PlusInterview

Kunstenaar Florentijn Hofman heeft rocksterrenstatus in China: ‘Ik verkoop niets van mijn werk’

Hofman biedt beginnende kunstenaars onderdak in zijn studio annex huis in de Arnhemse bossen. Beeld Shody Careman
Hofman biedt beginnende kunstenaars onderdak in zijn studio annex huis in de Arnhemse bossen.Beeld Shody Careman

Hij is de man van de XXXL-badeend waar miljoenen mensen op afkwamen. In China heeft kunstenaar Florentijn Hofman de status van rockster.

Annemart Van Rhee

De gele badeend waar hij wereldwijd furore mee maakte is 26 meter hoog. Zijn Selfie Panda die de harten in China verovert, nog een halve meter langer. Net als de groene stadscocon die de komende maanden de Sint-Janskerk in Schiedam vult.

Toch heeft de studio van Florentijn Hofman (44) in de Arnhemse bossen geen kolossale omvang. Met bureaus vol kleurige klei, poppetjes, geboetseerde minidinosaurussen en rondslingerende tekeningen lijkt dit eerder een kinderkamer dan het artistieke hoofdkwartier van één van Nederlands succesvolste beeldend kunstenaars.

“Sommige mensen verwachten een enorm atelier, maar toch gebeurt het hier. Nadat ik heb gepraat met opdrachtgevers – voor het coronatijdperk altijd op locatie om de omgeving te voelen – begin ik op deze plek met schetsen, kleien, onderzoeken en het maken van constructieberekeningen. Die gegevens shake ik met geschiedenis en sociale achtergrond van de plaats van de sculptuur. En dan opeens heb ik jazz. Een Hofmancocktail. Hier valt het kwartje.”

Met hier bedoelt Hofman het door hem verbouwde bioscoop annex kantinegebouw van 1000 vierkante meter op het voormalige Defensieterrein waar hij woont met partner en ontwerper Kim en hun vier kinderen. Huize Zeldenrust, zegt hij zelf. Hij biedt er beginnende kunstenaars onderdak en collega’s die verdieping zoeken. In de grote zaal organiseert hij filmavonden voor bewoners van de culturele enclave die zich heeft gevestigd in gerenoveerde bunkerboerderijen en een vliegtuighangar.

U deelt uw huis en ervaringen graag met anderen?

“Omdat iedereen daar rijker van wordt. Omdat wij als gezin en als buurt ons daardoor kunnen verwonderen. Ons kunnen laten inspireren door kunstenaars, studenten en elkaar. Op die manier heb je samen plezier en word je wijzer. Ik wil mijn kinderen laten zien dat er meer is dan 9-to-5-jobs, dat ze straks met hun hart moeten kiezen. Dat noem ik rijkdom. Ik vind het vreemd als organisaties voor bepaalde gelegenheden en openingen selecte groepjes uitnodigen. Om het exclusiever en dus interessanter te maken. Ik ben daar niet van.”

Heeft u die instelling van thuis meegekregen?

“Het interesseert mij niet waar het precies vandaan komt. Het zit in elk geval in mij. Zo heb ik altijd gevoetbald omdat ik wilde sporten in teamverband. Je moet het met z’n allen doen. Ik werk veel in buitenruimtes omdat die voor iedereen toegankelijk zijn en ook dan betrek ik er zoveel mogelijk mensen bij. Ik overleg met de gemeente, de bouwers, de wijkagent en de eigenaren van het café ertegenover. Voor een geslaagd project moet ik in contact staan met anderen, stel ik me als een soort alien op dan lukt dat niet. Ik kan niet zomaar vanuit mijn atelier ergens werk neerknallen.”

Het geld dat het oplevert is toch ook aantrekkelijk?

