PlusBoekrecensie

Rob van Essens nieuwe roadtrip is hilarisch en herkenbaar, maar nooit voorspelbaar

Dries Muus
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Is het flauw om elke volgende Van Essenroman te vergelijken met De goede zoon, waarmee hij in 2019 de Libris Literatuur Prijs won? Een beetje wel hè?

Maar bij de eerste roman na De Grote Doorbraak ontkom je er nauwelijks aan – al was het maar omdat bij Miniapolis zowel de parallellen als de verschillen van de pagina’s afspatten. Van Essen is het soort schrijver dat met elk boek en elk verhaal iets nieuws doet, voorspelbaar is het nooit, en tegelijkertijd keert hij haast ondanks zichzelf steeds weer terug naar sterk herkenbare ervaringen en fascinaties.

Een van die onontkoombare parallellen met De goede zoon: Miniapolis is een roadtrip, ook nog eens van twee mannen die samenwerken – of eigenlijk langs elkaar heen werken, áls ze al iets uitvoeren – op een vage gemeentelijke dienst. De zelfsturende auto heeft plaatsgemaakt voor een rode tandem, maar het doel van de queeste is even raadselachtig.

Parallel twee: de andere verhaallijn draait om een dode moeder en een ontheemde zoon, die probeert enige grip te krijgen op zijn bizarre jeugd en die haar postuum, nou ja, soort van postuum, alsnog probeert te leren kennen.

Dat zijn de grote lijnen. Het verschil zit ’m onder meer in het vertelperspectief, de hij-vorm in plaats van de ik-vorm, en in de drie hoofdpersonen waar Van Essen de hele roman tussen heen en weer springt, snel maar nooit schokkerig. Met name de verhaallijn van de twee fietsende kantoorcollega’s is prachtig en hilarisch; licht idioot, maar ook totaal invoelbaar.

De zoektocht van de jongen en zijn dode moeder is minder dwingend – totdat Van Essen de twee verhaallijnen overtuigend aan elkaar knoopt, en ze elkaar onmiskenbaar verrijken.

Miniapolis lijkt losjes, haast geïmproviseerd geschreven. Alsof Van Essen net zo verrast is door de impulsen en gedachtekronkels van zijn personages als zijzelf. Het knappe is dat hij ze alle ruimte geeft, ze eerder volgt op hun reis dan ze nadrukkelijk een kant op stuurt, hij verwondert en verbaast zich met hen mee – en toch heeft zowat elk detail en elke gemoedstoestand betekenis.

Van Essen kan even goed improviseren als componeren. Dat is net zo bijzonder als zijn combinatie van mild-absurde voorvallen en diep ontroerende worstelingen.

null Beeld

Fictie

Rob van Essen
Miniapolis
Atlas Contact, €21,99,
224 blz.

Meer over