Update

Klap Will Smith in gezicht Chris Rock schokt Oscar-publiek

De ‘kleine’ feelgoodfilm Coda, die wereldwijd vrijwel alleen te zien is geweest op AppleTV, heeft de belangrijkste Oscar gewonnen. Maar Will Smith, bekroond tot beste acteur, trok de meeste aandacht met een klap in het gezicht van Chris Rock.

Jan Pieter Ekker

Het werd dan toch een spraakmakende Oscaruitreiking, maar op een andere manier dan de Academy of Motion Picture Arts and Sciences had gehoopt. Nadat Chris Rock een opmerking had gemaakt over het kale hoofd van zijn eega Jada Pinkett Smith (‘G.I. Jane 2 can’t wait to see you’, een verwijzing naar de film G.I. Jane uit 1997 waarvoor actrice Demi Moore haar hoofd kaal schoor) liep superster Will Smith het podium op, en gaf hij Rock – niet gescript – een daverende klap.

“O, wow,” was het enige wat Rock kon uitbrengen. “Leave my wife’s name out of your fucking mouth,” brulde Smith, terwijl hij zijn plek weer innam naast zijn vrouw. Ze lijdt aan alopecia areata, een autoimmuunstoornis die leidt tot kaalheid waardoor ze besloot haar hoofd kaal te scheren. De zaal vol sterren was verbijsterd. Diddy, die het volgende nummer moest aankondigen, redde de avond enigszins: “Will, Chris, we gaan dat als familie oplossen. Nu gaan we door met liefde.”

Will Smith opnieuw het podium op, niet voor Chris Rock

Vervolgens kreeg Jane Campion de Oscar voor beste regie voor The Power of the Dog, haar film over toxische mannelijkheid. Will Smith mocht opnieuw het podium op om de Oscar voor beste acteur in ontvangst te nemen voor zijn rol van (tennis)vader van Venus en Serena Williams in King Richard.

Met tranen in de ogen bedankte hij Richard Williams, ‘een felle verdediger van zijn familie’, en bood hij zijn excuses aan aan de Academy en alle andere genomineerden – maar niet aan Chris Rock. “Art imitates life. I look like the crazy father. Love will make you do crazy things. Ik hoop dat ik ooit nog eens terug mag komen.”

Coda, een opbeurende crowdpleaser

Aan het einde van een lange, lange avond ging de belangrijkste Oscar naar Coda, een ongecompliceerde, ongegeneerd ontroerende en opbeurende crowdpleaser over een tienermeisje dat een zangcarrière ambieert, maar wordt geacht haar dove ouders te helpen bij hun vissersbedrijf. De kleine, cinematografisch niet al te opzienbarende productie ging begin 2021 in première op het Sundance Film Festival en werd vervolgens voor het recordbedrag van 25 miljoen dollar gekocht door AppleTV. In de Nederlandse bioscopen is Coda niet te zien geweest.

Coda – een afkorting voor ‘child of deaf adult’ – verzilverde ook zijn andere twee nominaties: de Amerikaanse Sian Heder, die niet genomineerd was als beste regisseur, won de prijs voor het beste scenario voor haar bewerking van het Franse kassucces La famille Bélier uit 2014. Troy Kotsur was, zoals verwacht, de beste bijrolacteur. Hij is de eerste dove acteur die een Oscar wint. In gebarentaal droeg Kotsur zijn prijs op aan de dovengemeenschap, de Coda-gemeenschap en de gehandicaptengemeenschap (‘Dit is ons moment!’), de hele zaal klapte door met twee handen in de lucht te zwaaien.

Meeste prijzen voor Dune

De meeste prijzen waren voor Dune; Denise Villeneuves 165 miljoen dollar kostende verfilming van Frank Herberts sciencefictionklassieker uit 1965, won zes technische prijzen: camera, montage, production design, visuele effecten, geluid en filmmuziek.

The Eyes of Tammy Faye had twee keer prijs: Jessica Chastain won de Oscar voor beste actrice voor haar metamorfose tot televisie-evangelist Tammy Faye Bakker en voor make-up en haar. Ariana DeBose werd bekroond voor haar vertolking van Anita in Steven Spielbergs West Side Story – de bijrol die Rita Moreno in 1961 ook al een Oscar opleverde. Moreno was destijds de eerste Latijns-Amerikaanse winnaars, DeBose is er de eerste openlijk queer persoon van kleur die een Oscar wint.

Zack Snyder won twee nieuwe prijzen: zijn zombie actiefilm Army of the Dead (nul nominaties) kreeg de Fan-Favorite Oscar, zijn Justice League (ook nul nominaties) kreeg de prijs voor Most Cheer-Worthy Moment at the Oscars.

The Power of the Dog te duister en complex

De Oscar voor Campion was de enige bekroning voor The Power of the Dog. Deze Netflixproductie was met twaalf nominaties op voorhand de grootste kanshebber, maar bleek voor de tienduizend stemgerechtigde filmprofessionals dus toch wat te duister en complex. Of zoals host Wanda Sykes het aan het begin van de avond al formuleerde: ‘Ik heb drie keer gekeken, en ben halverwege.’

