PlusInterview

Nico Moolenaar, de man achter Undercover: ‘Oppassen dat je een serie niet gaat uitmelken’

Tom Waes als geheim agent Bob. Achter hem Frank Lammers als de Brabantse drugsbaron Ferry Bouman. Beeld © VRT-NyklyN
Tom Waes als geheim agent Bob. Achter hem Frank Lammers als de Brabantse drugsbaron Ferry Bouman.Beeld © VRT-NyklyN

Na twee seizoenen en een speelfilm, start zondag een nieuwe reeks van Undercover, de succesvolle Belgisch-Nederlandse misdaadserie op Netflix. Hoe schrijf je een script zonder zeker te weten of er nog een vervolgseizoen komt? Nico Moolenaar, de geestelijk vader van Undercover, legt uit.

Roelf Jan Duin

Wanneer is een serie ten einde? En hoe construeer je een einde dat genoeg openlaat om ook weer als een nieuw begin te dienen? Nico Moolenaar weet er als showrunner (een allesomvattende functie van scenarist, producent en conceptbewaker) van Undercover alles van. Toen vijf jaar geleden het idee voor de serie ontstond, had hij een aantal uitgangspunten: een seizoen moest een afgerond verhaal zijn, waarbij een undercoveroperatie van het begin tot het einde verteld wordt. “Elk seizoen wordt geschreven met het idee dat het het definitieve einde kan zijn, want het hangt van heel veel factoren af of we kunnen doorgaan. Daar houd je dus rekening mee in het scenario. Tegelijkertijd wil je wel de mogelijkheid laten bestaan dat er wél een nieuw seizoen komt.”

Een andere stelregel: geheim agent Bob (gespeeld door Tom Waes) mocht niet doodgaan. “De VRT wilde een serie om Tom heen bouwen. En Tom wilde na ieder seizoen gelukkig ook nog heel graag door. Dat hij moest blijven leven was een van de weinige opdrachten die we meekregen.”

Na het succes van het eerste seizoen zat Moolenaar met een onverwachts luxeprobleem opgescheept: de Brabantse drugsbaron Ferry Bouman (Frank Lammers) en zijn vrouw Daniëlle (Elise Schaap) waren te goed om zomaar af te danken. Moolenaar: “Het was als een bliksem die plotseling insloeg, zoiets kun je niet plannen. Je doet altijd je best om een leuk personage te creëren, maar pas toen we zagen hoe Frank en Elise ze tot leven wekten, wisten we dat we goud in handen hadden.”

‘Extra onderliggende dreiging’

En dus kregen ze ook een rol in het tweede seizoen, waarin Ferry vanuit de gevangenis het leven van undercoveragent Bob nog steeds zuur maakt. Het was een afgeleide verhaallijn, centraal stond de missie van Bob om een crimineel netwerk op een paardenrange op te rollen. “Maar ik vond niet dat we Ferry geforceerd in de serie hielden, die scènes in de gevangenis zorgden voor een extra onderliggende dreiging in het verhaal.”

Dit voorjaar verscheen ook Ferry, een prequel, over de jonge jaren van de crimineel, waarmee het universum van de Undercover-personages nog verder uitdijde. Er zitten een paar ieniemienie-inconsistenties in, geeft Moolenaar toe, al zullen die alleen door de echte diehard fans zijn opgemerkt. “In het eerste seizoen zegt Ferry dat hij, voordat hij met Daniëlle kreeg, al getrouwd was, en alimentatie moest betalen. In de film was geen ruimte om ook zijn ex te introduceren, dus dat deel van zijn leven komt niet terug en wordt ook niet benoemd. Natuurlijk baal je dan van zo’n zinnetje in het eerste seizoen, die had ik er liever niet in gehad, maar dat gebeurt nou eenmaal als je een verhaal aan het schrijven bent. Tegelijkertijd hoeft het verhaal ook niet 100% te kloppen, 85% is voldoende. Het belangrijkste is dat de personages voor de kijkers waarachtig zijn, dat het echt voelt.”

Tekst loopt door onder de foto

Over Ferry Bouman werd ook een film gemaakt: Ferry, een prequel op de serie.  Beeld © VRT-NyklyN
Over Ferry Bouman werd ook een film gemaakt: Ferry, een prequel op de serie.Beeld © VRT-NyklyN

In het derde seizoen, dat zondag online komt, neemt Ferry weer een prominente rol in. Moolenaar: “We hadden na seizoen twee kunnen stoppen, tegelijkertijd zat er nog heel veel interessants in de karakters dat uitgediept kon worden. Op het goede moment stoppen is altijd een uitdaging, je moet er altijd voor waken dat je een serie niet gaat uitmelken. Ik vond Breaking Bad een fantastische serie, maar het had na het vierde seizoen wel afgelopen mogen zijn, ik kreeg het gevoel dat het toen afgerond was.”

Vierde seizoen

Of er een vierde seizoen van Undercover komt mag Moolenaar nog niet zeggen, maar ook de verhaallijn in het derde seizoen geeft geen hints in die richting. Op het oorspronkelijke thema van de serie kan sowieso nog eindeloos worden voortgeborduurd. “Een van de leidende ideeën toen we begonnen, was onderzoek van het goede, het kwade, en de grijze zone daar tussenin. In het eerste seizoen komt dat terug in Ferry, die een nietsontziende crimineel, een moordenaar en een sociopaat is, en tegelijkertijd oprecht van zijn vrouw houdt. Bob is een agent die het goede nastreeft, maar dat wel ten koste laat gaan van zijn gezin. En gaandeweg, ook in het tweede seizoen, wordt het steeds ingewikkelder voor hem om criminelen te pakken en zich tegelijkertijd zelf aan de regels te houden. Politiemensen, ook undercoveragenten, die we hebben gesproken voordat we begonnen met het schrijven van de serie, zeiden dat dat bijna onmogelijk is omdat de strijd tegen criminelen zo ongelijk is. ‘Je speelt voetbal tegen een team van 20 spelers, met een doel dat bijna is dichtgetimmerd,’ zeiden ze.”

Meer over