PlusDe Erelijst

Miles stuurde hem weg, dus John McLaughlin begon een opwindende jazzrockband

In deze rubriek bespreekt de muziekredactie van Het Parool een klassieker uit de geschiedenis van pop, jazz of klassieke muziek, die het waard is opnieuw te beluisteren. Deze keer: The Inner Mounting Flame van The Mahavishnu Orchestra with John McLaughlin.

Erik Voermans
null Beeld

Deze maand, vijftig jaar geleden, verscheen The Inner Mounting Flame, het debuutalbum van The Mahavishnu Orchestra.

Terug in de tijd Op een avond in 1970 stond gitarist John McLaughlin, gitarist bij Miles Davis, zo beroerd te spelen dat hij na het concert zijn excuses aanbood. “Sorry Miles, I didn’t have my shit together.” Davis reageerde weinig begripvol: “I know’. En na een korte stilte: “Ik denk dat je een eigen band moet beginnen.”

Dit voorval was de start van een groep die het aangezicht van de jazz voorgoed zou veranderen en die met het debuutalbum The Inner Mounting Flame een torenhoge standaard zette voor het genre jazzrock, waarin de virtuositeit van de jazz samenging met het volume en de intensiteit van rockmuziek.

Bijna had de groep trouwens niet bestaan, want McLaughlin werd benaderd door bassist Miroslav Vitous met de vraag of hij wilde toetreden tot de band die hij met saxofonist Wayne Shorter en toetsenman Joe Zawinul aan het opzetten was (het latere Weather Report). McLaughlin sloeg het aanbod af, hoewel het hoogst aantrekkelijk was, maar hij had Miles Davis nu eenmaal beloofd een eigen band te beginnen.

McLaughlin benaderde als eerste bassist Tony Levin en wilde Jean-Luc Ponty als violist, maar kwam uit op drummer Billy Cobham, violist Jerry Goodman (ex-The Flock), bassist Rick Laird en toetsenman Jan Hammer, na een tip van Vitous. Er was meteen een klik en na enkele concerten in het voorprogramma van John Lee Hooker in Café Au Go Go in New York doken ze de studio in voor hun debuutplaat. De naam Mahavishnu Orchestra was terug te voeren tot de spirituele naam die McLaughlins goeroe Shri Chinmoy hem in 1970 had gegeven.

The Inner Mounting Flame sloeg in als een bom. Zulke muziek, met die onregelmatige maatsoorten en met die mate van technische virtuositeit, op dat volume, had niemand ooit nog gehoord. In zijn solo’s op zijn zwarte Gibson Les Paul benaderde McLaughlin de notenslagregens van zijn idool John Coltrane. Alle gitaristen op de wereld luisterden er met wijd open mond naar.

Het succes was groot en onmiddellijk. De groep gaf van november 1971 tot december 1973 vierhonderd concerten en klapte toen met ruzie uiteen. De leden vonden dat McLaughlin te veel aandacht kreeg en dat hij ten onrechte met alle auteursrechten ging strijken.

Waarom nu herbeluisteren Op The Inner Mounting Flame is te horen wat een waanzinnig opwindende band het Mahavishnu Orchestra was, maar ook dat ze, zoals in A Lotus On Irish Streams voor akoestische gitaar, piano en viool, ook tot verstilde poëzie in staat waren.

Verder luisteren Hoewel ook hun tweede album, Birds of Fire, en het uit nood geboren live-album Between Nothingness and Eternity zeer succesvol waren, bleef hun derde, titelloze, studioplaat 25 jaar op de plank liggen. Hij verscheen in 1999 onder de titel The Lost Trident Sessions.

Meer over