PlusBoekrecensie

Opnieuw graaft de Noor Rune Christiansen zich in in het brein van een jonge vrouw

Ook in De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd weet Rune Christiansen te betoveren met zijn stijl en mooie beelden, maar de losheid en het vertrouwen op alleen de taal is hij in deze roman helaas kwijt.

Maarten Moll
null Beeld Getty Images/Johner RF
Beeld Getty Images/Johner RF

Hij houdt van lange titels, de Noorse schrijver Rune Christiansen. Het zijn zinnen. Fanny en het mysterie in het treurende bos. Dat was in 2019 de eerste roman die van hem in het Nederlands werd vertaald. Een jaar later volgde De eenzaamheid in het leven van Lydia Erneman. En onlangs verscheen De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd.

In de titel van die laatste roman zit geen vrouwennaam, maar ook in deze roman is het hoofdpersonage een vrouw: Norma. Na de dood van haar moeder bezoekt Norma, halverwege de dertig, haar vader Torsten, die zich heeft teruggetrokken op een eiland. Zelf heeft ze net met haar man gebroken en op het eiland hoopt ze haar gedachten te ordenen. Ook het feit dat haar vader en moeder tien jaar eerder scheidden, zit haar nog dwars.

Opnieuw graaft Christiansen zich in in het brein van een jonge vrouw. In Fanny en het mysterie in het treurende bos was dat van de zeventienjarige Fanny, die het na de dood van haar ouders alleen moet zien te rooien. In prachtig, suggestief en rustig proza laat Christiansen haar al dromend haar weg zoeken.

En in De eenzaamheid in het leven van Lydia Erneman volgt hij de dierenarts Lydia, die op het platteland ten prooi valt aan eenzaamheid. In deze grootse roman – die hier na Fanny en het mysterie in het treurende bos verscheen, maar die hij drie jaar eerder schreef – weet hij een schijnbaar gewoon leven te verheffen tot iets existentieels en waardevols.

Ruiter en paard

Dromen en (verhulde) herinneringen spelen in deze romans een grote rol. In De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd gaat het Norma vooral om wat er is gebeurd in haar leven en in dat van haar ouders. Ze denkt allerlei tekens te zien waarachter ze een groot geheim vermoed. Al bij aankomst op het eiland ziet ze op een heuvel een ruiter en een paard onder de kruin van een scheve boom.

Meer dan in zijn andere twee vertaalde romans zit in deze roman heel duidelijk een plot, want Norma wil er natuurlijk achter komen wie die ruiter is, en hoe het met haar ouders zat. Dat doet wat met deze roman. Nog steeds weet Christiansen te betoveren met zijn stijl en mooie beelden, maar de losheid en het vertrouwen op alleen de taal is hij hier kwijt. En dat is erg jammer.

Als de aap uiteindelijk uit de mouw komt, is de uitkomst niet verrassend. Wat teleurstellend dooft de roman dan uit.

Nog even iets over de vertaling. Die lijkt me, ik beheers het Noors niet, adequaat. Alleen verandert er in de scène in het café bij de vismarkt tot twee keer toe whisky in brandewijn. Nu is een schrijver in zekere zin een tovenaar, iemand die water in wijn kan veranderen, maar ik geloof niet dat Christiansen dit hier heeft bedoeld.

En, toegegeven, het zou minder hebben gestoord als De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd toch niet was tegengevallen.

De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd. Rune Christiansen. kosteloos Beeld -
De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd. Rune Christiansen. kosteloosBeeld -

De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd
Rune Christiansen
Vertaald door Sofie Maertens en Michiel Vanhee,
Uitgeverij Oevers, €20,-
166 blz.

Meer over