PlusPunt voor punt

Ruzie en rumoer rond Ongehoord Nederland! – en dat zal nog wel even zo blijven

Ongehoord Nederland! heeft nog geen minuut uitgezonden, maar zorgt nu al voor permanente controverse. Wat speelt er allemaal rond de aspirant-omroep, die politiek incorrecte geluiden een plek wil geven binnen het omroepbestel?

Roelf Jan Duin
null Beeld ANP
Beeld ANP

Hoe heeft Ongehoord Nederland! (ON!) het weten te schoppen tot aspirant-omroep?

Eens in de vijf jaar wordt het publieke bestel opengesteld voor nieuwe aspirant-omroepen. Hiervoor bestaan een paar criteria, allereerst dat een omroep vijftigduizend betalende leden aan zich weet te binden. Van de dertien clubs die vorig jaar binnen probeerden te komen bij de NPO slaagden daar maar twee in: Omroep Zwart en ON!

Vervolgens buigen de Raad voor Cultuur en het Commissariaat voor de Media zich over de plannen van de omroepen. Zij kijken onder meer of die een ‘stroming in de samenleving’ vertegenwoordigen en zich onderscheiden van de huidige omroepen. Uiteindelijk moet de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), in dit geval Arie Slob, goedkeuring verlenen. Dit alles is gebeurd, en dus mogen Omroep Zwart en ON! vanaf 1 januari 2022 programma’s uitzenden op de publieke netten.

Waren er dan geen bezwaren tegen ON!?

Zeker wel. De Raad voor Cultuur en het Commissariaat voor de Media zitten in hun maag met ON!, zo bleek vorige maand uit uitgelekte stukken in handen van Trouw. Ze adviseerden weliswaar positief, maar dat kwam omdat er geen formele grond was om de omroep te weigeren. Harde toetsingscriteria ontbreken, klaagden de partijen.

Ook de NPO zag formeel ‘geen gronden om (de) nieuwe toetreders geen erkenning te verlenen’, en minister Slob gaf weliswaar goedkeuring, maar waarschuwde ON! dat het verspreiden van desinformatie en het bashen van de NOS moest stoppen. De Raad voor Cultuur had ook al opgemerkt dat ‘de structurele diskwalificatie van de NOS als onafhankelijke nieuwsvoorziening’ het vertrouwen in het bestel en in de journalistiek ondermijnt. ON!-oprichter Arnold Karskens neemt al jaren de NOS op de korrel, omdat hij vindt dat die onjuist bericht over onder meer immigratie. Al met al is van een warm onthaal op het Mediapark geen sprake.

Wie zijn de mensen achter ON!?

Voormalig oorlogsverslaggever Arnold Karskens vormt de constante factor, verder is het verloop groot. Vorige week stapte de voorzitter van de raad van toezicht Taco Dankers op nadat NRC onthulde dat hij een rechts-radicale denktank leidt die antisemitische teksten verspreidt. Dankers ‘herkende zich geenszins in het beeld’ dat van hem werd geschetst, maar vertrok toch. Een paar dagen later haalde de hostingprovider de website van de denktank uit de lucht.

Ook het nieuwe lid van de Raad van Toezicht dat vorige week aantrad is niet onomstreden: Gert Jan Mulder verspreidde op Twitter meermaals islamhaat, ontdekte NRC.

Eerder verliet de rechts-radicale journalist Joost Niemöller de omroep wegens onmin, net als publicist Haye van der Heyden, die Holocaustontkenners een podium wilde bieden. Voormalig VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes vertrok nadat ze in een online programma een medium opvoerde dat beweerde in contact te staan met Pim Fortuyn. Ook parlementair verslaggever Ernst Lissauer is sinds enkele weken weg bij ON!

ON! is niet direct gelieerd aan Forum voor Democratie en de PVV. Maar beide partijen, die veelvuldig aandacht krijgen in de online programma’s van ON!, riepen hun achterban wel op om lid te worden van de omroep.

Wat voor programma’s wil ON! Gaan uitzenden?

Karskens wil een radicaal andere toon aanslaan dan het huidige geluid in de programmering van de NPO. ON! is kritisch op migratie, pro-Israël, anti-‘klimaatgekte’, sceptisch over corona en heeft veel aandacht voor Nederlandse tradities. Zo wil ON! een ‘Zwarte Pietenjournaal’ gaan uitzenden. Ook complotdenkers krijgen ruim baan. Maar voordat omroepen hun programma’s op televisie of radio krijgen, moeten ze eerst langs de Hilversumse omroepbazen. Die strijd om uitzendtijden en budget is inmiddels ontaard in ruzie. Volgens Karskens wordt hij tegengewerkt door de NPO. Daarom overweegt hij ‘juridische stappen’, zo zei hij tegen de Gooi- en Eemlander.

Hoe staat de NPO hierin?

Dat ON! met argusogen wordt bekeken, ontkent niemand. Zondag zei NPO-baas Frans Klein in debatcentrum De Balie dat de de komst van ON! niet kon worden geblokkeerd, maar enthousiast over de komst van de omroep toonde hij zich allerminst. “Bij gebrek aan toetsingscriteria konden we niet anders dan een neutraal advies geven.”

Tevens liet hij zich ontvallen dat ON! twee keer per week een middagprogramma wil maken, maar dat de ingediende begroting hiervoor te hoog is. “We vinden de aanvraag aan de hoge kant,” zei Klein. Dit zou tot ‘woede’ bij Karskens hebben geleid. Klein sloot zelfs niet uit dat als het geschil niet opgelost wordt, ON! in 2022 helemaal geen programma’s kan maken.

De openlijke ruzie tussen ON! en de NPO lijkt een voorbode van nog meer heibel op het Mediapark: ON! is niet van plan om zich te conformeren aan de Hilversumse mores, en de NPO geeft er in alles blijk van de nieuwkomer liever kwijt dan rijk te zijn.

Meer over