PlusExclusief

Ongeloof over uitspraken John de Mol: ‘Dit is schadelijk voor slachtoffers’

Hoofdschuddend hebben deskundigen de reactie van The Voice of Holland-bedenker John de Mol aangehoord: dat de slachtoffers die nu hun verhaal vertellen over de seksuele wangedragingen bij de talentenjacht ‘eerder aan de bel hadden moeten trekken’. “Vrouwen moeten helemaal niks.”

Marlies van Leeuwen en Dennis Jansen
John de Mol reageert in de uitzending van Boos op de beschuldigingen. Beeld videostill/BOOS
John de Mol reageert in de uitzending van Boos op de beschuldigingen.Beeld videostill/BOOS

“Ik hoor over de barbecues van Marco alleen maar hoe leuk ze het hebben gehad. (...) Ik kan het me gewoon niet voorstellen,” zegt John de Mol in de aflevering van YouTube-programma Boos na het zien van de getuigenissen over de misstanden rond The Voice. En: “Ik hoop dat ze een voorbeeld zijn naar de toekomst. Dat als het ze het ooit nog eens overkomt, dat ze hebben geleerd onmiddellijk aan de bel te trekken, onmiddellijk te melden. (...) Vrouwen hebben kennelijk een soort schaamte, maar praat, zeg het.”

De woorden van de Talpa-baas, die tot 2020 nauw betrokken was bij The Voice of Holland en de afgeleide titels daarvan, vallen bij veel mensen niet in goede aarde. Op social media wordt gesproken over ‘victim blaming’, dat De Mol de schuld legt bij de slachtoffers. Dat lijken de makers van Boos ook te vinden. Die eindigen niet voor niets met een quote van Willy van Berlo, deskundige seksueel geweld bij Rutgers. “Nogmaals, de verantwoordelijkheid ligt bij degene die over de grens gaat, en niet bij degene die het overkomt. Is dat duidelijk genoeg?”

Heel schadelijk

Schrijver Roxane van Iperen is een van de velen die haar ongenoegen uit op Twitter. ‘Ik kan het me gewoon niet voorstellen, zegt John de Mol, de machtigste man in dit verhaal, over de verdenkingen rond Borsato bij The Voice Kids. Voor de laatste fucktwat die zich afvraagt waarom meisjes en vrouwen massaal hun mond houden.’

The Voice-presentatrice Chantal Janzen deelt ‘zorg dat je je vieze poten/appjes/foto’s thuishoudt’, zangeres Do zegt dat John de Mol ‘zich moet schamen’.

Vrouwen moéten ook helemaal niets, zegt Willy van Berlo. “De machtspositie van de pleger maakt het ook moeilijk, zeker als er sprake is van een afhankelijkheidsrelatie. Jouw woord tegen het zijne is al lastig genoeg. Helemaal als je jong en afhankelijk bent. Dan moet je heel stevig in je schoenen staan om met een aanklacht te komen. Dat John de Mol dan zegt dat hij zich niet kan voorstellen dat Marco Borsato over de schreef ging, is heel schadelijk.”

Impact

Er zijn vaak logische verklaringen waarom vrouwen pas laat aan de bel trekken, zeggen deskundigen. “Het doen van zo’n aangifte of naar buiten treden heeft heel veel impact op iemand. Slachtoffers voelen zich vaak heel kwetsbaar. Als je naar buiten komt zoals nu, komt er heel veel op je af,” zegt zedenadvocaat Job Knoester. “Wat vaak gebeurt, is dat zij eerst die gebeurtenissen moeten verwerken en zich pas na lange tijd sterk genoeg vinden om naar buiten te treden. Daar zitten ook nadelen aan voor het strafrechtelijk onderzoek, want therapieën of sterker worden kunnen ook je geheugen beïnvloeden of inkleuren.”

Van Berlo: “Wat ik heel schadelijk vind, is dat seksueel grensoverschrijdend gedrag vaak wordt gebagatelliseerd. ‘Wat stelde dat nou voor,’ ‘Dat hoort er nu eenmaal bij,’ en ‘Het is niet strafbaar’ zijn daar voorbeelden van. Niet strafbaar betekent niét dat het gedrag niet ongepast, ongewenst, grensoverschrijdend en traumatiserend kan zijn.”

Mannen moeten gedrag veranderen

Vol ongeloof hoorde journalist en voormalig Wie is de Mol?-deelnemer Marije Knevel het verhaal van De Mol aan. Ze uitte haar ongenoegen op Instagram en kreeg in een half uur tijd al van meer dan 1200 mensen bijval. ‘De verantwoordelijkheid ligt niet bij de slachtoffers. Geweld tegen vrouwen is geen ‘vrouwenprobleem’, de oplossing ligt niet bij vrouwen. Het zijn mannen die hun gedrag moeten veranderen, jongens die beter moeten worden opgevoed, vrienden die elkaar moeten aanspreken op gedrag dat niet oké is, bedrijfsorganisaties die hun cultuur moeten aanpassen.’

Daar is Van Berlo het mee eens. Werkgevers als John de Mol moeten volgens haar zorgen dat grensoverschrijdend en seksistisch gedrag onder geen enkel beding wordt getolereerd. “Ook niet zulke grapjes. Dan snappen daders ook sneller dat bepaald gedrag over de schreef is. Wegkijken en bagatelliseren is niet meer van deze tijd.” Advocaat Knoester is het daar mee eens. “Er moet een klimaat gecreëerd worden waarin mensen hun verhaal willen delen. Niet alleen in dit wereldje, maar in alle bedrijven. In het geval van talentenjachten moeten kandidaten niet bang hoeven te zijn om hun contract kwijt raken. Of dat die machtsverhoudingen scheef worden.”

Meer over