PlusInterview

Steractrice Léa Seydoux: ‘Er zitten shots van mijn gezicht in de film die bijna grotesk zijn’

Met zijn mediasatire France lijkt regisseur Bruno Dumont (64) nieuwe wegen in te staan. Maar uiteindelijk blijkt sterreporter France de Meurs, steractrice Léa Seydoux (36), een typisch Dumont-personage.

Joost Broeren-Huitenga
Léa Seydoux als journalist France de Meurs in ‘France’. Beeld
Léa Seydoux als journalist France de Meurs in ‘France’.

In de openingsscène van France, de nieuwe film van de Franse filmfilosoof Bruno Dumont, staat zijn hoofdpersonage France de Meurs tegenover de Franse president Emmanuel Macron. Tijdens een persconferentie legt de hoogblonde journalist hem het vuur aan de schenen met kritische vragen, zonder dat ze verder heel erg geïnteresseerd lijkt in zijn antwoorden.

Het is een sterke montagetruc van Dumont, en de scène zet de toon voor de film. “We kregen na de première wel telefoontjes van Macrons staf, waarom ik had gedaan alsof hij een acteur in mijn film is,” zegt de filmmaker lachend in een Zoomgesprek. “Maar wat mij betreft is de president altijd al een acteur, in een fictie die doet alsof het realiteit is. Die openingsscène signaleert direct dat we naar een wereld kijken waarin alles echt en nep tegelijk is. Een mystificatie van de realiteit.”

De wereld waar Dumont op doelt is die van de tv-journalistiek. France de Meurs is het stralende middelpunt van die wereld, een sterreporter van het type Eva Jinek. Ze heeft haar eigen actualiteitenshow en staat bekend om haar nietsontziende vragen en persoonlijke reportages. “Er is een nauw verband tussen de media en cinema, tussen een filmster en een sterjournalist,” stelt Dumont. “Beiden produceren fictie. Het journaal vertelt de realiteit, op een manier die heel dicht aan zit tegen de manier waarop film verhalen vertelt.”

Een wereld vol schermen

Die fictionalisering van de realiteit in de wereld vol schermen waarin we inmiddels leven, dat is waar het Dumont om ging. “Of het nou een bioscoopscherm of een televisiescherm of het scherm van je mobieltje is: zo gauw je naar een scherm kijkt, is het fictie. Ook het journaal. En ook dit gesprek dat wij nu via een videoverbinding hebben. Voor mij komt cinema het dichtst bij de realiteit, juist omdat het nadrukkelijk een representatie van de werkelijkheid is, in plaats van te doen alsof het die realiteit kan vatten.”

Dumont mikte dus op een mediasatire, maar die laag is niet het interessantste of meest geslaagde aan France. Veel meer hangt dat op de complexiteit van het centrale personage. Deze op het eerste gezicht eendimensionale carrièremaker blijkt gaandeweg de film veel meer diepgang te hebben.

Zo verandert ook de film om haar heen gaandeweg van identiteit. Op het eerste gezicht is France een vreemde eend in Dumonts oeuvre. Zijn eerdere films hadden veelal de natuur van Noord-Frankrijk als achtergrond; hier zijn het tv-sets en de straten van Parijs. En waar de meeste van zijn eerdere films niet-professionele acteurs centraal stelden, richt Dumont zijn camera hier op Léa Seydoux, een van de grootste sterren van de Franse filmwereld van dit moment.

Bewondering

Toch blijkt France een typisch Dumont-personage. Zoals vrijwel alle hoofdpersonen van zijn eerdere films is het een personage op zoek naar een openbaring.

Regisseur Bruno Dumont: ‘Er is een nauw verband tussen de media en cinema, tussen een filmster en een sterjournalist.’ Beeld WireImage
Regisseur Bruno Dumont: ‘Er is een nauw verband tussen de media en cinema, tussen een filmster en een sterjournalist.’Beeld WireImage

De regisseur bouwde het personage expliciet op rond actrice Seydoux. “Léa’s persoonlijkheid was mijn uitgangspunt – haar humor, haar gevoeligheid. Ik werkte met haar op dezelfde manier als met de niet-professionele acteurs in mijn andere films. Ik deed geen beroep op haar professionele vaardigheden; het ging me om haar essentie. En om het feit dat ze een beroemdheid is.”

Het was Seydoux die Dumont benaderde om eens met hem te werken, uit bewondering voor zijn eerdere films. “Bruno heeft een unieke visie,” zegt de actrice. “Wat me altijd treft aan zijn films is de combinatie van het profane en het sacrale. Dat geldt ook voor France – de film kan vulgair zijn, maar ook heel diep en subtiel. Die dualiteit hebben zijn beelden ook, schoonheid en lelijkheid gaan hand in hand. Er zitten shots van mijn gezicht in de film die bijna grotesk zijn.”

De Franse volksaard

Die dualiteit probeerde Seydoux ook in haar personage tot uiting te laten komen. “France is niet iemand die je als kijker meteen in je hart sluit, dat vond ik juist interessant. Ze lijkt in eerste instantie heel oppervlakkig, maar gaandeweg ga je andere dingen zien – haar pijn en haar eenzaamheid en haar behoefte om te geloven in liefde.”

Naar die pijn en eenzaamheid lijkt ook de naam van het personage al te verwijzen – ‘meurs’ betekent ‘sterven’ in het Frans. Door haar voornaam tot titel van de film te verheffen, lijkt Dumont dan ook een stevig statement over zijn thuisland te maken. Al houdt hij zich desgevraagd in het interview enigszins op de vlakte.

“De film had eerst een andere titel, Par ce demi-clair matin (Op deze halflichte ochtend, red.). Maar die snapte niemand, dus toen koos ik de naam van het hoofdpersonage. En natuurlijk was ik me daarbij bewust van de connotaties. France heeft als personage ook elementen van de Franse volksaard – de arrogantie, de pretenties, de verdorvenheid, maar ook de schoonheid en elegantie.”

France is te zien in Cinecenter, Eye, Het Ketelhuis, Rialto De Pijp, Rialto VU en De Uitkijk.

France

Bij zijn wereldpremière op het filmfestival van Cannes in 2021 werd France lauwtjes ontvangen. Maar weg uit de bubbel en het mediacircus van het meest prestigieuze filmfestival ter wereld blijkt Dumonts elfde speelfilm uitstekend overeind te blijven.

Gezien als een mediasatire, zoals ook Dumont zelf de film graag beschouwt, is het wel wat dunnetjes. Maar in feite is France een allegorie met grotere ambities, en zeker geen strak realistisch beeld van de mediawereld – vandaar misschien ook die nukkige ontvangst bij de journalisten in Cannes, die een karikatuur van hun beroepsgroep zagen.

Veel interessanter is de emotionele ontwikkeling die hoofdpersonage France de Meurs doormaakt. De sterjournalist brengt zonder een spier te vertrekken haar verhaal terwijl ze in oorlogsgebieden onder vuur wordt genomen. Maar als ze, gewoon in haar thuisstad Parijs, betrokken is bij een simpel auto-ongeluk, begint haar standvastigheid ernstig te wankelen.