Nieuws

Ombudsman NPO start onderzoek naar Ongehoord Nederland

Margo Smit, de ombudsman van de NPO, start een onderzoek naar de eerste tv-uitzendingen en de podcast van Ongehoord Nederland, de nieuwe aspirant-omroep van de NPO. Ze heeft dat zojuist bij Ongehoord Nederland gemeld.

Dennis Jansen
null Beeld NPO
Beeld NPO

Smit, die onafhankelijk opereert, kreeg tot tweemaal toe klachten over de uitzendingen van Ongehoord Nieuws, het actualiteitenprogramma van de omroep van Arnold Karskens. De eerste uitzending ging over de inval van Rusland in Oekraïne.

Karskens stelde daarin dat je ‘geopolitiek moet denken’. “Er zijn machtsblokken in deze wereld; als je aan de rand van zo’n machtsblok woont, ben je een bufferstaat,” aldus de omroepbaas, die repte over ‘bepaalde krachten’ die de Amerikaanse president Joe Biden ‘zouden aansturen’.

Kamerlid Wybren van Haga vond dat de ‘EU en de Navo hebben geprovoceerd’. Na de uitzending kwamen bij de ombudsman klachten binnen over ‘onjuiste inhoud, desinformatie en gebrek aan onpartijdigheid’, aldus Smit. Ze trad er – desgevraagd – mee naar buiten. “Meneer Karskens meent dat ik zelf de pers had opgezocht. Nee, ik wérd gevraagd en de ombudsman dient dan transparant te zijn.”

Asielzoekers met fietsen

Na de tweede uitzending ontstond ophef over de aanpak van Jonathan Krispijn. De Ongehoord Nederland-verslaggever had op straat twee vrouwen uit een asielzoekerscentrum gevraagd ‘waar zij hun fiets vandaan hadden’, daarbij insinuerend dat de fietsen vermoedelijk gestolen waren.

Het regende klachten. Op sociale media van onbekende én bekende Nederlanders, als Diederik Ebbinge (‘Wat een vies vuil schorem. Brought to you by de NPO.’), Gijs Rademaker (‘Om je kapot te schamen dit, en dat op m’n eigen NPO.’) en Winfried Baijens (‘Hallo publieke omroep, hoe vind je zelf dat het gaat?’). Ook Smit kreeg weer klachten. “Ditmaal over racisme,” aldus de ombudsman, die besloot een onderzoek in te stellen.

Foutloos, feitelijk en fair

Daarin gaat Smit bekijken of Ongehoord Nederland zich houdt aan de journalistieke code. Bij haar aantreden in 2017 onderschreven de omroepen, en later ook de nieuwe aspiranten, de journalistieke code van de NPO. Wat die code kort gezegd inhoudt: betrouwbaarheid, nauwkeurigheid, onpartijdigheid en pluriformiteit. Smit: “Ik vat het altijd samen in foutloos, feitelijk en fair. Daar valt van alles onder. Zo kun je hoor en wederhoor scharen onder fair.”

Arnold Karskens haalt zijn schouders op over de klachten. “Dat stelt allemaal niets voor,” zegt de omroepbaas. “Mensen roepen maar wat, maar ik heb geen concreet voorbeeld gezien. Maar die zijn er ook niet. Het zijn meningen en wij hebben vrijheid van meningsuiting in Nederland, zeker bij politici. Ik ben zelf veertig jaar verslaggever geweest, heb zestien boeken geschreven. Ik weet echt wel wat goede journalistiek is,” aldus Karskens, die vandaag Thierry Baudet ontvangt in de derde uitzending van Ongehoord Nieuws.

Karskens moet lachen om de ophef die is ontstaan rond Jonathan Krispijn. “Een upcoming comedian,” noemt hij Krispijn. “Maar dit was een serieus item. Nederland valt daarover, maar hij komt zelf uit Colombia. Het zijn juist racisten die hierover vallen. Hij stelt gewoon een vraag en zij geven daar antwoord op. Dat mag toch? Als je die mensen daar in Budel hoort: daar wordt gewoon veel gestolen. Dan moet je hoor en wederhoor toepassen en dat heeft hij gedaan.”

Reactie Frederieke Leeflang, voorzitter van de raad van bestuur van de NPO

“Net als alle andere omroepen heeft ook de nieuwe aspirant-omroep Ongehoord Nederland bij toetreding tot het bestel bevestigd dat ze zich aan de Journalistieke Code NPO zal houden. De onafhankelijke ombudsman toetst de berichtgeving van journalistieke programma’s aan deze code en heeft ons laten weten dat ze momenteel onderzoek doet naar het mogelijk schenden van deze code door het nieuwe programma Ongehoord Nieuws. We wachten dit onderzoek af. Daarnaast zullen we klachten, die ook bij ons bekend zijn, met de ON-directie bespreken. Het is belangrijk om altijd met elkaar in gesprek te blijven.”

“Als NPO staan wij voor de integriteit van het hele bestel. De Journalistieke Code NPO geeft ook ons een leidraad in kwesties waar de integriteit van het bestel in het geding is. In zijn algemeenheid wijzen wij onnodig grievende en kwetsende uitlatingen in NPO-programma’s af. Indien daarvan mogelijk sprake is, gaan we het gesprek met de betreffende omroep aan. Als een programma niet voldoet aan de gestelde doelstellingen of gemaakte afspraken, kunnen we in een uiterst geval besluiten het uit de programmering te halen. Dit gebeurt uiteraard pas na overleg met de betrokken omroep. Als een dergelijk besluit genomen is, zijn er nog bezwaar- en beroepsmogelijkheden.”