PlusRecensie

Muziek op hoog niveau in 1,5 meteropstelling: prachtconcerten voor geluksvogels

Twee prachtconcerten waren in het afgelopen weekend te beluisteren in het Concertgebouw. Zaterdag speelde het Franse topbarokensemble Les Arts Florissants onder oudemuziekpionier William Christie, zondag dirigeerde de Fin Santtu-Matias Rouval het Koninklijk Concertgebouworkest in twee symfonieën van zijn grote landgenoot Sibelius.

Erik Voermans
De Grote Zaal van het Concertgebouw. Nog geen 500 mensen mochten dit weekend de concerten live meemaken in de zaal. Beeld ANP
De Grote Zaal van het Concertgebouw. Nog geen 500 mensen mochten dit weekend de concerten live meemaken in de zaal.Beeld ANP

Het muziekleven ligt aan het infuus (dat in vele individuele gevallen niet eens is aangesloten), het Concertgebouw lijdt vanwege de aangescherpte coronamaatregelen andermaal zwaar verlies en het Concertgebouworkest heeft nog steeds geen chef-dirigent.

De wereld van de klassieke muziek heeft er weleens rooskleuriger uitgezien.

Toch gaan de concerten voor zover mogelijk door, met opnieuw anderhalvemeterprotocollen in de zaal en met aangepaste aanvangstijden. Geluksvogels mogen de muziek live in de zaal meebeleven. De anderen zijn weer aangewezen op streaming.

Het heeft dus iets decadents hier verslag te doen van twee prachtconcerten in het Concertgebouw, afgelopen weekeind, waar nog geen 500 mensen bij aanwezig konden zijn.

In de NTR ZaterdagMatinee kwam het Franse topbarokensemble Les Arts Florissants langs, dat onder leiding van zijn oprichter en eerbiedwaardige oudemuziekpionier William Christie een stuk van Händel had meegebracht dat je nooit te horen krijgt. Niet omdat de muziek niet mooi zou zijn (Händel componeerde het tussen zijn prijsoratoria Israel in Egypt en Messiah in en bevond zich dus op het toppunt van zijn kunnen), maar omdat het eerder kalm, vergeestelijkt en filosofisch van inhoud is dan woest, tragisch en dramatisch.

Wondermooie aria’s

Händel noemde het een ‘pastorale ode’ en gebruikte grotendeels een tekst van de grote Engelse dichter Milton. Titel: L’Allegro, il Penseroso ed il Moderato, wat zoveel betekent als de Vrolijke, de Peinzende en de Gematigde. Muzikaal leidt dit tot een aaneenschakeling van aria’s, veelvuldig van zeer grote schoonheid en afwisselend opgewekte en diep melancholiek van karakter. In het derde deel komt de Gematigde aan het woord, die de luisteraar op het hart drukt het in het leven niet al te dol te maken.

Sopraan Rachel Redmond mocht de ene na de andere wondermooie aria aan elkaar rijgen en ze kreeg gezelschap van tenor James Way, bas-bariton Andrew Foster-Williams en de jongenssopraan Clemens Schwartz, die, gekleed in een matrozenpakje, de harten van alle aanwezigen stal. De musici en de koorzangers van Les Arts Florissants zorgden intussen voor een instrumentaal en vocaal aandeel van het hoogste niveau.

De Finse dirigent Santtu-Matias Rouvali (36) voor het Concertgebouworkest. De orkestleden leken zeer geporteerd van de Fin, die in 2020 bij het KCO debuteerde.

kosteloos Beeld Milagro Elstak
De Finse dirigent Santtu-Matias Rouvali (36) voor het Concertgebouworkest. De orkestleden leken zeer geporteerd van de Fin, die in 2020 bij het KCO debuteerde.kosteloosBeeld Milagro Elstak

Gunstig teken

Daags erna was ook het Concertgebouworkest zeer goed op dreef onder leiding van de 36-jarige Fin Santtu-Matias Rouvali, die zijn drie concerten met de laatste twee symfonieën van Sibelius, het pianoconcert van Mosolov (met pianogod Daniil Trifonov) en Helix (2005) van Esa-Pekka Salonen teruggesnoeid zag worden tot één matinee met alleen de stukken van Sibelius.

De orkestleden leken zeer geporteerd van de Fin, die in 2020 bij het Concertgebouworkest debuteerde en momenteel zowel chef is in Göteborg als van de Philharmonia in Londen. Dat hij zo snel alweer terugkeert, is een gunstig teken, maar hij zal zich eerst in Mahler en Bruckner en in het Franse repertoire moeten bewijzen voordat bij het Amsterdamse orkest een volgende stap mogelijk wordt.

De geheimzinnige en ongrijpbare muziek van Sibelius kende overduidelijk geen geheimen voor Rouvali. In een pauzegesprekje met interviewer Dominic Seldis wees de Fin nog maar eens op de verklanking van natuurfenomenen als het noorderlicht in de Zevende symfonie, maar daar werd het raadsel nauwelijks kleiner van.

Betoverend

Het deed er ook niet toe. Door het orkest met sierlijke, beeldende en duidelijke gebaren te inspireren tot geweldige uitvoeringen van de Zesde en de Zevende, legde Rouvali de ontsluiering van het geheim bij de toehoorder, die zich vervolgens alleen maar hoefde te laten meeslepen door de betoverende klankabstracties.

Intussen kon je je weer eens afvragen waarom het toch zo is dat overal die ontzettend goeie, jonge dirigenten uit Finland opduiken. Het zal iets te maken hebben met de kwaliteit van het muziekonderwijs.

Klassiek

Händel, Sibelius

Door Les Arts Florissants o.l.v. William Christie, Concertgebouworkest o.l.v. Santtu-Matias Rouvali

Gehoord 11 en 12/12 in het Concertgebouw

Meer over