vreemd opbeurend tegelijk.

null Beeld

Landkaart van ons verbluffende lijf

Maddie Mortimer
vertaald door Corine Kisling en Janine van der Kooij
De Arbeiderspers, €24,99
473 blz.

Meer over