Serierecensie

Ongemak, machteloosheid en corruptie: de duikbootthriller Vigil is een nagelbijtend spannende serie

Andre Nientied
Suranne Jones als inspecteur Amy Silva. Beeld BBC/World Productions
Suranne Jones als inspecteur Amy Silva.Beeld BBC/World Productions

Wanneer de kapitein van een Schotse visserstrawler een flinke school vissen op zijn radar denkt te ontwaren laat hij vol verwachting de netten uitgooien. Helaas blijkt het iets veel groters en wordt de trawler, inclusief bemanning, met veel kracht onder water getrokken. De in nood verkerende trawler wordt aan boord van de kernonderzeeër HMS Vigil opgemerkt door bootsman Burke. Hij slaat alarm, maar de kernonderzeeër mag zijn locatie niet prijsgeven door te hulp te schieten.

De hevig protesterende Burke wordt door de kapitein naar zijn hut gestuurd waar hij niet veel later dood in zijn kooi wordt gevonden. Een overdosis of is er meer aan de hand? Tja, als het een overdosis was zou de zesdelige BBC-serie Vigil geen nagelbijtend spannende verwikkelingen opleveren.

Inspecteur Amy Silva (Monic Hendrickx lookalike Suranne Jones) krijgt de ondankbare taak de doodsoorzaak te onderzoeken. Ondankbaar, want het onderzoek wordt op alle mogelijke manieren tegengewerkt door de marine. Zo weigert de arrogante luitenant-ter-zee om de onderzeeër aan wal te halen voor wat hij ‘bureaucratisch gezeik’ noemt. Inspecteur Silva moet aan boord van de duikboot gaan en krijgt drie dagen om haar onderzoek af te ronden. Zolang ze aan boord is mag ze geen overleg plegen met haar politiecollega’s aan de wal, want boodschappen versturen vanaf de geheime locatie van de kernonderzeeër is strikt verboden. En dan krijgt Silva aan boord van de duikboot ook nog last van claustrofobie vanwege een eerder trauma, dat langzaam in de serie wordt onthuld.

Isolement en ongemak

Scenarioschrijver Tom Edge (The Crown) heeft de scenariowet ‘maak het je personage zo lastig moeilijk’ vast boven zijn computer hangen. Edge: “Normaal werk je als inspecteur bij een moordonderzoek samen met een team van specialisten, en kan je bevelen uitdelen. Silva heeft geen autoriteit aan boord, ze is ondergeschikt aan de bevelen van de kapitein. Haar onderzoek heeft geen prioriteit aan boord, en ze kan niet overleggen met collega’s. Ze is een uitmuntende rechercheur, maar werkt onder enorme druk en die druk wordt alleen maar groter naarmate de serie vordert. Dat was erg leuk om te schrijven.”

Het isolement en ongemak van Silva wordt nog versterkt door de sets die van de gigantische duikboot – twee voetbalvelden lang, drie dubbeldekkers hoog – een claustrofobisch doolhof maken. Isabelle Sieb, die met James Strong de serie regisseerde, licht toe: “Onze sets waren zo ontworpen dat het lijkt of Silva in een labyrint verzeild raakt. Dat maakt haar nog machtelozer. Er is overigens geen shot in een echte onderzeeër opgenomen, dat zou niet mogelijk zijn geweest.”

Love story

De makers hebben geen medewerking aan de marine gevraagd omdat de serie ook kritische vragen stelt over de aanwezigheid van kernonderzeeërs in de Britse wateren. Zo speelt een protestbeweging aan het Schotse vasteland een belangrijke rol in het verhaal.

“Medewerking van de marine zou lastig zijn geworden. We hadden wel een aantal adviseurs die op duikboten hebben gewerkt, want we moesten natuurlijk wel een accuraat beeld schetsen van het reilen en zeilen aan boord,” aldus Edge. “Niet alleen op technisch gebied maar ook op persoonlijk niveau. Je bent in zo’n duikboot enorm afhankelijk van elkaar, als je een slechte dag hebt kan je niet even weg, je bent drie maanden aan boord. En er is onder water geen verschil tussen dag en nacht, je raakt je gevoel voor tijd kwijt.”

De scenarioschrijver maakte ook handig gebruik van het gegeven dat kernonderzeeërs wél boodschappen kunnen ontvangen maar ze alleen in uiterste nood zenden, om hun locatie zoveel mogelijk geheim te houden. “Dat eenrichtingsverhaal geldt ook voor de relatie tussen Amy Silva en Kirsten Longacre, een verhaallijn die langzaam wordt ontrold.”

Want ook aan land vindt er uitgebreid onderzoek plaats naar de gebeurtenissen aan boord van de Vigil, en dat onderzoek wordt geleid door Kirsten Longacre (Rose Leslie, bekend van Game of Thrones). Zij kan haar collega én vriendin Amy Silva alleen mondjesmaat boodschappen sturen, en dan moet dat ook nog in cryptische vorm omdat er aan boord van de Vigil wordt meegelezen. Sieb: “Vigil is ook een love story waarvan de personages bijna de hele serie van elkaar gescheiden zijn en elk hun eigen strijd leveren.”

Grijs gebied

Nu zijn er al veel duikbootfilms en series gemaakt, van Das Boot tot U-571 en van Under Siege tot The Hunt for Red October. Hadden de makers die vooraf nog bekeken om ideeën op te doen of om clichés te vermijden? Edge: “Duikbootfilms als Das Boot of Crimson Tide waren oorlogsfilms of Koude Oorlogsfilms, ze gingen over gevaar van buiten. In Vigil is het gevaar aan boord.” Sieb vult aan: “In die films zijn het meestal duidelijke good guys tegen de bad guys. Vigil gaat over een grijs gebied van corruptie op elk niveau. Het is tot het eind toe niet duidelijk wie deugt en wie niet. Dat maakt het verhaal veel interessanter.”

Te zien op: NPO2 bij KRO/NCRV, zes delen, twee delen per week, vanaf 11 december. De hele serie is vanaf dan ook op NPO Plus te zien.

Meer over