'NSA mocht van Britten alle burgers bespioneren'

De Amerikaanse geheime dienst NSA heeft in 2007 een overeenkomst gesloten met de Britse geheime diensten voor het op grote schaal verzamelen van gegevens over het internet- en telefoonverkeer van de Britten. Dat schrijft The Guardian op basis van een memo van klokkenluider Edward Snowden.

Thomas van der Kolk
Hoofdkwartier van de NSA in Amerika Beeld ANP
Hoofdkwartier van de NSA in AmerikaBeeld ANP

Het is dankzij de documenten van Snowden al langer duidelijk dat er vergaande samenwerking is tussen de NSA en de Britse diensten, maar volgens The Guardian is dit de eerste officiële bevestiging dat de Britse autoriteiten op de hoogte waren van spionagepraktijken van de Amerikanen op zeer grote schaal. In de memo van de Amerikaanse klokkenluider, die ook door Channel 4 News is gepubliceerd, staat dat in de overeenkomst tussen NSA en de Britten is vastgelegd dat de NSA voortaan toegang krijgt tot persoonlijke gegevens van 'gewone' Britten die voordien nog verboden terrein waren. De geheime dienst mag die gegevens blootleggen en vasthouden.

Geen doelwit
Concreet gaat het om het analyseren en vasthouden van telefoon- en faxnummers, e-mailadressen en ip-adressen. Eerder hadden de twee landen onderling juist afgesproken dat die gegevens niet in de databases van de NSA bewaard zouden worden. Het gaat om data die 'incidenteel' door de NSA werd verzameld. Dat betekent dat het gaat om gegevens van personen die niet vooraf als doelwit van de afluisterpraktijken waren bestempeld, kortom: mensen die nergens van beschuldigd werden.

De NSA zou deze gegevens gebruiken om analyses te maken van personen naar wie wél rechtstreeks onderzoek gedaan wordt. Zoals bijvoorbeeld kijken naar vrienden van vrienden van vrienden op Facebook. Volgens The Guardian zou met deze aanpak gegevens van vijf miljoen mensen in het 'sleepnet' van het onderzoek terecht kunnen komen. De memo zou zijn verstuurd naar alle analisten binnen de afdeling van de NSA die verantwoordelijk is voor het verzamelen, analyseren en delen van alle gegevens die uit de spionageprogramma's zijn gehaald.

Topgeheim
The Guardian schrijft ook over een ontwerpmemo uit 2005 die is aangemerkt als topgeheim en waarin een procedure staat beschreven voor het bespioneren van inwoners van het Verenigd Koninkrijk en andere landen uit de zogenoemde Five Eyes-groep. Dat is een groep landen waarmee de NSA het nauwst zou samenwerken, en bestaat naast Groot-Brittannië en de VS zelf uit Australië, Canada, en Nieuw-Zeeland. In de ontwerpmemo staat dat deze partnerlanden onder geen beding op de hoogte moeten worden gesteld van deze spionage of van de procedure daarvoor.

De Britse geheime dienst GCHQ en het Cabinet Office, onderdeel van de Britse regering, wilden tegenover The Guardian niet op de berichtgeving reageren.

Meer over