Nieuws

Nieuwe game van kunstenaar Floris Kaayk: als rebel een nieuw internet bouwen

Screenshot uit  Next Space Rebels. Beeld Floris Kaayk
Screenshot uit Next Space Rebels.Beeld Floris Kaayk

Het nieuwste werk van kunstenaar Floris Kaayk zal niet snel te zien zijn in musea. Met computerspel Next Space Rebels introduceert de kunstenaar maatschappijkritiek in de gamewereld.

Edo Dijksterhuis

Zelf met vrienden raketten bouwen om satellieten de ruimte in te schieten en zo een eigen, onafhankelijk internet mogelijk te maken. Dat was de droom die in 2011 werd gelanceerd tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Chaos Computer Club, de grootste hackersvereniging van Europa. Uitgelezen kans voor een kunstenaar als Floris Kaayk, die geïnteresseerd is in internetsubculturen met grote ambities. “In de vijf jaar dat ik me in het onderwerp heb verdiept, werd het plots heel actueel. Miljardairs als Jeff Bezos en Elon Musk gingen ook ruimteprogramma’s opzetten, om zich een stuk niemandsland net buiten de dampkring toe te eigenen. Dat vormt een mooie extra laag voor Next Space Rebels.”

Next Space Rebels is een game, Kaayks eerste. De kunstenaar werd in 2011 bekend toen zijn korte animatiefilm The Origin of Creatures werd geselecteerd als Nederlandse inzending voor de Oscars. Een jaar later onthulde hij bij De Wereld Draait Door dat de internetfilmpjes waarin hij optreedt als Jarno Smeets, de eerste mens die vliegt als een vogel, fictie waren. Toch namen velen ook zijn daaropvolgende project, sneakers gemaakt van kunstmatig gekweekte vissenhuid, volledig serieus.

Kort spektakel

Kaayks projecten zijn zo geloofwaardig omdat ze menselijke verlangens combineren met utopische vergezichten, die net niet zo uitzinnig zijn dat iedereen ze meteen herkent als sciencefiction. Bovendien presenteert hij ze ‘in het wild’, op sociale media en websites. Maar dat heeft ook nadelen, ondervond hij. “Mijn vorige project, The Modular Body, bestond uit 56 filmpjes op YouTube die mensen zelf konden kijken in verschillende volgordes. In praktijk bleken kijkers vooral geïnteresseerd in kort spektakel en klikten ze er één of twee aan. Op zoek naar manieren om de aandacht langer vast te houden, kwam ik uit bij games.”

Omdat hij zelf geen gamer is, moest Kaayk flink wat research doen. “Het eerste jaar heb ik prototypes gebouwd om uit te vinden hoe games eigenlijk werken. Daarna ben ik de verhaallijn gaan uitdiepen. Als speler maak je deel uit van een groep activisten die zich verzetten tegen de macht van het grootkapitaal in de ruimtevaart. Je leert raketten ontwerpen en bouwen, met als doel een alternatief internet. Maar het is niet alleen heroïsch, er is ook ruimte voor twijfels en keerzijdes. Want hoelang duurt het voordat ook in een alternatief internet censuur en criminaliteit opduikt?”

In Next Space Rebels kan het verhaal op drie manieren eindigen. Het eerste scenario: de rebellen slagen in hun missie en stichten een digitale vrijstaat, een beetje zoals het internet uit de pioniersjaren. Of: het alternatieve internet komt in handen van Silk Road, de grootste marktplaats van het dark web, waar wapens, drugs en kinderporno verhandeld worden. In de derde optie kan de speler de rebellen laten zwichten voor het grote geld van Big Techbedrijf StarConnect (lees: Google, Facebook).

Een echte game

Next Space Rebels is te spelen via platforms als Game Pass, het Netflix van computerspelletjes. Kaayk: “Het begon als een experimenteel kunstproject, maar toen ik ging samenwerken met een game-uitgever werd het een echt product, dat perfect moet werken. In de laatste drie maanden voor de lancering bestookte een team testers in Polen ons met bugs die we moesten fiksen.”

Hoewel Next Space Rebels vanwege de maatschappijkritische inhoud als game een vreemde eend in de bijt is, wordt het spel zeer goed ontvangen. Kaayk: “Ik hoopte de aandacht anderhalf uur te kunnen vasthouden, maar op Twitter meldde zich al iemand die twaalf uur non-stop heeft gespeeld.”

Meer over