“Mijn werk verschaft ons vrijheid en deze plek waar we wonen. En de mogelijkheid ervaringen te delen met onze kinderen, vrienden en buren. Dat interesseert mij. Ik verkoop niets van mijn werk. Ook niet de kleine beeldjes of schaalmodellen. Ik heb een archief vol, maar hecht daar nul waarde aan. Zou het ook niet willen exposeren. Wat ik wel leuk vind: met mijn gezin naar de opening van mijn werk gaan. Samen reizen kunnen maken naar plekken waar ik aan de slag ga. Ze hebben Japan gezien. Net als China, Taiwan, en Nieuw- Zeeland. Kijken, kijken, kijken. Het maximale eruit halen van wat op ons pad komt, zoveel mogelijk beleven.”

Zo’n 32 miljoen mensen zagen onder meer in Hong Kong, Taiwan, Australië en Chili de gele badeend dobberen. Dat leverde Florentijn Hofman de koosnaam Papa Duck op. En de status van rockster. Vooral in China is hij groot. Kreeg hij pre-corona een opdracht, dan vloog hij voor een week naar de betreffende stad in dat land. “Ik krijg carte blanche voor de artistieke uitvoering, anders doe ik het niet.”

Een opvallende verschijning in West: de Bospoldervos van kunstenaar Florentijn Hofman. Beeld Otto Snoek
Een opvallende verschijning in West: de Bospoldervos van kunstenaar Florentijn Hofman.Beeld Otto Snoek

Waarom ben u uitgerekend in China zo groot?

“Ik werd er bekend door de badeend en de ongekende bezoekersaantallen. Daardoor werd ik nog een keer gevraagd. En als dat ook een succes is, komen opdrachtgevers steeds bij je terug. Ik heb de Bubble Coat Elephant gemaakt, een grote olifant die vanaf een shopping mall met een slurf van 25 meter water spuit op het plein ervoor. Mijn gedachte: hoe kun je ouders buiten de mall houden, om de overconsumptie tegen te gaan? Want die is daar heftig. Antwoord: door de aandacht van de kinderen, de kleine prinsjes en prinsesjes, met die olifant te trekken. Zij vinden dat waterfestijn prachtig. En papa en mama wijken vaak niet van hun zijde. In Dujiangyan ligt nu de Selfie Panda, waar bezoekers met hun smartphone het mobieltje van de panda kunnen besturen. Het gaat over ijdel zijn, over wie fotografeert wie. Over de verhoudingen tussen mens en natuur. Al mijn werk bezit kritische laagjes.”

Steekt het dat sommige kunstpausen uw werk geen kunst noemen?

“Nee. Ik maak grote werken om zelf in de schaduw te staan. En omdat ze in de openbare ruimte moeten concurreren met hoge gebouwen, reclamemasten en verkeer. Het gaat niet om mij of om mijn mening. Je kunt diepere laagjes in mijn werk zien of voelen, als je dat wilt. Veel belangrijker: is het beeld interessant? Bij mij heb je geen driedubbele handleiding nodig om het te begrijpen.”

U kunt door corona nog steeds niet reizen naar bepaalde plekken.

“Ik vind dat verschrikkelijk en frustrerend. Ik ben beeldhouwer en werk in de buitenruimte. Ik moet voelen hoe dat resoneert, ook om toekomstige keuzes te maken. Nu gaat alles via het scherm. De Selfie Panda met zijn 3,5 miljoen ijzeren stekels? Nog niet in het echt gezien. De Messengers, grote vogels op gebouwen in Brisbane – ook niet live bij geweest. Geen idee hoe het voelt. Het is niet anders.”

U maakt veel tijdelijk werk. Vindt u het niet erg dat u geen erfenis achterlaat?

“De gedachte iets permanents toe te voegen, is heel romantisch. En het zegt ook iets over de grootheidswaanzin van de mens. Ik heb daar niets mee. Evenmin met werk dat ‘af’ is. Ik houd van beweging, van tijdelijk werk en dat past ook bij de publieke ruimte. Die is niet van mij, niet van jou, maar van iedereen. Om die reden mag het veranderen. Vanwege de frisheid, het schudt wakker.”

Meer over