Nieuws

Quo Vadis, Aida? is beste Europese film van 2021

Het Bosnisch-Nederlandse oorlogsdrama Quo Vadis, Aida? is met drie onderscheidingen de grootste winnaar geworden van de 34ste editie van de European Film Awards, de Europese tegenhanger van de Oscars.

Jan Pieter Ekker
De genomineerden en winnaars namen deel in verschillende digitale formats, zowel voorgeproduceerd als live online. Beeld AFP
De genomineerden en winnaars namen deel in verschillende digitale formats, zowel voorgeproduceerd als live online.Beeld AFP

Quo Vadis, Aida? is zaterdagavond in de monumentale, vrijwel lege Arena Berlin bekroond met de European Film Award voor beste film; de Bosnische Jasmila Žbanić werd onderscheiden als beste regisseur, en hoofdrolspeelster Jasna Djuricic werd geëerd als beste actrice. Zij speelt Aida, een tolk op de Nederlandse VN-basis in Srebrenica, die de Nederlandse bevelen moet vertalen voor de lokale bevolking, maar gaandeweg het vertrouwen kwijtraakt dat de VN-soldaten in staat zijn om de oorlogssituatie te de-escaleren.

Vanuit haar huiskamer bedankte Žbanić haar twaalf coproducenten uit negen landen (waaronder het Amsterdamse productiebedrijf N297 Entertainment). Zij droeg haar prijs op aan de dappere vrouwen van Srebrenica, die hun echtgenoten en vaders en zonen zijn kwijtgeraakt. “Voor de moeders die ons leerden destructie om te zetten in liefde. Vrouwen moeten altijd weer de troep opruimen die wordt veroorzaakt door mannen.”

Winnaars in vrijetijdskloffie

De Covid-19-pandemie had de organisatie – net als vorig jaar – doen besluiten de uitreiking in volledig hybride vorm plaats te laten vinden, waarbij de genomineerden en winnaars deelnamen in verschillende digitale formats, zowel voorgeproduceerd als live online. De dankwoorden in steenkolenengels kwamen dus vanuit ongezellige, slecht uitgelichte huiskamers, en werden uitgesproken door winnaars in hun vrijetijdskloffie met een koptelefoon op hun hoofd of een microfoon die uitstond. Het resultaat was een van iedere vorm van glamour gespeende show, waar de Duitse actrice Annabelle Mandeng ook weinig aan kon veranderen.

Anthony Hopkins werd bekroond als beste acteur voor zijn rol van trotse, dementerende patriarch in het Brits-Franse drama The Father. De 83-jarige acteur was niet in Berlijn en ook niet bereikbaar via Zoom, zoals hij eerder dit jaar ook niet in beeld verscheen toen hij een Oscar won voor dezelfde rol. De Franse regisseur Florian Zeller nam de prijs voor hem in ontvangst. “Ik heb hem net aan de lijn; ik moest iedereen namens hem bedanken,” zei Zeller – niemand vond het gek dat Hopkins voor hem wél bereikbaar was.

Nadat hij eerder ook al de Oscar voor het beste bewerkte scenario had gewonnen, kreeg Zeller ook de Europese tegenhanger. Namens coauteur Christopher Hampton bedankte hij Hopkins; het script was met hem in gedachten geschreven.

Prijs voor Steve McQueen

Een van de weinige winnaars die wel acte de présence gaven in Berlijn was de Britse Amsterdammer Steve McQueen. De Duitse singer-songwriter Joy Denalane en britpoplegende Tricky overhandigden hem de ‘European Film Award voor Innovative Storytelling’ voor zijn magistrale Small Axe, een serie van vijf losjes verbonden films die zich afspelen in de Londense West-Indische gemeenschap tussen 1969 en 1982. ‘Een grensverleggend pièce d’oeuvre dat het publiek dwingt om te zien waar het nog niet eerder heeft gekeken’, aldus het juryrapport. McQueen droeg de prijs op aan de overlevenden én slachtoffers van de tragische brand in de Grenfell Tower in 2017. “De strijd gaat door.”

De 90-jarige Hongaarse regisseur Márta Mészáros kreeg een Lifetime Achievement Award. De Deense Oscar-, Golden Globe- en Emmy winnaar Susanne Bier, bekend van films als Brothers, After the Wedding, In a Better World en de postapocalyptische Netflix-thriller Bird Box , kreeg de European Achievement in World Cinema Award.

Flee van Jonas Poher Rasmussen, over een Afghaanse vluchteling in Denemarken, won drie prijzen: beste documentaire, beste animatiefilm en de European University Film Award. De korte documentaire My Uncle Tudor van de Moldavische Olga Lucovnicova, haar eerder al met de Gouden Beer bekroond afstudeerfilm aan de Luca School of Arts, was de beste korte film.

Er werd ook nog een lading ‘technische’ prijzen uitgereikt, de meeste aan films die de Nederlandse bioscopen nog niet hebben gehaald. Ninjababy van de Noorse regisseur Yngvild Sve Flikke, onderscheiden als beste Europese komedie, wordt bijvoorbeeld pas medio 2022 in de Nederlandse theaters verwacht. De winnaars worden gekozen door de ruim 4200 leden van de European Film Academy; filmmakers en -professionals uit heel Europa.

Meer over