Recensie

Ongemak en verwarring in een artificiële pornosoap 'Hideous (wo)men' (*****)

In 'Hideous (wo)men' verbergen Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot zich opnieuw achter uitdrukkingsloze plasticinemaskers en komen met een soapverhaal waar een sterke maag voor nodig is.

Simon van den Berg
null Beeld Sanne Peper
Beeld Sanne Peper

Wat zijn theatervoorstellingen in Nederland vaak vriendelijk en braaf. Het valt ineens op als je een voorstelling ziet die zo nadrukkelijk níet wenst te behagen als 'Hideous (wo)men', een samenwerking van mimegroep 'Boogaerdt/Van der Schoot' en upcoming regisseur Susanne Kennedy. Maar deze voorstelling is meer dan een provocatie; het is een even intelligent als onverbiddelijk statement over vrouw zijn en theater maken.

Japanse tekenfilms
Hideous (wo)men is min of meer een vervolg op de pornificatie-performance 'Bimbo' van twee jaar geleden. Opnieuw verbergen de speelsters -vijf in totaal- hun gelaat achter plasticinemaskers, waarmee ze niet alleen onherkenbaar worden, maar ook een griezelig net-niet-echt-effect bereiken. Het zijn nauwelijks levende poppen, met afgemeten bewegingen.

Ze tonen een wereld waarin alles kunstmatig is: de tegels, de houten lambrisering en de plant in het decor zijn nep, de stemmen komen van de geluidsband, de maskers zijn uitdrukkingloos. De figuren, met namen als Angel, Brook en Rocco, spelen in een soort soapverhaaltje - of zijn het scènebeschrijvingen uit een pornofilm? Ze lopen rond met videocamera's, maar wat ze filmen wordt niet zichtbaar. Een televisie toont Japanse tekenfilms: nog meer onechte mensen.

Masturberen
Het decor is een eindeloos draaiende carrousel van drie troosteloze kamers. Twee televisieschermen aan weerszijden tonen een hoek die je als toeschouwer net niet zelf kunt zien. Tijdens een feestscène komt de muziek van achteren, zodat je steeds het idee hebt dat de vrolijkheid zich afspeelt in de kamer die je net niet ziet. Het draaien geeft de indruk van een peepshow, maar ook van een stripverhaal. Daardoor valt het eerst niet op dat één van de figuren in twee kamers tegelijk zit.

Gewapend met de filosofie van Baudrillard drukken de makers tergend en geleidelijk iets uit over uitbeelding, identiteit en zelfenscenering. Maar hoe artificieel de figuren ook zijn, en hoezeer ze hun lijven ook onder controle hebben, het lichaam speelt toch op. Ze moeten eten, drinken, dansen, masturberen.

Opzichtig nep
Het eindigt in een grandioos smerige menstruatie-scène van vijf identieke figuren, even onsmakelijk als fascinerend. Een eindeloos ritueel van lichaamssappen in het continu ronddraaiende decor. Baudrillard stelt dat de wereld zó vol is van symbolen die nergens naar verwijzen, dat realiteit niet meer kan bestaan. Deze vrouwen tonen dat er één onontkoombare werkelijkheid is: die van het lichaam. Maar ze doen dat in een theatervorm waarin alles, zelfs het lichaamsvocht, opzichtig nep is.

Het is ongemakkelijk en verwarrend wat Boogaerdt, Van der Schoot en Kennedy ons hier voorschotelen, maar ze doen dat zó zelfverzekerd en consistent, dat de beelden en associaties blijven doormalen lang nadat de voorstelling is afgelopen. Onontkoombaar theater voor iedereen met een sterke maag.

Toneel: Hideous (wo)men
Door: Toneelgroep Oostpool/Boogaerdt, Van der Schoot
Regie: Susanne Kennedy
Gezien: 19/12
Waar: Haarlem
Te zien: Frascati, 14 t/m 25/1

Meer over