PlusBoekrecensie

Lydia Sandgren levert het bewijs dat literatuur wel degelijk toekomst heeft

Maarten Moll

‘Had literatuur als zodanig überhaupt nog een toekomst?’ Die zin staat in de vuistdikke debuutroman Verzamelde werken van de Zweedse schrijver Lydia Sandgren. Grapje, neem ik aan.

Maar grap of niet, Verzamelde werken is het bewijs dat literatuur wel degelijk toekomst heeft. Dompel je onder in deze… ja, wat is het eigenlijk? Een ideeënroman? Een bildungsroman? Of ‘gewoon’ een psychologische roman?Verzamelde werken is het allemaal. En ook nog een familieroman, een liefdesroman, een roman over mannenvriendschap én een soort thriller.

Bovendien had Verzamelde werken (een nogal abstracte titel) ook De verdwijning van Cecilia als titel kunnen hebben. Het allerbelangrijkste is dat het een ontzettend plezier is om deze roman te lezen, en dat Lydia Sandgren zo overduidelijk plezier heeft gehad van het schrijven ervan.

Martin Berg en Gustav Becker leren elkaar kennen op de middelbare school in Göteborg. Martin wil schrijver worden, Gustav schilder. Ze brengen veel tijd met elkaar door en Sandgren neemt die tijd om de verschillende karakters en de ontwikkeling daarvan gestalte te geven. Gustav is een fladderaar met natuurlijk talent, Martin is wat gestructureerder en heeft moeite zijn talent op papier te krijgen. En dan komt er een meisje tussen: Cecilia.

Het verhaal, geschreven als een terugblik van Martin op zijn leven (de verzamelde werken), begint als Martin mede-eigenaar is van een uitgeverij in zwaar weer (heeft literatuur nog wel een toekomst?), Gustav een gevierd schilder, en Cecilia Berg zo’n vijftien jaar eerder Martin en hun twee kinderen van de ene op de andere dag heeft verlaten om nooit meer iets van zich te laten horen.

Zijn muze geschilderd

Gustav is weer in de stad, waar in een groot museum een overzichtstentoonstelling van zijn werk is te zien. Onder die werken veel doeken waarop Gustav zijn muze Cecilia heeft geschilderd. Rakel, Martin en Cecilia’s dochter, krijgt dan iets onder ogen wat betrekking heeft op wat er met haar moeder gebeurd kan zijn. Ze besluit het spoor te volgen.

Deze thrillerlijn maakt van de roman niet opeens een pageturner (al willen we graag weten hoe dat nu zit met Cecilia), maar versterkt juist deze geweldige roman waarin alles in elkaar grijpt, en de personages met hun gezwoeg, getob en streven naar een soort geluk rijk en geloofwaardig worden neergezet.

null Beeld -
Beeld -

Verzamelde werken

Lydia Sandgren
Vertaald door Eline Jongsma en Janny Middelhoek-Oortgiesen
Uitgeverij Oevers
€32
784 blz.

Meer over