PlusKlapstoel

Oud-correspondent Max Westerman over 9/11: ‘Ik dacht: een sportvliegtuigje. Tot ik uit mijn slaapkamerraam keek en het vuur zag’

Max Westerman. Beeld Harmen de Jong
Max Westerman.Beeld Harmen de Jong

Max Westerman (1958) is journalist. Bij de aanslag op het World Trade Center in New York, zaterdag twintig jaar geleden, was hij namens RTL4 de enige Nederlandse televisiecorrespondent ter plekke.

Marcel Wiegman

Arnhem

“Ik kan er niet heel veel over vertellen, want in de nacht van mijn geboorte heeft mijn vader het huis verkocht aan de arts die mij ter wereld heeft geholpen. Zaten ze in de woonkamer ­lekker te pimpelen en te wachten totdat mijn moeder mij zou baren. Mijn vader had een groothandel in tandtechnische apparatuur. Dat was hij in Arnhem begonnen als een winkeltje aan huis. Kwamen de tandartsen bij ons langs om tanden uit te zoeken.”

Oom Max

“De zoon van opa Max, broer van mijn moeder: Max Reneman. We hebben nogal wat Maxen in de familie. Een kleurrijke Amsterdamse kunstenaar, voorzitter van De Keerkring, oprichter van het Deskundologisch Laboratorium en uitvinder van het immuunblauw en het fruitorgel. Hij was ook tandarts en voorzitter van de stichting openbaar kunstgebit, een reizende voorstelling van kunstobjecten, gemaakt van gebitten. Voor het Diaconessenhuis in Eindhoven staat nog een enorm beeld van hem: Monument voor Gevallen Vlinders. In de familie ­vonden we hem een coole gast. Omdat ik zelf creatieve neigingen had, keek ik enorm tegen hem op. Helaas is hij in 1978 voor de kust van Sicilië bij een vliegtuigongeluk omgekomen.”

Postkamer

“Ik had op mijn jongenskamer al een poster hangen van de New Yorkse skyline, toen nog zonder WTC. Op mijn achttiende ben ik gegaan: met een rugzak op en een pasje voor de Greyhound in mijn zak. Een kennis van mijn vader heeft me er aan een baantje geholpen op de postkamer van Unicef. Met zo’n karretje die enorme gebouwen door. Het mooie van werken bij de VN was dat je geen greencard nodig had, omdat het internationaal grondgebied is. De hele wereld zat er te dromen om het in Amerika te gaan maken. Na een proeftijd van vier maanden vond men mij toch niet goed genoeg als postjongen en moest ik terug.”

De Telegraaf

“De krant die we thuis lazen. Mijn vader was nogal rechts – en ik ook. Boeken van Ayn Rand vond ik mooi: Kapitalisme, het onbegrepen ­ideaal of De deugd van het egoïsme. Inmiddels heeft de rest van de wereld mij rechts ingehaald, maar goed, ik mocht er werken op de buitenlandredactie. Vroeg ik: moet ik dan niet eerst naar de School voor de Journalistiek? ­Alsjeblieft niet, zeiden ze. Dat stond bekend als revolutionair bolwerk en dat was het ook. Ik ben er nog een keer rondgeleid door een student. Die wees naar een jongen in een blazer: kijk daar, dat is onze VVD’er. Bij De Telegraaf kon in die tijd alles. Superleuk, maar ik had aan Amerika geproefd en wilde terug om in New York journalistiek te studeren.”

New York

“Ik hou van grote, anonieme wereldsteden. Het idee dat ik het in New York zou gaan maken was onweerstaanbaar. Het is er nu een stuk georganiseerder, maar toen? Rafelrandjes? Het was chaos. De stad was failliet. Het eerste jaar dat ik er was, ben ik drie keer overvallen, maar ik vond het prachtig. In een wandeling liep je van Italië naar China en weer terug. New York is een fantastische stad voor mensen in de meest ambitieuze, energieke fase van hun leven. Het is niet voor niets dat ik er nu niet meer woon. Als ik dan mensen van 80 tegenkom die wel zijn blijven hangen: willen ze nog steeds bewijzen dat ze heel belangrijk zijn en ongelooflijk goed bezig. Vraag je: hoe gaat het? Zeggen ze: busy, busy, busy. Jongen, relax.”

9/11

“Ik zou die dag een reportage maken over de Amerikaanse economie. De tv stond aan en opeens schakelden ze over: breaking news. Ik dacht: een sportvliegtuigje, mooi beeld, maar dat doen ze in Hilversum wel. Tot ik uit mijn slaapkamerraam keek en het vuur zag. Ik heb de hele dag uitgezonden vanaf het dak van ons kantoor. Het gekke was: het WTC ging net verborgen achter een gebouw dat tussen mij en downtown in stond. Zo was ik de eerste Nederlander die doorhad dat er een aanslag was gepleegd, maar de laatste die de beelden van de instortende torens zag.”

“Het was emotioneel. Maar het was journalistiek gezien ook de belangrijkste dag die ik heb meegemaakt. Het duurde 102 minuten, maar we zitten nog steeds na te trillen. Sla de krant open en lees over Afghanistan. Allemaal het gevolg van wat die negentien jongens met hun mesjes hebben gedaan. We hebben ons in twee zinloze oorlogen gestort. Dat was net wat Osama Bin Laden zich tot doel had gesteld.”

