PlusInterview

Regisseur Louis Hothothot over zijn openingsfilm op Idfa: ‘Ik kon de woorden van mijn ouders nauwelijks verdragen’

Woensdagavond opent het documentairefestival Idfa met Four Journeys, de eerste, zeer persoonlijke documentaire van de Chinese Amsterdammer Louis Hothothot. ‘Voor mij is deze film nog niet afgelopen.’

Jan Pieter Ekker
Louis Hothothot als kleine jongen in China. Still uit de documentaire Four Journeys. Beeld Idfa
Louis Hothothot als kleine jongen in China. Still uit de documentaire Four Journeys.Beeld Idfa

Natuurlijk was hij nerveus voor de coronapersconferentie van afgelopen vrijdag. Half oktober had de Chinees-Amsterdamse filmmaker Louis Hothothot – zijn eigenlijke naam is Louis Yi Liu – te horen gekregen dat zijn debuutfilm Four Journeys woensdag het Amsterdamse documentairefestival Idfa zou openen. Maar afgelopen donderdag leek zijn droom in rook op te gaan; vanwege de stijgende coronabesmettingen moesten de bioscopen dicht, zo gingen de geruchten, en konden evenementen geen doorgang vinden.

“Het was een emotionele achtbaan. Dat mijn eerste film was geselecteerd voor Idfa was al een groot succes, en vervolgens belde directeur Orwa Nyrabia dat ik openingsfilm zou worden. Poeh! Maar toen leek het festival opeens niet door te gaan. Dat was een dag heel moeilijk, maar eind goed al goed – zo lijkt het tenminste. Ik kan het nog steeds niet geloven. Het is een enorme kans, maar wat het precies voor me betekent, dat weet ik pas over een jaar, denk ik.”

‘Zwart kind’

Louis Hothothot wordt in 1986 als tweede kind geboren in de provincie Henan in het midden van China, dat in die tijd een streng eenkindbeleid voert. Als straf moet zijn vader drie jaarsalarissen betalen; zijn vurig gewenste politieke carrière kan hij vergeten.

“De gevolgen van mijn geboorte zorgden voor complexe, tegenstrijdige gevoelens. Enerzijds was er een bijtend schuldgevoel, anderzijds was er woede. Want mijn vroegste herinnering is dat mijn vader me aan zijn vrienden laat zien en vertelt dat ik ‘een zwart kind’ ben: een verboden tweede kind. Sindsdien had ik een uiterst gecompliceerde verhouding met hem en wilde ik eigenlijk altijd weglopen.”

Zodra het kon verruilde Hothothot zijn ouderlijk huis voor Peking, waar hij een bloeiende grafisch ontwerpstudio opbouwde. In Peking ontmoette hij tijdens een workshop Thomas Castro, die destijds hoofd grafische vormgeving was aan kunstacademie ArtEZ in Arnhem. Tijdens een andere workshop leerde hij de Amsterdamse documentairemaker Heddy Honigmann kennen; beide ontmoetingen maakten dat Hothothot, toen hij nóg verder weg wilde zijn van zijn ouders, voor Nederland koos. Hij ging videokunst studeren in Arnhem, later belandde hij in Amsterdam, waar hij een masteropleiding aan de Filmacademie ging doen.

Camera als wapen

In de eerste vijf jaar die hij in Nederland was, belde hij slechts een enkele keer met zijn moeder, zijn vader sprak hij helemaal niet. “Ik was hier alleen maar met mezelf bezig en wilde China vergeten. Maar langzamerhand besefte ik dat ik mijn verleden niet zomaar achter me kon laten. Toen ben ik begonnen om mijn eigen verhaal op te schrijven; het was voor het eerst dat ik op die manier naar mezelf durfde te kijken.”

Eind 2016 keerde Hothothot terug naar China. “Sindsdien ben ik vier keer drie maanden bij mijn ouders en zus gebleven, en in 2019 zijn ze drie maanden bij mij op bezoek geweest. Aanvankelijk was ik van plan om een boek te schrijven, mijn camera had ik bij me om beelden te maken voor mijn persoonlijke archief.”

Louis Hothothot. Beeld
Louis Hothothot.

Zijn camera bleek echter een zeer effectief ‘wapen’ – hij filmde honderden uren – en het boek werd gaandeweg een film. “Met mijn camera kon ik afstand creëren. Met name tijdens onze twistgesprekken was dat van belang. Toen mijn moeder zei dat het een stom idee was om mij op de wereld te zetten, bijvoorbeeld. Ik kon hun woorden nauwelijks verdragen en wilde eigenlijk weglopen. Maar omdat ik de camera vast had, bleef ik en ging ik door. Klinisch bijna, wat ze precies zeiden drong pas later tot me door. En elke keer als ik naar het materiaal kijk, ontdek ik nieuwe dingen. Voor mij is deze film nog niet afgelopen; elke keer dat ik ‘m zie leer ik bij.”

Familiepijn

De ouders van zijn Franse vriendin, die ook een rol in de film spelen, komen woensdag naar Amsterdam voor de wereldpremière, zijn eigen ouders kunnen er niet bij aanwezig zijn, want de coronasituatie is in China ook heel slecht. “Mijn grootste wens is dat mijn film in China te zien zal zijn, zodat mijn ouders hem kunnen zien. Ik hoopte daar op Idfa gesprekken over te kunnen voeren, maar ik weet niet of de juiste mensen naar Amsterdam kunnen komen.”

Hothothot wil zijn ouders en zus geen linkje sturen. “Four Journeys is bedoeld voor het grote scherm. En ik wil erbij zijn als ze ’m zien. Het is zo intiem. Het is ook hún leven, en ik kan me voorstellen, nee ik kan me niet voorstellen wat ze daarvan zullen vinden. Ik ben best bang om het ze te laten zien.”

Hij denkt even na. “Ik denk dat ze zich er wel in kunnen vinden, wat ik de afgelopen vijf jaar heb gedaan. Ik denk dat het ook van waarde is voor hen. We hebben samen de pijn uit het verleden geheeld; mijn persoonlijke pijn en de familiepijn zijn weg.”

Idfa, 17 t/m 28/11 in Amsterdam. www.idfa.nl

Meer over