Sykes presenteerde de uitreiking in het stampvolle Dolby Theatre aan Hollywood Boulevard samen met Amy Schumer en Regina Hall (‘Drie vrouwen inhuren was goedkoper dan één man’). Zoals aangekondigd waren er veel optredens, onder anderen van Beyoncé en Billie Eilish en haar broer Finneas (later kregen ze ook nog een Oscar voor No Time To Die), en odes aan James Bond (60) en The Godfather (50). En ellenlange reclameblokken.

Oscarwinnaar Hans Zimmer was in Amsterdam

Om het tempo erin te houden waren er al acht Oscars uitgereikt in het voorprogramma. Een van de ‘minder belangrijke’ winnaars was componist Hans Zimmer, die met Dune zijn tweede Oscar won. Hij kon ’em sowieso niet in ontvangst nemen, omdat hij in Amsterdam was voor een uitgesteld optreden in de Ziggo Dome. Zijn dochter maakte hem wakker en gaf hem in de hotelbar een replica, meldde Zimmer op Twitter.

Wie er ook niet bij was, was de Oekraïense president Zelenski, niet via satelliet ook niet met een opname. Dat had Amy Schumer in aanloop naar de show voorgesteld en Sean Penn vond het zo’n nobel idee dat hij dreigde zijn twee Oscars publiekelijk om te laten smelten als het niet zou gebeuren. Hij kan een afspraak gaan maken bij de smederij; het bleef bij een tamelijk gratuit momentje stilte en het in beeld geprojecteerde verzoek om Oekraïne op elke mogelijke manier te helpen. De glitter en glamour wonnen het van de geopolitiek.

Nadat de stofwolken waren opgetrokken, verklaarde een woordvoerder van de politie van Los Angeles dat er geen onderzoek naar het incident wordt gedaan, omdat Chris Rock weigert aangifte te doen. Zou hij dat wél doen, dan zou Smith voor zes maanden in de cel kunnen belanden en een boete kunnen krijgen tot een bedrag van 100 duizend dollar (ruim 91 duizend euro).

Will Smith verscheen, samen met Jada en de kinderen, met een grote glimlach op zijn gezicht op de Vanity Fair afterparty. ‘Welp,’ tweette Oscar-producer Will Packer diep in de nacht. ‘Ik zei toch dat het niet saai zou worden.’

Alle Oscarwinnaars

Film
Coda

Regie
Jane Campion, The Power of the Dog

Actrice
Jessica Chastain, The Eyes of Tammy Faye

Acteur
Will Smith, King Richard

Bijrolactrice
Ariana DeBose, West Side Story

Bijrolacteur
Troy Kotsur, CODA

Bewerkt scenario
Coda

Origineel scenario
Belfast

Camera
Dune

Montage
Dune

Visuele effecten
Dune

Geluid
Dune

Productie-ontwerp
Dune

Kostuumontwerp
Cruella

Make-up en haar
The Eyes of Tammy Faye

Filmmuziek
Dune

Liedje
No Time to Die

Internationale film
Drive My Car

Animatiefilm
Encanto

Korte film
The Long Goodbye

Korte animatiefilm
The Windshield Wiper

Documentaire
Summer of Soul

Korte documentaire
The Queen of Basketball

Will Smith slaat Chris Rock.  Beeld REUTERS
Will Smith slaat Chris Rock.Beeld REUTERS
De cast van Coda. Beeld Jordan Strauss/Invision/AP
De cast van Coda.Beeld Jordan Strauss/Invision/AP
Jane Campion met haar Oscar voor de film The Power of the Dog.   Beeld ANP / EPA
Jane Campion met haar Oscar voor de film The Power of the Dog.Beeld ANP / EPA

Golden Raspberries

Aan de vooravond van de Oscars zijn traditiegetrouw ook de Razzies weer bekendgemaakt – in een zes minuten durend YouTube-filmpje. De grootste ‘winnaar’ bij de anti-Oscars was Diana: The Musical, een door Netflix gemaakte registratie van de gelijknamige musical die vanwege corona niet voor publiek kon worden opgevoerd in het Longacre Theater op Broadway. Diana: The Musical won Razzies voor slechtste film (‘An all awful royal mess’), scenario en regie (Christopher Ashley), actrice (Jeanna de Waal) en bijrolactrice (Judy Kaye). Space Jam: A New Lagacy viel drie keer in de prijzen. De komedie was de slechtste prequel, remake, rip-off or sequel; basketballer Lebron James was de slechtste acteur én vormde het slechtste filmkoppel, samen met alles wat hij tegen het lijf loopt. Ook opmerkelijk: er was deze editie een speciale categorie voor Bruce Willis, die in 2021 in acht waardeloze films te zien was (Cosmic Sin is volgens de organisatie de ‘crème de la crap’) en Will Smith won de Razzie Redeemer Award, vanwege zijn transformatie van ‘multi razzie-winnaar naar een Oscarwaardige rol in King Richard’.

Acteur Will Smith (rechts) geeft Chris Rock een klap op het podium van de Oscar-uitreiking. Beeld AFP
Acteur Will Smith (rechts) geeft Chris Rock een klap op het podium van de Oscar-uitreiking.Beeld AFP
Meer over