PlusFilmrecensie

Laat die voice-over maar zitten: beelden in Indiase documentaire over klimaatverandering zeggen genoeg

De documentaire Invisible Demons schetst een verontrustend beeld van een onder klimaatverandering zuchtend Delhi. Zelfs de heilige koe hapt er naar adem.

Elise van Dam
Still uit ‘Invisible Demons’. In miljoenenstad Delhi hangt een dikke laag smog. Beeld
Still uit ‘Invisible Demons’. In miljoenenstad Delhi hangt een dikke laag smog.

Al sinds april zuchten grote delen van India onder torenhoge temperaturen. Mensen snakken naar adem en vogels vallen uit de lucht. Ondertussen wordt het noordoosten van het land juist geteisterd door overstromingen. Het is bijna geen nieuws meer. India is een van de landen waar klimaatverandering zich onontkoombaar manifesteert.

In de documentaire Invisible Demons geeft Rahul Jain een verontrustend beeld van de manier waarop de miljoenenstad Delhi gestaag verandert in een vrijwel onleefbare omgeving. Een dikke laag smog beneemt niet alleen het uitzicht, maar vooral de adem. ‘Giftige pijlen die de longen doorboren,’ noemt Jain de hevig vervuilde en onzichtbare deeltjes in de lucht die Indiërs elke dag inademen.

Hij doet dat in een nogal geforceerde en prekerige voice-over waarin hij een aantal statistieken aanhaalt en zijn eigen bevoorrechte positie becommentarieert. Jain, die hiervoor met Machines (2016) een film maakte over de Indiase textielindustrie, is op zijn best als hij zijn beelden laat spreken.

Die beelden vormen een getuigenis van de tastbare gevolgen van klimaatverandering waarmee de bewoners van Delhi in hun dagelijks leven te maken hebben. Hun door de stoffige droogte kapot gehoeste longen, het vullen van jerrycans met water uit een tankwagen bij gebrek aan stromend water. Maar ook poëtischere, bijna symbolische beelden. Een man die met een enorm, smeltend ijsblok door de straten loopt. De in India heilige koe die hijgend naar adem hapt.

Dat deze onleefbare situatie door mensen veroorzaakt is, daarover laat Invisible Demons weinig misverstand bestaan. India is de snelst groeiende economie ter wereld en daar betaalt het land voor met bergen van plastic en rivieren vol giftig schuimend afval. Een veerman die vaart op de door Delhi stromende Yamuna is er helder over: de goden kunnen dit niet meer oplossen.

Invisible Demons

Regie Rahul Jain
Te zien in De Balie, City, Filmhallen, Rialto VU, Tuschinski

Meer over