PlusBlikvangers

Standing Stone, een twee miljard jaar oude steen op doorreis

Amsterdam staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Vandaag: Standing Stone op de Overtoom.

Jan Pieter Ekker
de Standing Stone van Pink Scheerder zou in 1996 bijna weggehaald zijn.
 Beeld Sophie Saddington
de Standing Stone van Pink Scheerder zou in 1996 bijna weggehaald zijn.Beeld Sophie Saddington

Aan het begin van de Overtoom staat een enorme steen op een zwarte granieten sokkel. Op die sokkel staat in gouden kapitalen: ‘Standing Stone 1989 –’, daaronder iets kleiner: ‘Pink’.

Het is een tekst waar je alle kanten mee op kunt: Wat betekent dat liggende streepje? Wie of wat was Pink? Is hij/zij dood? De informatietegel is ook niet heel verhelderend, maar daar valt in ieder geval uit op te maken dat Standing Stone de titel van het werk is, Pink de kunstenaar en dat het gevaarte er staat sinds 1989. Verder word je er niet heel veel wijzer van: ‘PINK is de kunstenaarsnaam van Helen Scheerder. Ze studeerde drama aan het conservatorium in Brussel en acteerde in diverse theater- en televisieproducties. Ze was mede-oprichter van The Mass Moving Project in Brussel (1968-71). Vanaf de jaren tachtig betrok ze haar man en dochter in haar performancekunst waarbij ze het gezin isoleerde uit de gebruikelijke context waardoor het publiek voyeur werd.’

Man Woman Child

Enfin. PINK de Thierry, in 1943 in Haarlem geboren als Helena Scheerder, maakte in de jaren tachtig – lang voordat social media en realityshows zoals Big Brother van het alledaagse een spektakel maakten – furore met performances waarmee ze de grens tussen privé en het publieke domein onderzocht. Die performances voerde ze doorgaans uit onder de noemer MWC, kort voor Man Woman Child. Die man is haar partner Donald Louw, alias Dr De Koning, de vrouw is zijzelf, en het kind is hun dochter Sara.

Standing Stone – Portret van Holland is een performanceproject uit 1989. De bijna twee miljard jaar oude rots (een rode Vaxjö graniet, om precies te zijn) die in de ijstijd, ongeveer 150.000 jaar geleden, vanuit het zuidoosten van Zweden in Drenthe belandde, werd op instigatie van Pink naar de Overtoom vervoerd. Daar werd hij ter hoogte van nummer 16 – waar de kunstenaar destijds atelier hield – even op een speciaal vervaardigde sokkel geplaatst.

Met de steen op reis

De volgende dag gingen MCW en de kei op reis, de bijna 3 ton wegende kei op een oplegger, MCW stapvoets erachteraan. Na een tussenstop in het Frans Hals Museum (de zwerfkei werd ’s nachts in de hal geparkeerd) werd de steen bij Zandvoort in de branding van de Noordzee gekieperd. Man, vrouw en kind zijn vervolgens op de steen geklommen en gefotografeerd. De foto bevindt zich in de collectie van Museum Helmond.

De steen is na het maken van de foto teruggebracht naar de Overtoom. In maart 1996 stelde het Amsterdams Fonds voor de Kunst dat het werk moest verdwijnen, omdat het slechts tijdelijk zou zijn, voor zolang het project duurde. Het staat er nog steeds. Pink en Louw zouden de sokkel graag van een QR-code voorzien, zodat voorbijgangers direct kunnen zien wat Standing Stone was, is en wordt. Het werk blijft immers in beweging.

Volgend jaar zomer organiseert het Frans Hals Museum de eerste overzichtstentoonstelling van PINK, waarvoor de steen tijdelijk naar Haarlem wordt verplaatst.

Standing Stone

Sinds 1989

Kunstenaar PINK de Thierry

Waar Overtoom 16

Lees terug: ons overzicht met de mooiste kunstwerken in het straatbeeld van Amsterdam.