PlusInterview

Jonge maker Timo Tembuyser: ‘Theater is een ruimte waar iemand gezien wordt door een ander’

In Jonge Makers stellen we beginnende theatermakers voor. Deze keer de Vlaamse performer, zanger, componist en theatermaker Timo Tembuyser. Op Festival Cement gaat zijn nieuwe voorstelling Missa Mater Sola in première, over hoe ons vrouwbeeld nog altijd geworteld is in de christelijke traditie.

Elise van Dam
Timo Tembuyser:  Beeld Sophie Saddington
Timo Tembuyser:Beeld Sophie Saddington

Wat voor werk maak je?

“Muziektheaterarchitectuur, noem ik het weleens. Ik ben eigenlijk nog steeds ruimtes aan het vormgeven, in die zin blijf ik een beetje architect. Ruimtes waarin mensen samenkomen om te zoeken naar harmonie, met hun stemmen, hun lichamen. Elke performance is een poging elkaar te vinden. Soms lukt dat, soms niet.”

“Ik maak momenteel een drieluik van missen over de relatie tussen queerness en katholicisme, waarin ik sacrale teksten op muziek zet en deconstrueer. Enerzijds toon ik de schoonheid van het ritueel, anderzijds de hypocrisie van die teksten, de normativiteit ervan en wat dat uitsluit. Mijn huidige performance, Missa Mater Sola, gaat over de moederfiguur en hoe ons vrouwbeeld nog altijd geworteld is in de christelijke traditie.”

Wat betekent het woord theater voor jou?

“Voor mij betekent theater een ontmoeting en hoe je die ontmoeting vormgeeft. Voorbeelden zijn voor mij Jerzy Grotowski, Antonin Artaud, makers die teruggingen naar theater als ritueel, naar de spirituele dimensie van jezelf laten zien op de vloer. Ook Peter Brook en zijn ‘empty space’ vind ik een fijne definitie. Theater is een ruimte waar iemand gezien wordt door een ander. Eigenlijk heb je niet meer nodig dan dat. Twee personen die elkaar zien en een ruimte die dat vasthoudt.”

Waar haal je inspiratie uit?

“De laatste vijf jaar ben ik veel bezig met meditatie en stembevrijding. Ik heb stammen bezocht in Peru, op de steppe van Mongolië, in Thailand, Griekenland, Portugal en me daar ondergedompeld in andere manieren van stemgebruik. Dat is op dit moment misschien wel mijn grootste inspiratiebron, gekoppeld aan de natuur en de vraag hoe ik wil leven en maken. Hoeveel druk zet je op het systeem? Hoeveel waste produceer je? En wat heb je eigenlijk echt nodig voor een belangrijke theatrale ervaring?”

Waar ben je onlangs door geraakt?

“Het boek The Chalice and the Blade van Riane Eisler, over de onderdrukking van de vrouw en het vrouwelijke de laatste zevenduizend jaar. Het raakte me, omdat het zo helder was, en ook zo’n schreeuw om hoop. Je voelt dat vrouwelijke waarden aan belang winnen, maar ook weer gecounterd worden door een tegenreactie. Het is sowieso een tijd vol verandering. Ook met Black Lives Matter en queer activisme. Misschien is dat nog wel wat mij het meeste raakt. Geen film of voorstelling, maar die protesten op straat, de verbinding die je voelt.”

Met welke levende of niet-levende kunstenaar zou je willen samenwerken?

“Ik zou graag met Meredith Monk zingen, een muziekvernieuwer uit de jaren zeventig die nog steeds actief is. Ze is een grote inspiratie op het vlak van stemgebruik en hoe zij een ruimte creëert met haar stem en performance. Zij is iemand die haar vak ademt, die alles gebruikt wat ze heeft en altijd aan het transformeren is. Dat vind ik heel inspirerend.”

Waar zie je jezelf over vijf jaar?

“Dan hoop ik in de natuur te wonen, in een huisje met een schuur om te repeteren, en eigenlijk te doen wat ik nu doe. Ik ben in zekere zin al waar ik wil zijn. Ik hoef niet zoveel groter, wel duurzamer. Ik bouw ook aan een fluïde gemeenschap van performers en vormgevers om me heen die ik altijd kan uitnodigen voor een voorstelling of ritueel. Daarin zit ook weer dat verlangen naar verbinding, naar eenheid tussen leven en werken. Dat je belichaamt wat je doet, altijd.”

Missa Mater Sola is van 23 t/m 26 maart te zien op Festival Cement in Den Bosch. Ga hier naartoe als je houdt van: koormuziek, fluiten, dansen met moeders, mythes en archetypes, afbrokkelend patriarchaat en een beetje glitter.

Serie Jonge Makers

In Jonge Makers stellen we beginnende theatermakers voor. De Vlaamse performer, zanger, componist en theatermaker Timo Tembuyser, rondde na een studie architectuur de opleiding performance af aan de Toneelacademie in Maastricht. Op Festival Cement gaat zijn nieuwe voorstelling Missa Mater Sola in première, in coproductie met Muziektheater Transparant en Productiehuis Theater Rotterdam.