Joe Biden

“Ik ben nog steeds fan, maar met Afghanistan heeft hij me enorm teleurgesteld. Ik kan me geen pijnlijkere herdenking van 9/11 voorstellen. De jihadisten vieren nu hun overwinning op ons, terwijl de inlichtingendiensten Biden nog hebben gewaarschuwd. Het doet me ­denken aan George Bush. Die had een rapport van de CIA op zijn bureau liggen: Al Qaeda determined to strike the United States. Volkomen genegeerd. Toen Nederland met Amerika Irak binnen viel, werd Jan Peter Balkenende beloond met een bezoek aan het Witte Huis en mocht ik als enige Nederlandse journalist een vraag stellen. Ik vroeg of Bush niet bang was dat de inval het terrorisme zou aanmoedigen. Dat werd me niet in dank afgenomen.”

Martin Bosma

“Mijn eerste producer in Amerika. Een buitengewoon slimme, bevlogen en ambitieuze jongeman. En nu is hij steun en toeverlaat van Geert Wilders. Ik heb hem nog een keer gesproken voor tv. Achter zijn bureau hing een poster van het WTC. Ik herinnerde me hem als iemand die gek was op New York, maar wat maakt New York nou zo bijzonder? Dat het een melting pot is, een stad die migranten verwelkomt en hun gang laat gaan. Soms heb ik het idee dat 9/11 meer invloed heeft gehad op Nederland dan op New York. Daar had na een half jaar niemand het meer over moslims. Zonder 9/11 was Geert Wilders nooit zo ver gekomen.”

Edward R. Murrow

“De grootste Amerikaanse broadcastjournalist aller tijden – hij heeft zich overigens wel kapot gerookt. Ik weet waar mijn zwaktes zitten, hij had ze niet. Ik zie in Amerika die anchors. Zo ontzettend goed. Er zijn best een paar dingen die ik aardig kan, maar daar heb ik nooit aan kunnen tippen. Het is alsof dat volk voor tele­visie is geboren. Jaloers? Ik? Ik heb voor Newsweek gewerkt en ben er zelf weggegaan. Maar ik had graag nog eens voor CNN gewerkt.”

Máxima

“Toch niet dat afgekloven verhaal? Ik weet niet eens of het waar is. Nou goed: het verhaal gaat dat Willem-Alexander aan zijn vrienden het verhaal vertelt dat hij, toen nog niemand haar kende, met Máxima zat te eten in Manhattan en dat hij mij aan een tafeltje zag zitten. En ik had het niet door. Prima hoor: steek de draak maar met me. Ik heb hem weleens een vraag gesteld op een moment dat je geen vraag mocht stellen. Daar reageerde hij heel onhebbelijk op. Weet je: die familie Van Oranje is ons ook maar door buitenlandse mogendheden opgedrongen. In Amerika doen ze er een jaar over om een staatshoofd te kiezen en hier wordt het je gewoon in de schoot geworpen. Als je uit de juiste schoot komt tenminste.”

Rio de Janeiro

“Als kind zag ik een film: Orfeu Negro. De mooiste film ooit gemaakt over Brazilië. Heel romantisch allemaal. Ik denk dat ik toen al verliefd werd op die stad. Ik zit er nu vaker dan hier in Amsterdam. Ik heb een huis in Ipanema, een van de leukste strandwijken van de stad. De bossanova komt ervandaan. Vanuit mijn keukenraam kijk ik zo het tropisch oerwoud in.”

“Het allerbelangrijkste vind ik nog wel: de ­Brazilianen zijn een ontzettend fijn volk, die het als hun grootste levensopdracht zien dat het leven plezierig en leuk moet zijn. Dat past goed bij de levensfase waar ik nu in zit. Heerlijk: er vraagt daar nooit iemand aan me wat ik doe. Wat me wel frustreert, is dat ik er journalistiek weinig mee heb kunnen doen. Niemand is geïnteresseerd in Brazilië. Ik begrijp dat niet. Na Amerika is Brazilië het belangrijkste land van het westelijk halfrond.”

Yoga

“Dat is al begonnen op mijn twintigste in Amerika toen een meisje uit de klas me meenam. Ik vond het wel interessant. Er waren toen drie of vier yogascholen in New York, nu zijn het er meer dan in heel India en nog komen ze ruimte tekort. Als je een balansoefening doet, moet je uitkijken dat je niet als dominostenen omvalt. Yoga is niet alleen goed voor je lichaam, maar ook voor je geest. Je moet je ongelooflijk goed concentreren op de dingen die je aan het doen bent. Meditation in action, precies goed voor mij, want om op een kussentje te gaan zitten staren naar een boeddhabeeld en een kaars, daar ben ik dan weer te onrustig voor.”

Loner

“Zo zie ik mezelf niet. Ik heb veel vrienden en ben best trouw, maar ik ben niet van die ene relatie. Ik zie dat ook niet als de norm. Waarom zou ik een vaste partner moeten hebben? Het is niet zo mijn ding. Wel geprobeerd hoor, maar het is nooit een succes geworden. Ik heb vrijheid. Ik hoef ook geen kinderen. Of huisdieren. Zelfs planten overleven het bij mij niet. Ik dacht de ideale plant te hebben gevonden. Hij heet Wout, je kunt hem leasen en hij hoeft maar drie keer per jaar water. Maar nee hoor. Na drie jaar heeft hij het opgegeven.”

Mustafa Marghadi

“Ik vind hem ontzettend goed. Een echte verhalenverteller. Ik heb veel van zijn reportages over corona in Italië gezien. Gaat hij naar Jakarta? Dat snap ik niet van de NOS: is een correspondent net gewend, moet hij weer ergens anders heen. Waarom is dat?”

Meer over