PlusInterview

Schrijfster Bolu Babalola: ‘Ik koos ervoor de sprookjes te herschrijven vanuit een zwart en feministisch perspectief’

Bolu Babalola: ‘Ik houd van ijdele zwarte vrouwen, omdat dit een correctie is op de historische ideeën over zwarte vrouwen.’ Beeld Kelly Green
Bolu Babalola: ‘Ik houd van ijdele zwarte vrouwen, omdat dit een correctie is op de historische ideeën over zwarte vrouwen.’Beeld Kelly Green

De Brits-Nigeriaanse Bolu Babalola (Londen, 1991), kort in Amsterdam voor een optreden in De Nieuwe Liefde, hoorde in haar jeugd vooral sprookjes waarin witte vrouwen de hoofdrol spelen. Voor haar boek Liefde in kleur ging ze op zoek naar niet-westerse sprookjes en gaf ze zwarte vrouwen de hoofdrol.

Dieuwertje Mertens

Babalola verzamelde voor haar boek liefdesverhalen en mythologieën uit de hele wereld, maar de focus ligt op magische volksverhalen uit West-Afrika. Ze heeft de verhalen gemoderniseerd en herschreven. Psyche, naar de Griekse mythe Eros en Psyche, speelt zich grotendeels af in een kantoortuin, Nefertiti, naar de Egyptische mythe over de koelbloedige koningin, is een maffiose, lesbische nachtclubhoudster en Yaa, naar het sprookje over het huwelijk van een Ghanese prinses, houdt er een hele zwik minnaars op na in haar geheime grot.

Waar komt het idee voor Liefde in kleur vandaan?

“We zijn zo gewend aan Europese sprookjes, zoals Assepoester en Sneeuwwitje. Ik wilde laten zien dat er naast een wit perspectief op liefde ook een gekleurd perspectief bestaat. De vrouwelijke hoofdpersonages in mijn sprookjes zijn daarom zwart. Veel niet-westerse sprookjes zijn niet opgetekend en bestaan alleen in de orale traditie. Door kolonisatie zijn veel van onze verhalen verloren gegaan, we mochten niet eens onze eigen taal spreken. Ik wil deze verhalen weer terughalen en doorgeven. Misogynie en de overheersing van het patriarchaat zijn niet alleen een Europees probleem, maar een globaal probleem. Ik wilde de sprookjes ook van dit juk bevrijden en koos er daarom voor om de sprookjes vanuit een zwart en feministisch perspectief te herschrijven.”

Met welke verhalen bent u zelf opgegroeid?

“Ik ben opgegroeid in Engeland met Europese verhalen, veel Disneyverhalen. Maar omdat ik altijd nieuwsgierig ben naar mijn eigen cultuur, vertelden mijn ouders me ook Yorubaverhalen (Yoruba is een etnische groepering in West-Afrika, red). Als kind verzon ik zelf verhalen en dan gaf ik mezelf altijd een rol. Ik denk dat daar de voedingsbodem van mijn schrijverschap ligt.”

U wilt een feministische boodschap uitdragen met Liefde in kleur. Toch draait het ook in uw sprookjes veelal om de schoonheid van vrouwen

“Een witte huid en blond haar waren altijd kwaliteiten die werden geprezen in die sprookjes. Mijn hoofdpersonages zijn zwart. In de geschiedenis hebben zwarte vrouwen geleerd dat een zwarte huid niet mooi is. We zijn zo lang gemarginaliseerd en als onaantrekkelijk weggezet. Daarom was het heel belangrijk voor me om de schoonheid van deze zwarte vrouwen te benadrukken. Ik houd van ijdele zwarte vrouwen, omdat dit een correctie is op de historische ideeën over zwarte vrouwen.”

Hoe bent u te werk gegaan?

“Mijn research begon online. Ik heb heel veel bekende en onbekende sprookjes van over de hele wereld gelezen. Op een blog van een vrouw vond ik bijvoorbeeld een onbekend Afrikaans sprookje. Ik heb gekeken welke versies van dit verhaal nog meer te vinden waren en er uiteindelijk mijn eigen verhaal van gemaakt. Ik heb veel research gedaan om een goed beeld te krijgen van de verschillende culturen waar de sprookjes aan zijn ontsproten: hoe was de architectuur in die tijd? Wat aten mensen? Ik beschouw het als een voorrecht dat ik deze verhalen mocht gebruiken, dus moet ik ze mijn respect betuigen. Tegelijkertijd heb ik geprobeerd me de verhalen eigen te maken.”

Hoe vond u de juiste balans tussen het moderniseren van de verhalen en zorgen dat de verhalen niet onherkenbaar werden?

“De verhalen zijn dan wel geïnspireerd door bestaande verhalen, maar de personages zijn van mijn hand. Zij maken de verhalen modern door de manier waarop ze naar zichzelf kijken en door hun opvattingen over de liefde. Ze hebben veel eigenwaarde, zelfkennis en zelfvertrouwen. Hierdoor vinden mannen hen aantrekkelijk.”

Veel van uw personages lijken wat huiverig om zich over te geven aan de liefde.

“Ze vragen zich af: ben jij mijn liefde waard? Veel vrouwen reageren te enthousiast op de aandacht van mannen. In mijn verhalen moeten de mannen werken om de aandacht van vrouwen te krijgen, ze moeten bewijzen dat zij hun liefde waard zijn. Ik wilde de waarde van de liefde van een vrouw tonen.”

Is er een personage dat u bijzonder aan het hart gaat?

“Ik ben gek op alle vrouwen in het boek. Ze hebben allemaal hun gebreken, ze zijn slordig, maken soms verkeerde beslissingen, maar ze zijn tenminste echt. Ze worstelen met hun koppigheid of onzekerheden. Neem bijvoorbeeld Naleli (Naleli heeft vitiligo. Ze is verliefd op haar jeugdvriend Khosi, maar ze denkt dat hij haar niet ziet staan vanwege haar huidaandoening en ze heeft het gevoel dat zijn vrienden haar uitlachen, red). Khosi zegt tegen Naleli: ‘Je denkt dat je beter bent dan mijn vrienden. Ze antwoordt: ‘Ik ben beter dan je vrienden.’ Fantastisch vind ik dat! Ze heeft zo’n sterk gevoel van eigenwaarde.”

“Het personage dat het meest op me lijkt is Orin. Ze heeft een date met een man die ze eigenlijk niet leuk vindt, en voelt zich aangetrokken tot een andere man in de club. Ze is scherp en grappig. De man tot wie ze zich aangetrokken voelt, bewondert haar zeer – ik houd van mannen die vrouwen bewonderen.”

U noemt uzelf ‘romcommoisseur’.

“Liefdesverhalen vertellen ons wat het betekent om mens te zijn; in de liefde zijn we het kwetsbaarst. Ik houd ook erg van komedie. Het echte leven is duister, romcoms zijn een fijne afleiding van de realiteit. Ze zijn hoopvol. Bovendien geloof ik ook wel in happy ends.”

null Beeld

Liefde in kleur

Bolu Babalola
Vertaald door Dennis Keesmaat en Lara Visser
Uitgeverij Orlando, 315 blz, 23,99